بایگانی مطالب: میراث
سارق قرآنهای تاریخی مقبره شاه نعمتالله ولی دستگیر شد
سارق نسخ خطی قرآن، سکهها و نسخههای تاریخی مربوط به مقبره شاه نعمتالله ولی در ماهان دستگیر و اموال مسروقه به ارزش تقریبی هزار میلیارد تومان از مخفیگاه وی در کرمان کشف شد.
ابعاد پنهان سرقت قرآنهای تاریخی
در روزهای گذشته خبر بهسرقترفتن تعدادی از نسخ خطی قرآن، معروف به «گنجینه ماهان»، از موزه شاهنعمتالله ولی در کرمان، آنهم در روز روشن، منتشر شد. تصاویری که نشان میداد سارق در آرامش و با خیالی آسوده کتابها را به بیرون از مجموعه میبرد. بهرغم اینکه این مجموعه تحت نظارت سازمان اوقاف و امور خیریه مدیریت میشد، هنوز مسئولان این سازمان توضیح روشنی از جزئیات آثار بهسرقترفته ارائه ندادهاند. سه روز بعد از رسانهایشدن این خبر دیروز «غلامرضا عادل»، معاون فرهنگی اجتماعی سازمان اوقاف، در پاسخ به سؤال «پیامما» درباره جزئیات آثاری که به سرقت رفته است و اینکه آیا اطلاعات مربوط به این آثار در سامانه «جام» به ثبت رسیده بود و وضعیت آنها قابل پیگیری است یا خیر؟ اظهار بیاطلاعی میکند. حفاظت از آثار تاریخی و فرهنگی در اختیار نهادهای خاص سالهاست که محل چالش است و همچنان این ارگانها الزامی برای پاسخگو بودن در قبال این آثار احساس نمیکنند. درحالیکه قانون آنها را ملزم کرده است که اطلاعات آثار و بناهای تاریخی در اختیار خود را به وزارت میراثفرهنگی ارائه دهند.
جیرفت، تمدن گمشده
«جیرفت» این نام برای پژوهشگران و باستانشناسان جهان نامی آشناست. اما تا پیش از طغیان هلیلرود و جاری شدن سیل در آن منطقه، جیرفت شهری بود نزدیک کرمان با مردمانی که چندان مرفه نبودند و خبر نداشتند در همسایگی چه گنجینه بزرگی زندگی میکنند. سیل اما رازهای بزرگی را برملا کرد، با شسته شدن گورهای تاریخی منطقه، آثار فراوانی نمایان شد و این، شروع فاجعهای فرهنگی در این منطقه بود. غارت آثار باستانی در سطحی گسترده و بهشکلی بیسابقه آغاز شد. تا جایی که خبرنگار یکی از مجلات خارجی تصویرش از مواجهه با منطقه را اینطور تصویر کرده است: «اینجا شبیه یک پنیر سوئیسی بزرگ است که در هر سوراخ آن یک نفر در حال حفاری و بیرون کشیدن آثار تاریخی است.» کاوشها در جیرفت شروع شد و دو باستانشناس بزرگ در آن حفاریهای علمی انجام دادند، اما این دولت مستعجل کُنارصندل بود؛ با تنگنظری حفاریها را متوقف کرد و ۱۷ سال طول کشید تا باز کلنگ باستانشناسان به زمین جیرفت بخورد. هنوز جیرفت اسیر بیمهریهاست و بهاندازه یک تمدن بزرگ که تاریخ بینالنهرین را تغییر داده، قدر ندیده است. در هشتصد و چهل و چهارمین شب از شبهای بخارا جیرفت محور سخنرانیها شد و باستانشناسان و مسئولان پیشین و امروز میراثفرهنگی از خاطرات و تجربیاتی گفتند که در جریان کشف این تمدن بزرگ داشتند. در پایان نشست مستند «جیرفت تمدن گمشده» به کارگردانی «پژمان مظاهریپور» به نمایش درآمد؛ مستندی که بهمرور حادثه و بررسی ابعاد حقوقی فاجعه غارت آثار باستانی در جیرفت پرداخته است.
سرقت نسخ خطی وارزشمند موزه شاه نعمت الله ولی
دادستان ماهان خبر داد:
سرقت قرآنهای تاریخی از موزه شاه نعمتالله ولی
در آغاز هفته موزه و میراثفرهنگی اتفاق افتاد
آینده موزهها در عصر شتابزدگی
صف بلند مقابل موزه هنرهای معاصر برای بازدید از نمایشگاه «چشم در چشم» و بعد از آن نمایشگاه «پیکاسو در تهران» آنقدر پدیده عجیبی بود که بسیاری رسانهها آن را خوشبینانه «نشانی از تغییر در جامعه ایرانی» تعبیر کردند و بسیاری این نکته را یادآور شدند که اگر محتوای خوب ارائه شود، مخاطب خود پا به موزه خواهد گذاشت و موزه دیگر مکانی راکد و فراموششده نخواهد بود.
رؤیای روایت تاریخ در خیابانهای شهر
در شهرهایی با لایههای تاریخی متراکم، باستانشناسی نه در دل کوهها و بیابانها، بلکه در پیادهروها، خیابانها، خانهها و کوچهها جریان دارد. در چنین شهرهایی، موزه نه در چهاردیواریهای معمول، بلکه در بطن زندگی جاری است. «موزه باز شهری» مفهومی است که به رابطه زنده بین شهر، باستانشناسی و مردم اشاره دارد؛ مفهومی که هنوز در ایران جایگاه دقیق و اجرایی نیافته است، اما ظرفیتهایی عظیم برای خوانش تازهای از شهر و هویت شهری فراهم میآورد. در این گزارش بهبهانه روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی، با سه پژوهشگر و باستانشناس به گفتوگو نشستهایم تا این ایده را واکاوی کنیم.
موزه متعلق به جامعهای است که به آینده میاندیشد
پیش رفتن بهسوی جهانی نو
نمایش بدون متن در ویترین
