ستاره حجتی
روزنامهنگار
ستاره حجتی
۱۰ شهریور ۱۴۰۴
«وفاق» دولت، علیه «محیطزیست»
نخستین بار که نام معاون اول رئیسجمهوری در تکمیل و مداخله برای تعجیل در اجرای سد ماندگان، سدی بر سرشاخه رودخانه «ماربر» اصفهان به گوش رسید، سخنگوی دولت اعلام کرد قصد مداخلهای در کار نبوده و موضوع فقط تأکید بر تسریع بررسی طرح است. حالا اما پای رئیسجمهوری هم به میان آمده است. رئیس سازمان حفاظت محیطزیست هفته گذشته اعلام کرد طرحی که از ابتدا نیز مجوزهای محیطزیستی و مطالعه نداشته، با وجود مخالفت کارشناسی سازمان تکمیل شده است و امکان شکایت از وزارت نیرو را هم ندارد؛ چون رئیسجمهوری دستور داده دستگاهها از هم شکایت نکنند. بنابراین، موضوع به معاونت غیرتخصصیِ حقوقی در دولت ارجاع داده شده است. همزمان بیش از یک سال است که سازمان حفاظت محیطزیست هیچ اطلاعاتی در مورد تصمیمات پیرامون این سد ارائه نمیدهد و در تازهترین پاسخ دولت در سامانه شفافیت به کنشگران اعلام شده است: «در اين مورد نيز تشخيص امر در صلاحيت معاونتهای محترم تخصصی و با تأیيد ادارهكل محترم حراست میباشد.» ماربر یکی از سرشاخههای اصلی کارون است و سد ماندگان در دل منطقه حفاظتشده قرار گرفته، نه مجوز دارد و نه مطالعاتی برای آن ارائه شده است. فعلان محیطزیست از پنهانکاریهای سازمان حفاظت محیطزیست ابزار نگرانی میکنند و میگویند حیات «ماربر» و «دنا» هر روز بیشازپیش در خطر است.
ستاره حجتی
۷ شهریور ۱۴۰۴
کوچ پاییزه، دام تشنه
با رسیدن آخرین ماه تابستان، کوچ پاییزه عشایر آغاز شده و حالا ایلبهایل و طایفهبهطایفه براساس زمانبندی اعلامی از سوی دولت روانه قشلاق خواهند شد. با اینهمه تابستان خشک ۱۴۰۴ مشکل بزرگی پیش روی عشایر گذاشته است: کمبود علوفه. اهالی ایل میگویند دولت باید در تخصیص علوفه یارانهای حمایت بیشتری داشته باشد، وگرنه عشایر ناگزیر از فروش دامهای خود هستند. مسئلهای که درصورت فراگیری، تولید و توزیع گوشت قرمز در کشور را با مشکل روبهرو میکند. مسئولان امور عشایری در استانها کمبود علوفه و آب برای احشام ایلات را تأیید میکنند، اما دولت هنوز برنامهای برای تأمین این اقلام اعلام نکرده است.
ستاره حجتی
۴ شهریور ۱۴۰۴
کنگیر، رودخانهای که به صنعت باخت
برداشت بیرویه از چاههای آبی در منطقه ایوان استان ایلام، موسوم به چاههای سراب که آب مورد نیاز یک پالایشگاه را تأمین میکنند، رودخانه «کنگیر» را به خشکی کشانده است. اتفاقی که فعالان محیطزیست و اهالی منطقه میگویند گسترش پیدا خواهد کرد و با مصرف منابع آبی، تمام اکوسیستم منطقه را تحتتأثیر قرار میدهد. اهالی ایوان در کارزاری از رئیسجمهوری خواستهاند تا چاههای آب مذکور را پلمب کند و این منابع آبی را به طبیعت و مردم ایوان برگرداند و منابع آب شیرین را صرف صنعت نکند. نماینده ایوان میگوید قرار است این چاهها تا شهریور پلمب شوند، اما اهالی میگوید به این تصمیم خوشبین نیستند.
ستاره حجتی
۲ شهریور ۱۴۰۴
آخرین شهید؛ یک نونهال
«امیرعلی»، چهارساله. انگار باید این نام را پشت کاغذ نقاشی که از یک دفتر جدا شده و قرار است بر دیوار اتاقی آویز شود، نوشته باشند. اما این نام حالا روی سنگ مزاری نوشته شده است: «امیرعلی فلاح»: آخرین شهید جنگ تحمیلی دوزادهروزه ایران و اسرائیل. امیرعلی و دوستانش در حاشیه روستای «رازباشی» بیرانشهر، وقتی بقایای مهمات را مانند یک اسباببازی در روستا پیدا کرده و مشغول بازی بودند، در اثر انفجار جان داد. بازی، با احتمالاً عجیبترین شیئی که در طول عمر کوتاهش دیده بود، آخرش مرگ بود.
