بایگانی مطالب: کشاورزی
توسعه بدون نقشه
سالهاست درباره توسعه انرژیهای تجدیدپذیر صحبت میشود، اما واقعیت میدانی، تصویر دیگری دارد. اگرچه نیروگاههای خورشیدی با سرعت بیشتری پیش رفتهاند، اما پروژههای بادی، زیستتوده و زمینگرمایی همچنان در حاشیه ماندهاند. بسیاری از تصمیمها نه براساس یک برنامهریزی منسجم، بلکه در قالب بخشنامهها و ابلاغهای ناگهانی اتخاذ میشوند؛ دستورهایی که در مدت کوتاهی میتوانند قواعد سرمایهگذاری را کاملاً دگرگون کنند. این درحالیاست که برنامه توسعه هفتم، هدف ساخت ۱۲ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر را پیشبینی کرده است؛ هدفی که بدون اصلاح جدی سازوکارهای مالی، ارزی و نهادی، دور از دسترس خواهد بود. در گفتوگوی پیش رو، «امیر طالبی طرقبه»، مدیرعامل شرکت شایان شار کیش و عضو انجمن انرژیهای تجدیدپذیر، از دلایل کندی توسعه، تصمیمهای متناقض و آثار ورود مستقیم دولت به عرصه اجرا سخن میگوید.
سنگاندازی در مسیر خورشیدیها
در دنیای در حال تحول انرژیهای تجدیدپذیر، سرمایهگذاران ایرانی با دیدگاههای بلندپروازانه وارد عرصه نیروگاههای خورشیدی میشوند. اما مسیر آنها، در سایه موانع پیچیده و چالشهای اداری قرار دارد. بسیاری از آنها با وجود صرف سرمایههای هنگفت و راهاندازی پروژههای اولیه، هنوز با مشکلات جدی در تأمین تجهیزات و ماشینآلات مواجه هستند. بهعلاوه، زمان انتظار برای دریافت تسهیلات ارزی بهشدت طولانی شده است؛ بهطوریکه پروژههای وعدهدادهشده بهجای آنکه بهسرعت تحقق یابند، با تأخیرهای چندبرابری روبهرو میشوند. این وضعیت نهتنها آینده انرژیهای تجدیدپذیر در ایران را زیر سؤال میبرد، بلکه مانع بهرهبرداری کامل از ظرفیتهای بالقوه این منابع میشود.
محیطزیست گیر افتاده میان امنیت و معیشت
|پیام ما| تعیینتکلیف خرسهای سیاه، ترکیب کمیتهیوز، تفرج در پارک ملی گلستان، صدور پروانه شکار برای قرقداران، رویه انتخاب مناطق چهارگانه، دخالت امنیتیها و حراستیها در ریزترین تصمیمات مرتبط با مدیریت حیاتوحش، دغدغههای حفاظت در زمانه جنگ موضوعاتی بودند که با «حمید ظهرابی»، معاون محیطزیست طبیعی سازمان حفاظت محیطزیست، مطرح کردیم. ظهرابی در پاسخ از تغییر در رویه در انتخاب مناطق، تأثیر خشکسالی بر مسئله پروانهها، تشکیل کمیتههایی برای گونههای مختلف حیاتوحش، آغاز آزمایشهای ژنتیک برای خرسهای سیاه در اسارت، لزوم تغییر الگوی معیشت در فریدونکنار و پیگیری سامانه پدافند زیستی برای آسیب کمتر به مناطق چهارگانه گفت.
تهران را تخلیه کنید!
بیراهه بیمجوز در قلب جنگلهای داراب
در اقدامی کارشناسینشده و بدون مجوز ارگانهای مربوطه، بیلهای مکانیکی بدون هر گونه مانعی، قلب جنگلهای ایرانی-تورانی داراب را میخراشند. این اقدام بهبهانه توسعه و برای انتقال مسیر تردد ماشینها از گردنه بالش به راهی جایگزین است که از باغات روستای «مروارید» به روستای «سنگ چارک» میرود تا بار دیگر در سایه طرحهای کارشناسینشده، سناریوی دیگری برای ویرانی عرصههای منابع ملی در این خطه از جنوبشرق استان فارس نوشته شود.
