خانه شهر
زیر تیغ توسعه

شکوفه نبی زاده

تاکید بر تخریب خانه شهر، چه بی رحمانه است این تصمیم، چگونه می‌شود دستور تخریب خانه‌ای را داد که موجودیت‌ خود را از دل مردم گرفته است. خانه‌ای که با شکل گرفتنش دل گرمی‌ای شد برای مردم شهرش، کم نیست خاطرات خانه شهر چه شب شعرها، تئاترها و جشنواره‌های موسیقی‌ای که آنجا برگزار نشد و چه آدم‌هایی را به بهانه شرکت در این مراسم‌ها به دور هم جمع نکرد شاید این تنها خانه‌ای باشد در شهر که مردم را از هر قشر شهری به دور هم جمع می‌کرد و دل آنها را سیر، سیر از عشق و امید .
چه راحت است گرفتن خاطرات مردم یک شهر برای مدرنیته کردنش. اصلا مدرنیته چیست؟ تخریب اماکن تاریخی؟ به گمانم واژه مرمت هم مدرن شده و عجین شده با ساخت و ساز های جدید و مدرن که بویی از هویت و تاریخ ندارد. سال ۱۳۴۸ هجری شمسی خانه شهر کرمان شروع به جان گرفتن کرد و درست در شب مبعث حضرت رسول درهای خانه شهر به روی همگان گشوده شد. آن روزها به جای نگرانی از تخریبش همه را درگیر زیبایی خود کرده بود. از پدرم خاطرات زیادی در مورد مراسم‌های آن دوره شنیده‌ام همان روزها که خانه شهر روزهای اوج خود را می‌گذراند. حال انگار می‌خواهند زنده به گورش کنند.
چطور می‌توان خانه‌ای که هنوز ستون‌هایش استوار است را به دست بیل مکانیکی سپرد. ما چه بی هدف دست به تخریب نوستالژی‌ّهای شهرمان می‌زنیم. شاید اگر کمی بیشتر به خودمان فرصت می‌دادیم تصمیم متفاوتی می‌گرفتیم. بدون شک ساختن بهتر از جایگزین کردن است. یک شهر علاوه بر توسعه نیازمند به هویت تاریخی است. هویتی که از بین رفتنش هیچ سودی برایمان ندارد.
این هویت چیزی نیست که بتوان به این راحتی از کنارش گذشت. از گذشته تا به امروز همین هویت تاریخی موجب همدلی و هم راهی مردم بوده و خواهد بود. خانه شهر هم بخشی از همین تاریخ است و به لحاظ فرهنگی, تاریخی و هنری جایگاه ویژه ای دارد. پنجره‌های رنگی‌اش، ستون‌های طرح دار هندسی‌اش، رنگ فیروزه‌ای بکار رفته در بنا، همه و همه نشان بر منحصر بودن معماری خانه شهر است.
کرمان شهری پهناور، یعنی آنقدر جا کم دارد که ما را دست به دامان تخریب کرده! بناهای تاریخی نه تنها باید حفاظت شوند بلکه باید از آنها الگو برداری کنیم. پیشرفت و توسعه هیچگاه بد نبوده و نیست اما نه به قیمت از بین رفتن تاریخ و هویت شهر، ما باید به دنبال ادامه راه گذشتگانمان باشیم و با ساخت و سازهای با هویت موجب توسعه شهرمان شویم.
خانه شهر به نوبه خود سندی است بر هویت تاریخی کرمان و حفاظت از آن وظیفه همه ی ماست. توسعه داشته باشیم اما از نوع پایدار، یعنی بدون تخریب و از بین بردن ریشه تاریخ قدمی برداریم به سوی ساخت مکان‌های جدید. و ای کاش یادمان نرود روزی ما هم در تاریخ غرق خواهیم شد و آیندگان نیز از ما یاد خواهند کرد.