بایگانی مطالب برچسب: کشاورزی
بهشت شادگان جهنم نفتی شد
اکتشاف نفت در تالاب بینالمللی شادگان، بعد از سه سال، حالا به مرز فاجعه رسیده است؛ فاجعه انسانی و محیطزیستیای که پیشازاین نیز پروژههای نفتی در خوزستان به بار آورده بودند. اخیراً یکی از کارگران اکتشاف نفت در تالاب شادگان کشته شد. این تمام فاجعه نیست، هر روز تعدادی تا پای مرگ میروند. شرایط غیرانسانی این کارگران از یکسو و دستاندازی به زیستگاههای امن تالابی از سوی دیگر، یادآور سناریوی تلخ تخریبهای نفت در هورالعظیم با دخالت چینیهاست که قدمبهقدم در تالاب شادگان در حال اجراست. «علیرضا جنامی»، کارگر ۲۷ساله اکتشاف نفت، حدود دو ماه پیش، هنگام عملیات لرزهنگاری در تالاب شادگان کشته شد. این خبر که با عنوان گرمازدگی منتشر شده بود، در میان اخبار گم شد. تا وقتی که ۱۲ شهریور باز گروهی از کارگران لرزهنگاری نفت بهخاطر گیر افتادن در زمینهای باتلاقی تا پای مرگ پیش رفتند و استانداری خوزستان اعلام کرد: «هشت تکنسین شرکت اکتشاف نفت که در تالاب شادگان گرفتار شده بودند، از خطر مرگ نجات یافتند.»
میراث را به یونجه فروختند
اینجا «ربط» است، یکی از مهمترین محوطههای باستانی آذربایجانغربی؛ جایی که گمان میرود حلقه اتصال تمدن آشور، اورارتو با مانناییان باشد. باوجوداین، مشاهدات میدانی «پیام ما» تکاندهنده است. کشاورزان روی شیب این تپه باستانی سخت مشغول به کشتوکارند. اینجا دیگر نه بحث حریم مطرح است و نه حتی عرصه، روی محوطهای که کشفیات آن جامعه باستانشناسی را به سرنخهای دنیای کهن متصل میکند، کشاورزی در حال انجام است. پیگیریهای «پیام ما» اما به نتایج عجیبتری هم میرسد؛ مدیران میراثفرهنگی شهرستانها، خودشان اجازه کشاورزی را دادهاند! بررسیهای بعدی گویای آن است که اجاره دادن زمینهای عرصه و حریم محوطههای باستانی که به تملک وزارت میراثفرهنگی درآمدهاند، در استان آذربایجانغربی به رسمی عادی بدل شده است و حتی کارمندان میراثفرهنگی این استان، به آن وجهه حفاظتی و قانونی میدهند و سعی در توسعه آن دارند. هرچند مدیرکل دفتر ثبت آثار وزارت میراثفرهنگی این اتفاق را تخلفی آشکار میداند و مدیرکل میراثفرهنگی استان آن را تکذیب میکند، این رویه اما روی عرصه تپههای باستانی «ربط»، «قلایچی» و «موتآباد» دیده میشود. جالب اینجاست که مدیران اداره میراثفرهنگی شهرستانها از کشاورزان اجارهبها میگیرند؛ اما آنقدر اندک که گاهی به یک یا دو میلیون هم نمیرسد. سؤال اینجاست که چطور تا امروز این مسئله از سوی مدیران ارشد وزارتخانه میراثفرهنگی نظارت نشده و هیچ مسئولی عملکرد مدیران این استان را زیر سؤال نبرده و مانع نابودی محوطههای باستانی نشده است؟
پایان دوران «مختاری»
مدیرعامل ۸۰ساله سازمان بوستانهای تهران بعد حدود ۳۸ سال از صندلی مدیریت برخاست. از ۵۳ سال پیش که «علیمحمد مختاری» با مدرک کارشناسی مهندسی کشاورزی به شهرداری تهران آمد، شهرداران مختلفی را به چشم دید؛ با حساب سرانگشتی از سال ۱۳۵۱ تاکنون ۲۵ شهردار. از پاییز ۶۶ که تاریخ ثبتشده حضور مختاری در سازمان بوستانها و فضای سبز شهر تهران است، تهران ۱۶ شهردار مختلف داشت و در تمام این سالها مختاری در سمت خود باقی ماند. او هیچوقت بازنشست نشد، حتی دیروز (چهارشنبه، ۲۶ شهریور) که ناگهان از سمتش برکنار شد و قرار است سازمان بوستانهای تهران بعد از چند دهه مدیر جدیدی به خود ببیند، مختاری در جایگاه مشاور شهردار در امور بوستانها منصوب شده است.
