زمین‌لرزه‌های سانتورینی یونان، نگرانی‌ها را درباره زمین‌لرزه‌های بزرگ‌تر در دریای اژه و غرب ترکیه برانگیخته است

از سانتورینی تا آناتولی، لرزه‌ها در مسیر جدید





از سانتورینی تا آناتولی، لرزه‌ها در مسیر جدید

۲۴ بهمن ۱۴۰۳، ۱۷:۳۱

   از اول فوریه ۲۰۲۵، ۱۳ بهمن‌ماه ۱۴۰۳، رخداد زمین‌لرزه‌های متعدد در جزیره سانتورینی یونان و وحشت از رخداد یک زمین‌لرزه بزرگتر به‌ویژه در غرب ترکیه، موجی از اضطراب ایجاد کرده است. زمین‌لرزه های ۲۰۲۵ سانتورینی مجموعه‌ای از رخدادهای لرزه‌ای با بزرگای ۵.۵ یا کمتر طی ۵ روز اول از شروع فوج لرزه‌ای هستند که در نزدیکی جزیره یونانی سانتورینی و اطراف آن در دریای اژه آغاز شد. این رویدادها موجب اقدامات اضطراری در چندین جزیره دریای اژه شد و نگرانی‌هایی را در مورد فعالیت‌های لرزه‌ای قوی‌تر بالقوه در این منطقه ایجاد کرد.

 

 زمین‌لرزه‌های بزرگ در دریای اژه  از مهمترین زمین‌لرزه‌های یونان و غرب ترکیه هستند. زلزله ۱۴۸۱ رودس باعث خرابی‌هایی در شهر رودس از جمله خساراتی به کاخ شد. گفته می‌شود سونامی ناشی از زلزله از خود زلزله مخرب‌تر بوده است. زلزله ۱۶۸۸ اسمیرنا، به بزرگای تخمینی ۷، با تلفات ۱۵ تا ۲۰ هزار نفر در شهر اسمیرنا همراه شد. زلزله ۱۹۰۴ ساموس با بزرگای تخمینی ۶.۸ خسارات زیادی در یونان و ترکیه به‌بار آورده است. زلزله ۱۹۵۶ امورگوس به بزرگای ۷.۷ و به‌تبع آن، سونامی، خسارات قابل‌توجهی در امورگوس و سانتورینی ایجاد کرد و بیش از ۵۰ نفر کشته شدند. بزرگترین زمین‌لرزه یونان در قرن گذشته همین زمین‌لرزه ۱۹۵۶ با بزرگای ۷.۷ بود که سونامی تقریباً ۲۰ متری ایجاد کرده است. سانتورینی همچنین محل یکی از بزرگترین فوران‌های آتشفشانی در تاریخ بشر است. این فوران که به‌عنوان فوران مینوی شناخته می‌شود، در حدود ۱۶۰۰ سال قبل از میلاد رخ داد و قسمت اعظم جزیره‌ای را که قبلاً گرد بود، ویران کرد. اعتقاد بر این است که این فوران به زوال تمدن مینوی باستان انجامیده است. هنوز یک آتشفشان فعال است و آخرین فوران قابل‌توجه آن در سال ۱۹۵۰ رخ داده است. آتشفشان سانتورینی هر ۲۰ هزار سال یک‌بار انفجارهای بسیار بزرگی ایجاد می‌کند. فرض بر این است که از آخرین انفجار سه هزار سال می‌گذرد. بنابراین، هنوز زمان بسیار زیادی را پیش رو داریم تا با یک انفجار بزرگ روبه‌رو شویم. دریای اژه ناحیه‌ای از تکتونیک کششی است که در اثر فرورانش ورقه آفریقا ایجاد شده است و اغلب زلزله‌های متوسط تا بزرگ تجربه می‌کند. این منطقه کانون زمین‌لرزه ۳۰ اکتبر ۲۰۲۰ در غرب ازمیر هم بوده و  ۲۹ رویداد با بزرگای بیش از ۶ در صد سال گذشته تجربه کرده است.

