بایگانی مطالب: محیط زیست

شمار روزهای سوزان در کلانشهر‌ها رکورد زد!

تابستان گذشته بار دیگر نشان داد گرمایش جهانی دیگر مفهومی انتزاعی یا پیش‌بینی آینده نیست، بلکه واقعیتی است که در زندگی روزمره میلیون‌ها نفر جریان دارد. براساس تحلیلی تازه از مؤسسه بین‌المللی محیط‌زیست و توسعه (IIED)، کلانشهر‌های جهان نسبت به دهه ۱۹۹۰ اکنون سالانه ۲۵ درصد روزهای بسیار گرم‌تر را تجربه می‌کنند؛ افزایشی که نه‌تنها آسایش شهری را بر هم زده، بلکه جان شهروندان بسیاری را نیز به خطر انداخته است. این ارزیابی که داده‌های ۴۳ کلانشهر پرجمعیت جهان را بررسی کرده، نشان می‌دهد تعداد روزهایی که دما بالای ۳۵ درجه سانتی‌گراد رفته، از میانگین یک‌هزار و ۶۲ روز در دوره ۱۹۹۴-۲۰۰۳ به یک‌هزار و ۳۳۵ روز در بازه ۲۰۱۵-۲۰۲۴ رسیده است. به‌عبارت دیگر، در تابستان گذشته جهان حدود ۲۵۰ روز گرم‌تر از روز‌های سه‌دهه پیش را ثبت کرده است. آمارها به‌روشنی از شدت گرفتن بحران اقلیمی حکایت دارند. در رم و پکن شمار روزهای بالای ۳۵ درجه دو برابر شده و در مانیل این رقم سه برابر است. مادرید اکنون به‌طور متوسط ۴۷ روز در سال دمای بالای ۳۵ درجه را ثبت می‌کند؛ رقمی که در دهه ۹۰ میلادی ۲۵ روز بود. حتی لندن که به اقلیم خنکش معروف است، دو برابر شدن روزهای بالای ۳۰ درجه را تجربه کرده است. این الگوی جهانی پیامدهای اجتماعی و بهداشتی سنگینی دارد. پژوهشگران تأکید می‌کنند گرمایش ناشی از سوخت‌های فسیلی نه‌تنها احتمال وقوع موج‌های گرما را بیشتر می‌کند، بلکه شدت آنها را نیز بالا می‌برد. همین روند طی سه‌دهه گذشته به مرگ زودرس میلیون‌ها نفر منجر شده، به‌ویژه سالمندان و فقیرترین اقشار شهری که کمترین توانایی سازگاری با گرما را دارند.

تصمیم بگیرید چه نوع تغییری می‌خواهید ایجاد کنید

برای زنی که تنها یک حفاظتگر نبود!

الگوی حفاظتگران ایران

تلاش و امید

در سایه جین گودال

نگهبان امید

مترجمی ‌میان انسان و طبیعت

گشاینده دریچه امیدی که هیچ‌گاه بسته نشد

امید یک زن جهان را دگرگون کرد

«بزرگ‌ترین میراث جین‌ گودال گسترش امیدواری در جامعه است». این گفته «عبدالحسین وهاب‌زاده»، اکولوژیست ۷۸ساله، است. وهاب‌زاده از برجسته‌ترین صاحب‌نظران ایرانی در حوزه محیط‌زیست است که با پایه‌گذاری مدارس طبیعت در ایران،‌ توجه به کودکان در امر حفاظت را برجسته کرد. با تلاش و پیگیری‌های او و شاگردانش این مدارس در شهرهای مختلف کشورمان شکل گرفتند؛ هرچند در ادامه، کارشان با مشکلات متعددی مواجه شد. او همچنین عضو کمیته آموزشی اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت (IUCN) است و کتاب‌های متعددی در حوزه محیط‌زیست،‌ بوم‌شناسی،‌ تکامل و… ترجمه کرده؛ «حق مادرزاد، انسان و طبیعت در دنیای امروز» نوشته «رابرت کلرت»، استاد بوم‌شناسی اجتماعی در دانشگاه ییل، یکی از این کتاب‌هاست. در این اثر،‌ ارتباط ما با طبیعت به عنوان بخشی از میراث زیست‌شناختی‌مان معرفی شده؛ نکته‌ای که وهاب‌زاده بارها آن را مطرح و در طول دهه‌ها پیگیری کرده است و جین گودال همواره بر آن تأکید داشت. وهاب‌زاده با سه واژه «شادمان»، «فعال» و «موفق» زندگی «جین گودال» را توصیف می‌کند و منشأ آن را چند عامل می‌داند؛ تجربه کودکی در طبیعت، مادر حمایتگر به‌جای کنترلگر، داشتن رؤیای کودکی و ارتباطش با «لوئیس لیکی»، دیرینه‌شناسی که به او و کارش اعتماد کرد. هرچند وهاب‌زاده ماهیت باشگاه‌های «ریشه‌ها و جوانه‌ها» را که گودال بنیانگذار آن بود، با «مدارس طبیعت» در ایران متفاوت می‌داند. در اولی برگزاری رویداد و برنامه در اولویت است و در مدارس طبیعت،‌ ارتباط کودکان با طبیعت بدون پرداختن به مقوله آموزش رسمی! «من هر روز از روز قبل امیدوارترم»؛ پاسخ محوری این اکولوژیست است به پرسش‌های چالشی همچون «آیا انجام فعالیت‌های کوچک می‌تواند در برابر سیل‌های ویرانگر اثرگذار باشد؟» و حتی این سؤال کلی که «در شرایط امروز جامعه ایران چقدر به آینده امیدوار است؟» در این گفت‌وگو او مفصل پاسخ این سؤال را می‌دهد: «آیا ایده مدارس طبیعت را از باشگاه‌های «ریشه‌ها و جوانه‌ها» گرفته و در آن تغییری داده؟»