ستاره حجتی
روزنامهنگار
ستاره حجتی
۳ آذر ۱۴۰۳
طرحهای جدید، دردهای قدیمی
از زمان انتصاب استاندار سیستانوبلوچستان و حضورش در استانداری این استان هنوز یک ماه نمیگذرد. بااینحال «منصور بیجار» روز نخست آذر اعلام کرد سند توسعه جامع استان را باتوجهبه دستور رئیسجمهوری مبنیبر تشکیل کارگروه ویژه توسعه برای سیستانوبلوچستان تدوین کرده است. سندی که کارشناسان و فعالان اجتماعی و کنشگران این استان از جزئیات آن اعلام بیاطلاعی کردهاند و آن را مبهم و تدوین آن را با تعجیل اعلام میکنند. بهگفته منتقدان، تدوینها و تصویبهای ضربی توسعه این استان از مسیر طرحها و پروژههای شتابزده نمیگذرد بلکه مشکلات این منطقه نیازمند اصلاحات ساختاری و اداری برای حل در کنار توجه ویژه به محیطزیست است. بااینحال، شهروندان در شهرها و روستاهای مختلف این استان میگویند توسعه و پایداری آن پیشکش دولتمردان! مشکل بیکاری را هرچه زودتر حل کنند.
ستاره حجتی
۲ آذر ۱۴۰۳
بازگشت به دوران آب انبارها
«لاری»ها یا سازههای کهن ذخیره آب در ترکمنصحرا که معادل همان آبانبارها هستند، طی چندسال گذشته بهدلیل تشدید چالش و قطع طولانیمدت آب در منطقه شمال و شرق گلستان، یکبار دیگر احیا شده است و اهالی مناطق ترکمننشین آن را در خانههای خود احداث میکنند. این سازههای مدیریت آب باران تقریباً در روستاهای ترکمنصحرا بدون انقطاع استفاده شدهاند، اما حالا شهرهایی مانند «گمیشان» و «سیمینشهر»نیز بهویژه در بافت قدیم بیش از ۵۰۰ لاری را باززندهسازی یا احداث و از آن استفاده میکنند. کارشناسان میگویند این یک الگوی موفق استفاده از «دانش بومی» با «رهیافت محلی» در مدیریت منابع آبی است که وزارت نیرو باید آن را مورد توجه قرار دهد. تشکیل شوراهای محلی برای استحصال دانش بومی در مدیریت آب، باتوجهبه اقلیم، یکی از پیشنهادهای کارشناسان به این وزارتخانه در سالهای خشک و بحرانی آبی ایران است.
ستاره حجتی
۲۷ آبان ۱۴۰۳
تداوم خشکسالی
براساس بررسیهای سازمان هواشناسی کشور امسال جز برای شمال ایران سال خشکی در پیش است و مانند گذشته خشکسالی ادامه دارد. گرچه کاهش دما در شمال کشور برای سه استان حاشیه خزر نوید باران فراوان و برای البرز برف را به ارمغان میآورد، اما همه ناطق کشور با خشکسالی روبهرو هستند. اگر بارانی هم در کار باشد، رگبارهای سیلآساست که خسارت به بار میآورد. اینها نتایج بررسی الگوها و مدلها هواشناسی است که رئیس مرکز خشکسالی و بحران سازمان هواشناسی کشور با «پیامما» در میان گذاشته است. چشمانداز خشک پیش روی کشور در شرایطی است که سدهای بزرگ تأمینکننده نیازهای آبی ایران هم شرایط مساعدی ندارند. براساس آمار منتشرشده از سوی شرکت مدیریت منابع آب کشور با وجود ۲۲ میلیارد و ۶۴۰ میلیون مترمکعب آب ذخیرهشده در سدهای کشور، ۴۴ درصد ظرفیت مخازن سدها پُر و ۵۶ درصد این ظرفیت خالی است.
ستاره حجتی
۲۵ آبان ۱۴۰۳
بازگشت به عصر گازوئیل
در پی افزایش ناترازی برق و گاز در کشور یکبار دیگر واحدهای نانوایی سراسر کشور با قطع برق مواجه شدند. مشکلی که در تابستان موجب ضرر و زیان گسترده این واحدهای صنفی شده بود و در کنار آن میزان هدررفت آرد و گندم کشور را بالا برد. حالا اما دولت میگوید در تلاش است تا برای خرید موتور برق برای واحدهای نانواییها به مالکان این واحدهای صنفی وام کمبهره اعطا کند تا بتوانند مسئله نبود برق را پشت سر بگذارند. اما در کنار آن همه واحدهای خبازی باید دوگانهسوز شوند یا درصورت نبود گاز بتوانند از گازوئیل سهمیهبندی استفاده کنند و به پخت نان ادامه دهند. این درحالیاست که دولت درصورت تحقق استفاده از موتور برق بهجای تأمین برق از شبکه شهری باید بتواند گازوئیل یا بنزین مورد نیاز این موتورها را هم در قالب سوخت یارانهای برای نانواییها تأمین کند. نانوایان واحدهای دولتی میگویند بدون تأمین تسهیلات کمبهره از طرف دولت نه امکان تأمین موتور برق دارند و نه امکان تجهیز کردن ایمن نانوایی به ادوات دوگانهسوزی.
