صنعت گردشگری ایران در سال‌های اخیر با چالش‌ها و فرصت‌های متعددی روبه‌رو بوده است. درحالی‌که برخی از رشد گردشگری داخلی خبر می‌دهند، عده‌ای دیگر از بن‌بست و رکود این صنعت سخن می‌گویند. این تناقض‌ها نشان‌دهنده تأثیرپذیری بالای گردشگری از مسائل سیاسی و اقتصادی است. از یک‌سو، پرو‌ژ‌ه‌های ایران‌هراسی در خارج از کشور موجب شده است گردشگران خارجی کمتری به ایران بیایند و از سوی دیگر، در داخل نیز نبود زیرساخت‌های مناسب، آسیب‌های قابل‌توجهی به این صنعت وارد کرده است. علاوه‌براین، اولویت نبودن این صنعت در سیاست‌های کلان کشور، از دیگر عوامل تأثیرگذار بر وضعیت کنونی گردشگری ایران است. محمدحسین یزدانی، رئیس انجمن حرفه‌ای راهنمایان گردشگری استان تهران و نایب‌رئیس جامعه انجمن‌های حرفه‌ای راهنمایان گردشگری ایران، در گفت‌وگو با «پیام ما» به این مسائل اشاره می‌کند. او دراین‌باره می‌گوید: «گردشگری صنعتی حساس اما انعطاف‌پذیر است و برای رشد آن نیاز به تغییر نگرش و ایجاد زیرساخت‌های مناسب داریم.». یزدانی تأکید می‌کند بدون حمایت‌های جدی و برنامه‌ریزی‌های بلندمدت، نمی‌توان به بهبود وضعیت این صنعت امیدوار بود. صنعت گردشگری ایران در سال‌های اخیر با چالش‌ها و فرصت‌های متعددی روبه‌رو بوده است. درحالی‌که برخی از رشد گردشگری داخلی خبر می‌دهند، عده‌ای دیگر از بن‌بست و رکود این صنعت سخن می‌گویند. این تناقض‌ها نشان‌دهنده تأثیرپذیری بالای گردشگری از مسائل سیاسی و اقتصادی است. از یک‌سو، پرو‌ژ‌ه‌های ایران‌هراسی در خارج از کشور موجب شده است گردشگران خارجی کمتری به ایران بیایند و از سوی دیگر، در داخل نیز نبود زیرساخت‌های مناسب، آسیب‌های قابل‌توجهی به این صنعت وارد کرده است. علاوه‌براین، اولویت نبودن این صنعت در سیاست‌های کلان کشور، از دیگر عوامل تأثیرگذار بر وضعیت کنونی گردشگری ایران است. محمدحسین یزدانی، رئیس انجمن حرفه‌ای راهنمایان گردشگری استان تهران و نایب‌رئیس جامعه انجمن‌های حرفه‌ای راهنمایان گردشگری ایران، در گفت‌وگو با «پیام ما» به این مسائل اشاره می‌کند. او دراین‌باره می‌گوید: «گردشگری صنعتی حساس اما انعطاف‌پذیر است و برای رشد آن نیاز به تغییر نگرش و ایجاد زیرساخت‌های مناسب داریم.». یزدانی تأکید می‌کند بدون حمایت‌های جدی و برنامه‌ریزی‌های بلندمدت، نمی‌توان به بهبود وضعیت این صنعت امیدوار بود.

صنعت گردشگری ایران، با وجود ظرفیت‌های غنی تاریخی، فرهنگی و طبیعی، هنوز نتوانسته جایگاه شایسته خود را در میان مقاصد گردشگری جهانی پیدا کند. مرتضی شعبانی، راهنمای بین‌المللی گردشگری، مربی بین‌المللی کنفدراسیون جهانی راهنمایان گردشگری و عضو کنفدراسیون جهانی راهنمایان گردشگری در گفت‌وگو با پیام ما معتقد است که مشکلات این حوزه از سطح چالش فراتر رفته و به بحران تبدیل شده است. او بر این باور است که با برنامه‌ریزی اصولی، می‌توان گردشگری را به عاملی برای عبور از بحران‌های اقتصادی کشور تبدیل کرد. درحالی‌که گردشگران حرفه‌ای معتقدند بازدید از جاذبه‌های ایران به‌اندازه سفر به ۱۰ کشور دنیا ارزش دارد، اما سیاست‌گذاری‌های نادرست، کمبود زیرساخت‌ها و نگاه محدودکننده به گردشگری خارجی، مانع توسعه این صنعت شده است. به گفته او، گردشگری نه‌تنها می‌تواند به بهبود وضعیت اقتصادی کشور کمک کند، بلکه با معرفی فرهنگ و تاریخ ایران به جهانیان، نقش مهمی در تعاملات بین‌المللی ایفا خواهد کرد.