خروج پنهانی گاز از کشور
یکی از اصلیترین موضوعاتی که تولید بهویژه تولید و صادرات بخش کشاورزی در کشور را در پی تشدید بحران ناترازیهای آب و برق و گاز به چالش کشیده است، موضوع خروج آب پنهان یا مجازی از کشور بهواسطه محصول تولیدی است. اینبار اما موضوع دیگری به میان آمده که کمتر مورد توجه بوده است: گاز پنهان یا همان گاز مصرفشده برای تولید هر محصول. مدیر انرژی و کربن شرکت ملی گاز کشور میگوید بهواسطه محصولات گلخانهای گاز بهصورت گاز مجازی از کشور خارج میشود و میزان این گاز، در محاسبه مصارف منابع تولید لحاظ نمیشود. همچنین، او به قیمت پایین این گاز که به نازلترین قیمت ممکن در اختیار تولیدکننده قرار میگیرد نیز اشاره و از بخش چالشبرانگیز دیگری صحبت میکند: یارانههای عظیم پنهان، گاز مصرفی خانگی ۲۰۰ تومان، صنایع حدود ۸ تا ۹ هزار تومان و گاز تحویلی به پتروشیمیها تنها ۵۰۰ تومان قیمتگذاری میشود. این، یارانه پنهان عظیمی است که باید مدیریت شود. همچنین، اگر میزان هدررفت انرژی را به گاز طبیعی تبدیل کنیم، معادل روزانه ۲۰۰ میلیون مترمکعب گاز خواهد بود، این رقم معادل تولید ۸ فاز از میدان گازی پارس جنوبی است که باید تا پایان برنامه هفتم به چرخه مصرف بازگردد.
بازاری برای صرفهجویی
|پیام ما| از سال گذشته راهاندازی بازار مبادله آب، از سوی وزارت نیرو بهعنوان راهی برای واقعی کردن قیمت آب، افزایش بهرهوری و کاهش مصرف هدف قرار گرفت. بازاری با سازوکار جدید و قابلاجرا در بورس. بنابر اعلام وزارت نیرو، کشاورزان میتوانند با استفاده از ابزارهای نوین آبیاری و افزایش بهرهوری، در مصرف سهم آب معین خود صرفهجویی کنند و حجم صرفهجوییشده را در بازار آب به فروش برسانند. اگرچه این بازار منتقدانی هم دارد، اما بهطور کلی، ایده بازار بهرهوری مورد وثوق بخش خصوصی است. طبق اعلام وزارت نیرو، بازار مبادله آب در حال حاضر و بین بخشهای مختلف مصرف در پنج منطقه آزمایشی منتخب در دشتهای اردکان، قزوین، خواف، سمنان و کاشان عملیاتی شده است.
نخود روی دست کشاورز باد کرد
|پیام ما| صادرات نخود، محصولی کمآببر و مقرونبهصرفه برای کشت، در زمان برداشت این محصول، ممنوع شد و ممنوعیت آن حدود یک ماه است که اجرایی شده. این درحالیاست که این محصول طی سالهای متوالی مشمول محدودیتها و ممنوعیتهای اعمالشده بر رده حبوباتها نبود و سالانه عددی در حدود ۹۷ هزار تن از این محصول، با قیمتی چندبرابر فروش داخل، صادر میشود. رئیس شورای ملی نخود کشور میگوید بازار داخلی کشش مصرف این میزان نخود تولیدی را ندارد و ممنوعیت صادرات باعث کاهش قیمت این محصول از حدود ۱۱۰ هزار تومان به ۹۰ هزار تومان در هر کیلو شده است. همچنین، کشاورزان نگران هستند قیمتها بیشازاین اُفت کرده و ضرر و زیان آنها بیشتر شود؛ چراکه برداشت نخود در مناطق سردسیر هنوز شروع نشده است.
باروری بیحاصل ابرهای عقیم
«محمدمهدی جوادیانزاده»، رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فناوریهای نوین آبهای جوی، از انجام پرواز هواپیما و ۵۰ پرواز پهپاد برای بارورسازی ابرها جهت مقابله با خشکسالی خبر داد، اما «احد وظیفه»، مسئول مرکز ملی پایش و هشدار خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی کشور، در گفتوگو با «پیام ما»، بارورسازی ابرها را بهعنوان راهکار مقابله با خشکسالی رد کرد.
کاسه گردوغبار، ۹۰ سال بعد
«کاسه گردوغبار» (Dust Bowl) نامی بود که به دشتهای جنوبی ایالات متحده آمریکا دادند؛ جایی که در خشکسالی دهه ۱۹۳۰ درگیر طوفانهای شدید غبار شد. با وزش بادهای شدید، گردوغبار خفهکننده مناطقی از تگزاس تا نبراسکا را درنوردید، دامها را تلف کرد و محصولات کشاورزی در سراسر منطقه را از بین برد. کاسه گردوغبار تأثیرات اقتصادی خردکننده رکود بزرگ را تشدید کرد و بسیاری از خانوادههای کشاورز را به مهاجرت ناامیدانه در جستوجوی کار و شرایط زندگی بهتر سوق داد. رمان معروف «خوشههای خشم» نوشته «جان اشتاینبک» نیز با همین سوژه شکل گرفت و در سال ۱۹۴۰ «جان فورد» با اقتباس از آن فیلمی ساخت که اسکار بهترین کارگردانی را دریافت کرد. اما در آن دهه چه گذشت و این بحران چگونه مهار شد؟