ستاره حجتی
۲۰ آبان ۱۴۰۳
نیروگاهها سوخت ندارند
از ۲ آبان ۱۴۰۳ شورایعالی انرژی جلسه تشکیل نداده است. بااینحال، تصمیمات بسیار مهمی در زمینه انرژی کشور گرفته شده و براساس اعلام رسمی دولت انجام خواهد شد؛ یکی از این تصمیمها توقف سوخت مازوت در نیروگاههای دوگانهسوز است و دیگری قطع برق زمانبندیشده. گرچه بسیاری از مردم فکر میکنند دولت برق را گرو استفاده از مازوت گرفته است و مردم را در یک انتخاب قرار داده است که یا برق داشته باشید یا هوای سالم، اما کارشناسان بخش برق میگویند حتی اگر مازوت بسوزانیم هم برق نخواهیم داشت. یک عضو کمیسیون انرژی اتاق ایران نیز به پیامما توضیح داده است که نهفقط ناترازی گاز بهعنوان سوخت اصلی نیروگاهی افزایش پیدا کرده بلکه میزان استحصال گاز کشور و همینطور ذخیره سوخت مایع نیروگاهها از ۷۷ درصد به ۳۸ درصد کاهش پیدا کرده است.
ستاره حجتی
۱۹ آبان ۱۴۰۳
فروش سهام «چهل بازه» در «دیوار»
باوجوداینکه قانون صراحتاً بستر رودخانهها را در مالکیت عمومی و غیرقابلواگذاری میداند، اما طی روزهای گذشته آگهیهایی در سایت دیوار از فروش زمین بستر و حریم رودخانه چهل بازه در خراسان رضوی حکایت دارد؛ رودخانهای که عنوان پرآبترین سرشاخه کشفرود را همراه دارد. این اتفاق در پی واگذاری ۵۲.۵ درصد از اراضی مورد ادعای ستاد فرمان اجرایی امام خمینی و سازمان اموال و املاک کوثر بنیاد شهید به یک شرکت خصوصی به نام «چهل بازه فلات توس» اتفاق افتاده است. زمینهایی که محل مناقشه بیش از دو دهه میان وزارت نیرو و این سازمانها و ورثه یک شخص حقیقی بود که ادعا میشد با تصرف اموال او، زمینهای رودخانه به مالکیت ستاد اجرایی فرمان امام درآمده است. حالا شرکت مدیریت آب منطقهای خراسان رضوی در پیگیری «پیام ما» هیچ اطلاعاتی ارائه نمیدهد و مدیر روابطعمومی آن اعلام میکند هیچ شخصی در این اداره در مورد این رودخانه مصاحبه نخواهد کرد. در این میان اما به نظر میرسد چهل بازه در حال چهلتکه شدن برای ساختوساز خانههای مسکونی است.
ستاره حجتی
۱۸ آبان ۱۴۰۳
کشاورزی با آبهای آلوده
سال ۱۳۸۵ موافقتنامه اولیه ساخت تصفیهخانه «داران» از سوی حفاظت محیطزیست استان اصفهان صادر شد و این واحد از سال ۱۳۹۴ تاکنون، مشغول به فعالیت است. بهگفته مدیر اداره حفاظت محیطزیست این شهرستان باتوجهبه پایش و کنترل خروجی و نمونهبرداری از پساب تصفیهخانه که بهطور مستمر صورت گرفته است، امکان استفاده این پساب تنها برای آبیاری درختان غیرمثمر وجود دارد و باید با ایجاد شبکه آبرسانی زیرسطحی این عمل صورت پذیرد. بااینحال، در بازرسیهایی که انجام شده، مشخص شد آبیاری حدود ۳۰ هکتار از اراضی زیردست این تصفیهخانه که محصولات مثمر در آن کشت میشود، با پساب این واحد انجام میشود. مدیرکل حفاظت محیطزیست استان میگوید این موضوع در مسئولیت دانشگاه علومپزشکی است و علومپزشکی به «پیامما» میگوید از این مسئله بیخبر است.
ستاره حجتی
۱۶ آبان ۱۴۰۳
از خردهمالکی تا تعاون
«توسعه پایدار روستایی و در چارچوب آن توسعه کشاورزی ایران، نیاز به تدوین سرمشقی نوین دارد تا خرده دهقانان را از تله فضایی فقری که در آن گرفتار آمدهاند، رهایی بخشد. این سرمشق نوین حکم میکند که توسعه دانشبنیان روستا و تنوعبخشی به اقتصاد و اشتغال آن با شیوههای بهرهبرداری تعاونی و جماعتی و نیز ایجادِ زنجیرههای تولید در مناطق روستایی و بین روستاها و شهرها، در دستور کار قرار گیرد.» کمال اطهاری اقتصاددان، در کتاب «درآمدی بر سرمشق نوین توسعه کشاورزی و روستایی ایران» که مبتنی بر آخرین پژوهشهای داخلی و خارجی، پس از آسیبشناسی و توانسنجیِ سرمشق کهنه توسعه کشاورزی و روستایی ایران که منجر به وابستگی ۵۶ درصدی امنیت غذایی به خارج، تخریب شدید محیطزیست با بیش بهرهبرداری از منابع طبیعی، تغییر فزاینده کاربری کشاورزی، و مهاجرت روبهرشد و … گشته است، اصول و جهتگیری راهبردی برای انتظامبخشی نهادی و سازمان به سرمشق نوین توسعه کشاورزی و روستایی ارائه شده است. حالا دولت میگوید میخواهد نظام تعاون در روستاها را بازتعریف و جایگاه آن را تقویت کند. اطهاری در گفتوگو با «پیام ما» سیاستهای نظام تعاونی در ایران را نقد میکند.