در دنیای امروز، پیوند میان گردشگری و باستان‌شناسی بیش از هر زمان دیگری حس می‌شود. به عنوان یک مسیر مهم برای شناخت هویت فرهنگی و تاریخی ملت‌ها، باستان‌شناسی به ما این امکان را می‌دهد که از طریق آثار و یافته‌ها، قصه‌های نهفته در دل تاریخ را به نسل‌های آینده منتقل کنیم. رضا نوری شادمهانی، استاد دانشگاه هنر و معماری کاشان و باستان‌شناس شناخته‌شده، در گفتگو با «پیام ما»، بر این نکته تأکید می‌کند که گردشگری نه تنها به گسترش دانش تاریخی و باستان‌شناسی کمک می‌کند بلکه خود می‌تواند ابزاری مؤثر برای حفظ و ترویج میراث فرهنگی باشد. باستان‌شناسی به عنوان مرزبان تاریخ و فرهنگ‌های گمشده، می‌تواند جنبش نوینی در عرصه گردشگری ایجاد کند و محوطه‌های باستانی را از سکون و ایستایی خارج کند. نوری شادمهانی با بیان مثال‌های بارزی چون تپه سیلک و شهر سوخته، نشان می‌دهد که چگونه این محوطه‌ها می‌توانند با تفسیرهای مناسب به جاذبه‌های گردشگری پویا تبدیل شوند.

استان سیستان و بلوچستان با پتانسیل‌های بی‌نظیر گردشگری طبیعی و فرهنگی، فرصتی مهم برای توسعه اقتصادی و اجتماعی دارد. با وجود پیشینه تاریخی غنی و جاذبه‌های منحصر به فرد، این منطقه هنوز به طور کامل شناخته نشده و تحت‌تأثیر تصورات نادرست و کمبود زیرساخت‌ها قرار دارد. جواد مرعشی، باستان‌شناس و راهنمای گردشگری در گفتگو با “پیام ما”، بر اهمیت رفع ناامنی‌ها و تبعیض‌های قومیتی از سوی دولت جدید تأکید می‌کند و می‌گوید که برای تحقق این هدف، نیازمند استراتژی‌های جامع و هم‌افزایی میان بخش‌های مختلف هستیم. او امیدوار است با برنامه‌ریزی دقیق و همکاری بین‌المللی، سیستان و بلوچستان به قطب اقتصادی کشور تبدیل شود و چالش‌های موجود را از طریق توسعه پایدار گردشگری برطرف کند.

زلزله طبس در سال ۱۳۵۷ نه‌تنها جان بسیاری از مردم را گرفت، بلکه روستای اصفهک را به ویرانه‌ای تبدیل کرد. اما این پایان راه نبود. با همت و تلاش مردم بومی و راهنمایی و کوشش افرادی چون «فرامرز پارسی» و تسهیلگری افرادی مانند «حسین باقری» روستای اصفهک دوباره به زندگی بازگشت. این گزارش روایت امید، همکاری و حفظ میراث در دل کویر ایران است که از زبان یکی از اهالی اصفهک نقل می‌شود. روستایی که چندماهی است به‌عنوان روستای هدف گردشگری در فهرست دهکده‌های جهانی به ثبت رسیده و به‌نظر می‌رسد در آینده نزدیک مقصد مسافران بیشتری شود، و حتی باتوجه‌به جذابیت‌های کم‌نظیری که دارد، احتمال گردشگری انبوه در آن وجود دارد.

ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، یک کشور با تنوع اقلیمی و جغرافیایی است که با سوانح طبیعی متعددی همچون زلزله، سیل، طوفان و بیابان‌زایی مواجه است. این سوانح، نه‌تنها تأثیرات اجتماعی و اقتصادی عمیقی بر جوامع محلی دارند، بلکه چالش‌های جدی در زمینه امنیت و پایداری شهری نیز به وجود می‌آورند. به‌ویژه، زلزله‌های ویرانگر در برخی مناطق کشور، ضرورت توجه به طراحی و معماری پایدار را بیش‌ازپیش نمایان می‌سازد. در این میان، متخصصان حوزه معماری معتقدند که معماری پایدار می‌تواند اصولی را برای کاهش خطر سوانح طبیعی، تقویت تاب‌آوری و حفظ اکوسیستم‌های طبیعی در فرایند توسعه شهری، ارائه دهد. دکتر امیرحسین گرکانی، مدیر پژوهشکده سوانح طبیعی از جمله کسانی است که در این حوزه پژوهش‌های بسیاری انجام داده است. او در گفت‌وگو با روزنامه «پیام ما» به بررسی اهمیت و ابعاد مختلف مفهوم شهر و معماری پایدار پرداخته و چالش‌ها و فرصت‌های مستتر در طراحی فضاهای شهری برای کاهش خطرات سوانح طبیعی در ایران را مورد بررسی قرار داده است.

صنعت گردشگری یکی از مهمترین ارکان اقتصاد کشورها به‌شمار می‌رود و در ایران با وجود جاذبه‌های تاریخی و طبیعی فراوان، با چالش‌های متعددی روبه‌رو است. از کمبود زیرساخت‌ها و مشکلات حمل‌و‌نقل گرفته تا مسائل اقتصادی مردم، همه و همه دست‌به‌دست هم داده‌اند تا این صنعت در مسیر رشد و توسعه قرار نگیرد. در این میان، برگزاری نمایشگاه‌های گردشگری به‌عنوان یک راهکار مؤثر برای برطرف کردن این مشکلات، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. «مصطفی فاطمی»، مدیرکل توسعه گردشگری داخلی کشور، بر لزوم برگزاری این نمایشگاه‌ها تأکید دارد و می‌گوید این رویدادها می‌توانند محلی برای هم‌اندیشی و هم‌افزایی فعالان این حوزه باشند. در این نمایشگاه‌ها، نخبگان گردشگری می‌توانند با اشتراک‌گذاری تجربیات و ارائه راهکارهای نوآورانه، به‌دنبال حل مشکلات زیرساختی، حمل‌ونقل و توان اقتصادی مردم در این حوزه برآیند. مسئله فقط برگزاری نمایشگاه‌ها نیست. در دنیای امروز، توجه به سفرهای مسئولانه و رعایت اصول زیست‌محیطی در کنار رشد گردشگری، ضروری است. به همین منظور، وزارت گردشگری با تشکیل کمیته‌های مختلف و برگزاری دوره‌های آموزشی، تلاش می‌کند تا هم از ظرفیت‌های گردشگری کشور بهره‌برداری کند و هم از آسیب‌های احتمالی به محیط‌زیست جلوگیری کند. با وجود همه چالش‌ها، رویکرد مثبت و همکاری بین فعالان گردشگری و مسئولان می‌تواند به‌عنوان یک نیروی محرکه برای رشد این صنعت عمل کند. به‌ویژه اگر نمایشگاه‌های گردشگری بتوانند به معرفی جاذبه‌های کمتر شناخته‌شده ایران کمک کنند و گردشگری داخلی و خارجی را رونق بخشند. روزنامه «پیام ما» در گفت‌وگو با مصطفی فاطمی، مدیرکل توسعه گردشگری داخلی، به بررسی نقش نمایشگاه‌های گردشگری در حل بحران‌های این صنعت، مشکلات زیرساختی، حمل‌ونقل و راهکارهای ترویج سفرهای مسئولانه پرداخته است.

اهمیت آموزش و آگاهی در زمینه میراث فرهنگی بر کسی پوشیده نیست. آموزشی که باید از کودکی و در مدارس آغاز شود، اما مدیران میراث‌فرهنگی و آموزش‌وپرورش هنوز به ضرورت آن واقف نیستند و اقدامی برای آن انجام نمی‌دهند. با «شادی گنجی»، باستان‌شناس، پژوهشگر و نویسنده، درباره اهمیت آگاهی از تاریخ در جامعه و به‌خصوص دانش‌آموزان گفت‌وگو کردیم، او درباره خطر فراموشی تاریخ در جامعه معتقد است: «جامعه‌ای که تاریخ و گذشته خودش را به یاد نیاورد، مثل فردی است که دچار فراموشی می‌شود‌. تصور کنید یک انسان بزرگسال اگر خاطراتش را از دست بدهد، چه رنجی می‌کشد؟ فراموشی تاریخ مثل ابتلا به آلزایمر است، همان‌قدر تلخ و دلخراش»