در تاریخ معاصر ایران، حفاظت از محیط‌زیست با نام‌هایی گره خورده است که پایه‌های این دانش را در کشور بنیان گذاشتند. در رأس این نسل، اسکندر فیروز قرار داشت؛ شخصیتی که بسیاری از ساختارها و رویکردهای نوین محیط‌زیستی ایران مرهون تلاش‌های اوست.

از میان شاگردان و همراهان این جریان علمی، دکتر اسماعیل کهرم چهره‌ای برجسته و شناخته‌شده است؛ پژوهشگری که از نخستین نسل متخصصان محیط‌زیست پس از فیروز به شمار می‌رود و دهه‌ها در حوزه بوم‌شناسی، آموزش و آگاهی‌رسانی نقش‌آفرین بوده است.

دکتر کهرم، چه در دانشگاه و چه در میدان پژوهش، همواره کوشیده است تا موضوع محیط‌زیست را از سطح یک بحث حاشیه‌ای به سطح یک مسئله اساسی ملی ارتقا دهد. یادداشت‌ها، کتاب‌ها، سخنرانی‌ها و حضور مستمر ایشان در عرصه عمومی، در جهت جلب توجه تصمیم‌گیران و افکار عمومی به اهمیت امنیت زیستی، سلامت مردم و پایداری سرزمین بوده است.

اظهارنظرهای اخیر ایشان نیز در همین چارچوب قابل‌فهم است:

تأکید بر اینکه بی‌توجهی به هزینه‌های پیشگیرانه در حوزه محیط‌زیست، درنهایت کشور را با هزینه‌های بسیار بیشتری روبه‌رو می‌کند و اینکه سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های سالم‌سازی محیط، نه یک انتخاب لوکس، بلکه ضرورتی برای سلامت شهروندان است.

بدیهی است که کارشناسان محیط‌زیست، همچون دکتر کهرم، نه از زاویه نظامی، بلکه از منظر علم، سلامت جامعه و آینده ایران سخن می‌گویند. نقدهای آنها متوجه اشخاص نیست، بلکه متوجه روندهایی است که اگر اصلاح نشوند، پیامدهای آن گریبان همه را خواهد گرفت.

در چنین فضایی، شایسته است سیاستمداران و مدیران کشور با تاب‌آوری، سعه‌ صدر و دقت بیشتری به مباحث محیط‌زیستی بنگرند و توجه داشته باشند بخش مهمی از آنچه دکتر کهرم بر آن تأکید می‌کند، ناظر بر عدم انجام تکالیف قانونی دستگاه‌هایی است که در حوزه آلودگی هوا و سلامت محیط تعهدات مشخصی دارند. سخنان ایشان نه از سر تقابل، بلکه هشداری علمی درباره امنیت زیستی و سلامت شهروندان است؛ همان‌گونه‌که دیگر دلسوزان این سرزمین در حوزه‌های مختلف امنیت ملی تلاش می‌کنند، دکتر کهرم نیز از زاویه‌دید متخصصانه و با دغدغه برای آینده کشور، به «امنیت زیستی» هشدار می‌دهد. همراهی با این نگاه، بهره‌گیری از تجربه و دلسوزی ایشان و دیگر کارشناسان، بخشی از روند ضروری برای حفظ پایداری و سلامت ایران است.

در کنار این جایگاه علمی، نباید از ویژگی‌های شخصیتی دکتر کهرم نیز غافل شد. ایشان، در میان تمامی کسانی که با خلق و منش او آشنایی دارند، به صراحت کلام شهره‌اند. دکتر کهرم نماد صداقت، صراحت و راستگوییِ بی‌پیرایه است. اگر گاهی در بیانِ واقعیت‌های زیست‌محیطی، سخنش تند به‌نظر می‌رسد، این تندی بیش و پیش از هر چیز از سوز دل، احساس مسئولیت و عشق بی‌ریا به ایران سرچشمه می‌گیرد. همان روحیه‌ای که سال‌ها او و دیگر فرزندان دلسوز این سرزمین را بر آن داشته تا از طبیعت و سلامت مردم دفاع کنند.

امروز بیش از هر زمان، لازم است این سرمایه‌های انسانی و علمی برای کشور حفظ شوند و صراحت بی‌ریا و دلسوزانه ایشان نه به‌عنوان تندی، بلکه به‌عنوان نشانه‌ای از عمق عشق و تعهد به ایران دیده شود.