پاسارگاد باغ شاهی که فرو مینشیند
|پیام ما| «آرامگاه بنیانگذار دودمان شاهان پارس در وسط یکی از باغهای شاهی واقع است که آب فراوانی در آن جاری است. درختان زیاد و سبزه و چمن آن را احاطه کرده است.» این توصیفی است که «اریستوبولوس» مورخ یونانی که همراه اسکندر بود، از پاسارگاد ثبت کرده. مطالعات باستانشناسان نیز نشان میدهد این منطقه سرزمینی آباد و حاصلخیز و مشجر بوده است. شاید امروز که بیم فرونشست تا عمق جان آثار بازمانده از عصر هخامنشی نفوذ کرده، باور این تصویر سخت باشد؛ اما پاسارگاد که در حال تبدیل شدن به دشتی غیرقابل کشت و سکونت است، روزگاری باغی بود مصفا که محبوبترین شاه هخامنشی در آن مقبرهای داشت. حالا همان مقبره در معرض تهدید فرونشستی به عمق ۲۰ سانتیمتر است و در تمام این سالها گوش شنوایی برای هشدار کارشناسان درباره تغییر الگوی کشت و توقف برداشتهای بیرویه از منابع آب زیرزمینی، وجود نداشته است.
دشت «بندان» سیستان؛ تعارض میان ذینفعان آب
محیطزیست و مرزهای سیاسی
حشرات در خط مقدم بحران اقلیم
ملخهایی که به جان مزارع کشاورزان میافتند یا مراتع دامداران را شخم میزنند، ورود پشه آئدس به جنوب ایران و احتمال شیوع انواع و اقسام بیماریها، حضور انواع و انواع حشرهها در مناطقی که قبلاً دیده نشده بود و...، تنها پیامدهای تغییراقلیم نیستند. تغییراقلیم یعنی حشرهای که هنوز کشف نکردهایم، منقرض شود و نفهمیم حتی جزئی از سرمایههای طبیعی ما بوده! تغییراقلیم یعنی خالی شدن اکوسیستم از گونهها و سکوت شبانه در منطقهای که پیشتر صدای حشرات، نشان زندگی در آن بود. «علیرضا نادری»، پژوهشگر تنوعزیستی و پروانهشناس، از معدود کسانی است که در ایران روی این مقوله کار و پژوهش میکند. او در این گفتوگو تبعات تغییراقلیم بر زندگی حشرات و اکوسیستم را شرح داد. این حشرهشناس تأکید کرد نباید همهچیز را گردن تغییراقلیم انداخت و نقش عامل انسانی در این تحولات را نادیده گرفت.
کشت دوباره خشخاش زیر ذرهبین
چهار دهه از ممنوعیت کشت خشخاش و تولید اپیوم در ایران گذشته است. در این مدت نیاز به مواد اولیه در داروهای مخدرپایه عمدتاً از طریق واردات رسمی از افغانستان و کشفیات موادمخدر تأمین میشد؛ اما مشکلات موجود در کشور همسایه و کاهش کشفیات این مواد توسط نیروی انتظامی، برخی از نهادها مانند وزارت بهداشت را بر آن داشت تا بهدنبال رفع ممنوعیت کشت خشخاش باشند. «اسحاق اسماعیلی»، رئیس اداره دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و دارو، به «پیام ما» گفت بازگشت به کشت قانونی خشخاش تنها راه پایدار برای تأمین داروهای حیاتی است، اما «جمشید قائممقام»، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس، تأکید کرد نباید لغو محدودیت با سرعت صورت گیرد.
