نمک‌پاشی بر صورت طبیعت 

پاشیدن نمک برای آب کردن برف، به محیط زیست آسیب می‌زند

دوباره زمستان و بارش برف و یخ زدگی معابر سبب شده در بعضی مناطق سراغ همان راه حل سال‌های قبل  یعنی نمک پاشی روند. راه حلی که آسیب‌های جبران ناپذیر زیست محیطی به دنبال دارد.

استفاده از مخلوط شن و نمک یکی از روش های رفع معضل یخ زدگی و لغزندگی معابر در زمان بارش برف در فصول سرد سال است اما این روش در حال حاضر در بسیاری از کشورهای قابل استفاده نبوده و روش‌های به‌روزتر و البته کارآمدتر جایگزین آن شده است. چراکه گفته می‌شود نمکی که برف را آب می‌کند با آب‌های سطحی همراه شده و مخازن زیرزمینی را شور می‌کند. حتی موجب آسیب به آسفالت و خودروها می‌شود.

به گفته شریعتی  یکی از کارشناسان فضای سبز و محیط زیست، نمک پاشی برای خاک، آب، گیاهان، جانوران و حتی مبلمان شهری زیان آور است و اساساً شیوه اجرای عملیات اشتباه است. نمک باید با حلالی مثل آب مصرف شود تا بتواند با پایین آوردن درجه ذوب برف سریع تر و بهتر عمل کند. زمانی که EC آب (درجه شوری آب) بالا برود، گیاهان شهری به علت عدم سازگاری با نمک در درازمدت دچار ضایعه و سوختگی شده و در نهایت به نابودی و خشک شدن گیاه منجر می شود. فقط گیاهان بیابانی و شورپسند تحمل نمک بیش از حد را دارند. آلودگی حاصل از آب نمک به آب های زیر سطحی هم نفوذ کرده و درنهایت با جریان آب وارد دشت ها و مزارع می شود و فجایع و خسارت های ناشی از آن ماه ها و سال ها بعد پدیدار خواهد شد. علاوه بر این موجودات داخل خاک هم در امان نخواهند بود و تهدید به مرگ می شوند.

بروز پیامدهای مخرب در محیط زیست

در این رابطه همچنین فردین حکیمی مدیرکل حفاظت محیط زیست استان البرز می‌گوید:  با توجه به تهدیدات و خسارات جبران ناپذیر استفاده از نمک، چنانچه به دنبال استفاده از روش‌های کم‌خطر برای یخ‌زدایی نباشیم در آینده‌ای نه چندان دور، شاهد پیامدهای مخرب در محیط زیست شهری بویژه شوری خاک، تخریب فضای سبز شهری ، شوری آبهای زیرمینی، تخریب آسفالت و در نهایت انتشار نمک در محیط و تهدید برای بیماران تنفسی، خواهیم بود. همچنین تشکیل روان‌آب‌ها بعد از نمک‌پاشی ، موجب تخریب و خشک شدن درختان و فضای سبز می شود.

 کشورهای دیگر 

چه کرده اند؟

در بسیاری از کشورهای دنیا مانند روسیه، کشورهای واقع در شمال اروپا و کشورهای مجموعه اسکاندیناوی، تقریبا بیشتر ماه های سال با سرمای شدید و یخ زدگی مواجهند، بررسی ها نشان می دهد هرچند در این کشورها هنوز نمک برای رفع یخ زدایی حذف نشده، اما مسئولان شهری تلاش کرده اند با بکارگیری شیوه های جدیدتر، اثرات مخرب نمک پاشی را به حداقل برسانند.

در واقع، نمک پاشی برای رفع یخ زدایی هم اکنون آخرین گزینه اجرایی آنهاست، به طور مثال هم اکنون در اروپا از مواد یخ زدایی با ترکیبات آلی استفاده می شود که هیچ تاثیر مخربی در محیط بر جا نمی گذارد، این در حالی است که حتی اگر استفاده از این مواد به ایجاد روان آب هایی هم منجر شود، تصفیه خانه های شهری آنها مواد مضر را از سطح آب جدا می کند، چیزی که متاسفانه در هیچ کدام از کلانشهرهای ما وجود ندارد و بخصوص در تهران روان آب های شور به سمت جنوب سرازیر شده و وارد زمین های کشاورزی می شود؛ هرچند کارشناسان مسائل زیست محیطی معتقدند تاثیر مخرب روان آب های شور بر سلامت زمین های کشاورزی به مرور زمان و با گذشت سال ها خود را نشان خواهد داد.

چه باید کرد؟

هرچند شهرهای ما به طور جدی فقط حدود سه ماه از سال را با مشکل بارش برف و باران و یخ زدگی و لغزندگی معابر و خیابان ها دست به گریبان می شوند، اما معلوم نیست تا چه زمانی باید به بهانه هزینه بر بودن صرفا به روش نمک پاشی اکتفا کرده و گزینه های دیگر را حذف کنیم.

کارشناسان مسائل شهری همچنان معتقدند اگر بتدریج به سمت استفاده از روش های به روز، کارآمد و البته کم خطر برای یخ زدایی پیش نرویم در آینده ای نه چندان دور استفاده مستمر از روش نمک پاشی پیامدهای مخرب خود را در محیط زیست شهری نشان خواهد داد، صدماتی که جبران آن شاید برای فعالان زیست محیطی و مسئولان شهری تا سال ها غیر قابل جبران باشد.