ستاره حجتی
۲۱ مرداد ۱۴۰۴
مرگ دستهجمعی ماهیان «پری»
ماهیان به گل نشستهاند، نه یک و ۱۰ و ۱۰۰، بلکه هزاران ماهی فقط طی زمانی کمتر از یک تابستان. تنها دریاچه طبیعی فصلی در استان زنجان که روزگاری یکی از جاذبههای دیدنی این استان بود، خشک شده است. حالا دریاچه «پری» یا «خندقلو» تمام ماهیانش را به کام مرگ کشانده است. اهالی روستاهای حاشیه پری میگویند به قصد توسعه کشاورزی، آنقدر برداشت بیرویه در بالادست و حاشیه دریاچه احداث انجام شده است که دیگر آبی برای تأمین حقابه دریاچه باقی نمانده است، اما مسئولان محلی میگویند خشکسالی مزید بر علت است؛ باران نیامده و حتی اگر میخواستند هم آبی برای رساندن به پری وجود نداشت.
ستاره حجتی
۲۰ مرداد ۱۴۰۴
آخرین فرصت نجات
بعد از پنج سال خشکسالی فراگیر در کشور حالا دیگر همه میدانند و باور دارند که آب یکی از مهمترین مسائل کشور بود که با مجموعهای بیتوجهیهای مدیریتی، خلأهای قانونی و بهویژه مصرف بیرویه به اصلیترین بحران کشور تبدیل شد؛ بحرانی که حتی پایتخت را در وضعیت قرمز قرار داده است. انتقادها به عملکرد همه دستگاههای دخیل در مدیریت منابع کشور یکبهیک از سوی کارشناسان ارائه میشود و هر یک در ساحتی تلاش در ارائه راهحل برای رفع یا کاهش این چالش دارند. چالشی که «عیسی بزرگزاده»، سخنگوی صنعت آب کشور به «پیامما» میگوید بخش قابلتوجهی از آن از طرف دولت پذیرفته میشود، اما آنچه باید بیشتر از همه مورد توجه قرار گیرد، خلأهای قانونی و اعتباری است که دست کارگزاران آب را برای اقدامات مطلوب بسته است. او همچنین تأکید میکند برنامه هفتم پیشرفت با همه کاستیها، آخرین فرصت برای بهبود شرایط آبی و زیستبوم ایران است. فرصتی که اگر از دست برود، قابل جبران نیست. او بخش کشاورزی را نیازمند اصلاحات گسترده میداند تا بتواند پایداری را به اکوسیستم آبی ایران برگرداند. بزرگزاده میگوید نه مردم و نه دولت، نه مجلس و نه کارشناسان نباید از فرصت برنامه هفتم برای اصلاح امور کوتاه بیایند.
ستاره حجتی
۱۸ مرداد ۱۴۰۴
چاههای شرب شهرداری تهران، همچنان بلاتکلیف
یک عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی اعلام کرده است که شهرداریهای سه استان تهران، البرز و قزوین قرار است برنامهای مشخص چاههای دارای کیفیت شرب خود را به وزارت نیرو تحویلدهند تا شرایط تنش آب شرب در تهران آبی کنترل شود. بااینحال، «محمدرضا رضایی کوچی» هیچ اطلاعی از مذاکره وزارت نیرو و شهرداری تهران (مناطق ۲۲گانه) برای تحویل ۵۵ چاه آب دارای کیفیت شرب به وزارت نیرو نداده است. این درحالیاست که قانون شهرداری تهران را مکلف به این اقدام و جایگزینی چاههای آب آبیاری فضای سبز با آب حاصل از پساب کرده است. آخرین خبرها از در جریان بودن مذاکرات میان شهرداری و وزارت نیرو حکایت میکند. مذاکرهای که در خشکترین روزهای پایتخت بینتیجه مانده است.
ستاره حجتی
۱۳ مرداد ۱۴۰۴
انتقال آب از دریا با دور زدن «محیطزیست»
با شتاب گرفتن اجرای طرحهای انتقال آب مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی مجوزهای محیطزیستی این طرحها را زیر سؤال برده و اعلام کرده است در مورد بهرهبرداری از فاز دو و سه خلیجفارس مجوزی صادر نشده و مطالعات ارزیابی محیطزیستی ارائه شده برای توسعه تأسیسات شیرینسازی نیز از سوی سازمان حفاظت محیطزیستی ناقص برآورد شده است. همچنین این گزارش میگوید در سامانه پارسیان - فارس - اصفهان، تأسیسات شیرینسازی و قسمتی از مسیر انتقال (از ساحل پارسیان استان هرمزگان تا پاقلات استان فارس) دارای مجوز محیطزیستی بوده، اما ادامه مسیر خط انتقال فاقد مجوز است. سامانه سیریک - اصفهان، فاقد مجوز محیطزیستی برای تأسیسات شیرینسازی و خط انتقال بوده و مطالعات ارزیابی محیط زیستی ارائه شده برای قسمتی از مسیر انتقال (از ساحل سیریک تا نقطه انشعاب اصفهان) نیز از سوی سازمان حفاظت محیطزیست ناقص برآورد شده است. باوجود این موضوع سازمان حفاظت محیطزیست، دفتر آبوخاک و دفتر ارزیابی تاکنون هیچ صحبتی در مورد طرحهای انتقال آب انجام نداده و در سکوت این سازمان این طرحها در حال انجام است. گزارش مرکز پژوهشهای مجلس هم در هیچ بخشی عنوان نمیکند که مجوزهای اجرای این طرحها از سوی چه دستگاه یا نهادی صادر شده است.