 

مجمع الجزایر سیکلاد (Cyclades) در محدوده‌ای از زمین‌ساخت کششی در ورقه دریای اژه -بین قوس آتشفشانی اژه جنوبی در جنوب و ادامه گسل آناتولی شمالی به‌سمت شمال- قرار دارد. این روند شمال‌شرقی-جنوب‌غربی درنتیجه برآمدگی کمان هلنیک به‌دلیل فرورانش ورقه مسطح آفریقا به زیر اوراسیا ایجاد شده است. در اول تا دوم فوریه ۲۰۲۵، بیش از ۲۰۰ زمین‌لرزه زیر دریا ثبت شده و کانون زمین‌لرزه‌ها عمدتاً در یک خوشه در حال رشد بین جزایر سانتورینی، آنافی، امورگوس، آیوس و جزیره خالی از سکنه آنیدروس بوده است. بسیاری از زمین‌لرزه‌ها با بزرگای بیش از ۴.۵  بوده‌اند. در پنج روز اول شدیدترین زمین‌لرزه در ۴ فوریه ۲۰۲۵(۱۶ بهمن ۱۴۰۳) با بزرگای ۵.۳ رخ داده است. به‌نظر می‌رسد زمین‌لرزه‌ها بیشتر ماهیت زمین‌ساختی دارند تا آتشفشانی و الگو و فراوانی فعالیت‌های لرزه‌ای نگرانی قابل‌توجهی را در میان دانشمندان و مقامات به‌ویژه در ترکیه برانگیخته است. سانتورینی در امتداد کمان آتشفشانی هلنیک قرار دارد که از پلوپونز در جنوب یونان از طریق جزایر سیکلاد امتداد دارد. دو آتشفشان در این منطقه وجود دارد. وزارت بحران‌های اقلیمی و حفاظت مدنی یونان اعلام کرد حسگرها «فعالیت لرزه‌ای-آتشفشانی خفیفی» را در داخل کالدرا شناسایی کرده‌اند. فعالیت مشابهی در سال ۲۰۱۱ به‌مدت ۱۴ ماه به طول انجامید و بدون هیچ مشکلی به پایان رسید.

 

 گسل لرزه‌زایی که فعالیت‌های مزبور را نشان داده است، پتانسیل ایجاد زلزله‌ای بیش از ۶ را نیز دارد و رویداد لرزه‌ای اصلی ممکن است هنوز رخ نداده باشد. تاکنون یک پناهگاه فروریخته، برخی از ساختمان‌های قدیمی آسیب دیده‌اند و زمین‌لغزش و سنگ‌ریزه در سراسر جزیره رخ داده است. مقامات یونان چندین اقدام اضطراری را اجرا کردند که شامل اعزام خدمه اورژانس و یک تیم نجات ۲۶نفره به‌همراه یک سگ نجات به منطقه بود. مدارس در سانتورینی، آنافی، امورگوس و آیوس بسته شدند. دسترسی به مناطق نزدیک صخره‌ها به‌دلیل افزایش خطر زمین‌لغزش محدود شد. چندین نقطه تجمع برای تخلیه ایجاد شد. دسترسی به ساحل و بنادر خاص، از جمله بندر قدیمی سانتورینی، به‌دلیل خطر سونامی محدود شد و به ساکنان دستور داده شد که به داخل خشکی جابه‌جا شوند.

 

به هتل‌ها گفته شد استخرهای شنای خود را تخلیه کنند تا آسیب احتمالی زلزله به سازه‌ها به حداقل برسد. ایژین ایرلاین (Aegean Airlines) یونان تعداد پروازهای خود را بین آتن و سانتورینی برای یک دوره دوروزه برای انجام تخلیه دو برابر کرد. شرکت‌های کشتیرانی تعداد سرویس‌های خود را در پاسخ به تقاضای فزاینده گردشگران افزایش دادند و درنتیجه صف‌های طولانی در بنادر برای تخلیه تشکیل شد. حدود شش ‌هزار نفر از دوم فوریه جزیره را با قایق ترک کردند و تا دو هزار و ۷۰۰ نفر از سوم تا چهارم فوریه به‌صورت هوایی از جزیره سانتورینی خارج شده‌اند. سازمان آتش‌نشانی منطقه‌ای اژه جنوبی در حالت آماده‌باش عمومی قرار دارد. 

 

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *