مردم شناسی کارکردهای اجتماعی حمام‌ در شهر کرمان
نجمه سلیمانی دلفارد*

حمام یکی از بناهای عمومی است که ساخت آن در ایران سابقه‌ای طولانی دارد. به نوشتۀ ابن بلخی ساخت نخستین حمام در ایران به زمان جمشید از پادشاهان سلسلۀ پیشدادیان برمی‌گردد و احتمالاً جمشید از نخستین کسانی بـوده که دستور ساخت نخستین گرمابه‌ها را در شهر و روسـتا داده است
از جمله مشخصه‌های ایرانیان در طول تاریخ پاکی و پاکیزگی و توجّه خاصّ به استحمام و نظافت بوده است. آن طور که براساس مدارک موجود، در روزگاری که بسیاری از داعیه داران تمدن، حمام را میعادگاه شیاطین می‌پنداشتند و با استحمام بیگانه بودند، ایرانیان آن را از اساسی‌ترین جلوه‌های زندگی می‌دانستند. وجود حمام صخره‌ای میمند در استان کرمان بیانگر این مهم و دلیل معتبری است که حتّی در هزاران سال قبل پاکی و پاکیزگی و حمام جزء ضروریات زندگی به شمار می‌رفته است. در اکثر مجموعه‌های احداث شده به وسیلۀ حاکمان یا بانیان خیّر، حمام دارای جایگاه ویژه‌ای است، کما اینکه در مجموعه‌های گنجعلیخان، وکیل و ابراهیم خان نمونه‌هایی از آن را می‌توان یافت
حمام عمومی علاوه بر مکان شستشوی تن و پاکیزگی بدن مکانی برای آشنایی‌ها، دید و بازدیدها و مرکزی برای پخش خبر در طایفه و محله به شمار می‌رفت، معروف است که در گذشته خبرها از آسیاب و بازار و حمام که محل رفت و آمد بود، به همۀ مردم می‌رسید .
حمام‌های کرمان در گذشته علاوه بر آنکه از نظر اجتماعی حائز اهمیّت بوده‌اند، کانون مراسم جمعی نیز بوده‌اند که بسیاری از این مراسم جنبۀ آیینی داشته و با غسل و تطهیر و تقدّس همراه بوده‌اند؛ مانند حمام عروسی، حمام زایمان، حمام چلۀ نوزاد و …
این مراسم اغلب در روزهای خاصّی که بین اهالی محترم و مبارک بود برگزار می‌شدند.
مناسک گذر که در حمام‌های کرمان برگزار می‌شد؛ تغییر نقش‌های افراد را به اطلاع عموم می‌رساند و رسمیت می‌داد، همچنین به اجتماعی شدن افراد کمک کرده و همبستگی اجتماعی را تقویّت می‌کرد.
در کرمان کارکنان حمام و به ویژه دلاک‌ها با پذیرفتن نقش میانجی در اجرای مراسم، کمک می‌کردند و به اعتقاد اهالی با توانایی‌های خاصّی که داشتند به رموز غسل و تطهیر آشنا بودند و با دریافت مبلغ اندکی پول در دفع بدی‌ها و جذب نیروهای خیّر خدمات مناسبی ارائه می‌دادند و در رسیدن افراد به آرامش روانی و کاهش اضطراب آنان نقش عمده و بسزایی ایفا می‌نمودند.
نقش حمام در مراسم عروسی مردم کرمان
کرمانی‌ها در گذشته یک روز قبل از عقد و عروسی و معمولاً روزهای دوشنبه و پنج‌شنبه که خوش یمن تلقی می‌شدند، عروس و داماد را به طور جداگانه و طی مراسمی به حمام می‌بردند و به روایت برخی دیگر این شیوۀ استحمام، دو روز بعد از مراسم بنداندازان عروس برگزار می‌شده است. بنابراین از اوستای حمامی می‌خواستند که در روز معین، حمام را قُرق کند و حمام را آذین ببندد و کسی را نپذیرد و حمام را به عروس و همراهان او اختصاص دهد. نوازندگانی که توسط خانوادۀ عروس یا داماد دعوت شده بودند، جلوی درب ورودی حمام و یا بر روی بام حمام می‌نشستند و به نواختن موسیقی می‌پرداختند. اُوستای زنانه، آینه قرآن درست می‌کرد و همراه با دلاک خانوادگی عروس منتظر آمدن عروس و سوری ‌های او می‌ماندند. سوری‌های عروس عبارت بودند از مادر عروس و داماد، خواهر عروس و داماد، زن برادر عروس و داماد، خاله و عمۀ بزرگتر عروس و داماد.
عروس و همراهان در هنگام ورود، مورد استقبال اُوستا قرار گرفته و پس از گذشتن از زیر آینه و قرآن به حمام می‌رفتند، در طول این مدت و نیز در طول مدت استحمام، زن دایره زن روی رختکن حمام دایره می‌زد و به اصطلاح «در حمومی » می‌خواند و اوستا در منقل کوچکی جهت رفع چشم زخم، دانه‌های کُنُدر و دَشتی و نمک را می‌سوزاند و در قسمت‌های مختلف حمام می‌چرخاند. پادوی زنانه با شربت و شیرینی که از منزل مادر عروس آورده بودند، پذیرایی می‌نمود… در پایان مراحل شستشو دلاک گیسوان عروس را که اصطلاحاً به آن فرق بازکنی می‌گفتند، می‌بافت و انعام خوبی از مادر دختر دریافت می‌کرد.
پس از استحمام عروس، لباس نو می‌پوشیدند. عروس در هنگام خروج از حمام از زیر آینه و قرآن می‌گذشت و مادر عروس پولی در کنار قرآن می‌گذاشت. این پول به اوستا حمامی تعلق داشت و حتی مادر عروس علاوه بر این و علاوه بر شیرینی، انعامی هم به دیگر دست اندرکاران حمام از جمله پادو و حتی مطربها می‌پرداخت، ولی معمولاً پرداخت پولِ حمام همراهیان و دستمزد مردانِ نوازنده و زن دایره ‌زن به عهدۀ مادر داماد بود.
داماد را نیز به همین طریق به حمام می‌بردند.
مراسمی دیگر در چهلمین روز تولد نوزاد برگزار می‌شد. در آن روز چند نفر از اقوام و همسایگان نوزاد را به همراه مادر به حمام می‌بردند. به اعتقاد عوام، نوزاد تا روز چهلم تولد در معرض آسیب موجودات نامرئی مثل جن و آل بود تا اینکه در چهلمین روز تولد با جام چِل کلید یا جوم دعا توسط دلاک در حمام بر سر نوزاد آب می‌ریختند و صلوات می‌فرستادند تا هر گونه بدی و شرارت از نوزاد دور شود، به این ترتیب جسم او را طاهر و پاک می‌کردند تا از شر موجودات نامرئی در امان باشد.
دلاک یا کسی که «آب سه، آب ده، آب چِل» را می‌ریخت فقط صلوات می‌فرستاد، چون در اطراف جام چِل کلید، آیات قرآنی حک شده بود و معتقد بود که دیگر احتیاجی به خواندن دعا نیست. برگزاری مراسم ریختن آب چِل نوزاد علاوه بر ایجاد آرامش روانی و کاهش اضطراب اطرافیان نوزاد و خصوصاً مادر نوزاد بیانگر ورود نوزاد به مرحلۀ جدید زندگی بود.
یکی دیگر از کارکرد های حمام در کرمان برای پایان دادن به مراسم سوگواری و عزاداری بوده است
دعوت به حمام برای پایان دادن به مراسم سوگواری و عزاداری یا حنا بستن و اصلاح موهای سر و صورت بازماندگان شخص متوفی به وسیلۀ یکی از بزرگان محلی توأم با پذیرایی و مهمانی و تعویض نمودن لباس سیاه با لباس‌هایی به رنگ سفید یا آبی یا قهوه‌ای در سربینۀ حمام صورت می‌پذیرفت.
با پیشرفت تکنولوژی، لوله‌کشی آب، روشنایی برق و آپارتمان سازی، حمام‌های عمومی جای خود را به گوشۀ محدودی از فضای داخل منزلها سپردند و این میراث غنی گذشتگان ما بدون مراجعه کننده بر جای ماندند و هم اکنون تعداد زیادی از آنان در حال فرسایش و نابودی تدریجی هستند و از حیات خود بریده و متروک شده‌اند؛ مانند حمام ابراهیم خان، ته باغ لله، سردار و شیخ‌الاسلام . حفظ و احیای بنای این حمامها با چنین ارزش تاریخی والایی که در این پژوهش ملاحظه شد، از نیازهای جامعۀ امروز شهر کرمان می‌باشد.
حفظ و احیای بنای این حمام‌ها به شناسایی و تعیین کاربری مناسب در خور کالبد فیزیکی و نیازهای جامعۀ پیرامون بافت این قسمت از شهر وابسته است که توفیق این مهم با یک برنامه‌ریزی جامع و کامل از سوی شهرداری شهر کرمان و سازمان میراث فرهنگی شهر کرمان و اداره‌ها و سازمانهای مربوطه میسر خواهد شد.
* دانشجوی دکتری جامعه شناسی

۱۲آئین عاشورایی مرکزی به ثبت ملی رسیده است

مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری مرکزی گفت: ۱۲ میراث معنوی استان مرکزی مرتبط با ماه محرم، تحت عنوان آئین های عاشورایی، در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی مرکزی؛ سید محمد حسینی مدیر کل میراث فرهنگی این اداره کل اظهار داشت: تعزیه سیار اراک، وفس و گرکان، تعزیه تفرش، آئین نخل گردانی شهرهای خمین، تفرش و نراق، مراسم علم گردانی روستاهای هزاوه و عزالدین، آئین علم بران تفرش و نخل بران منطقه ترخوران تفرش و همچنین مراسم چغچغه زنی روستای انجدان از جمله آئین های عاشورایی استان مرکزی هستند که در فهرست آثار ملی ثبت شده اند.
وی افزود: یکی از آئین های ویژه ماه محرم در استان مرکزی علم گردانی روستای هزاوه است که در میان حضور پرشور مردم از روز اول تا دهم محرم در این روستا برگزار می شود.
مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی تصریح کرد: آیین مذهبی علم‌ گردانی توسط هیات سادات روستای هزاوه اجرا می‌شود و این مراسم با بیرون آوردن علم از محل نگهداری آن در امامزاده احمد(ع) روستای هزاوه در شب اول ماه محرم آغاز می شود.
حسینی گفت: عزاداران هیات سادات روستای هزاوه همگی با لباس‌های مشکی و شال‌های سبز در این آیین شرکت می‌کنند و علم عاشورا را به عنوان نماد رشادت علمدار کربلا در روز اول محرم آذین کرده و در میان سینه ‌زنان عزادار در بین محله‌های روستا به حرکت در می‌آورند.
وی اظهار داشت: در این مراسم، علم به تک تک خانه ها رفته و در آن مردم نذورات خود را به علمدار برای کمک به هیات داده و دستمالی به علم می بندند و کسانی که مشکل یا حاجتی دارند، دستمالی از آن باز می کنند. مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی گفت: این علم در روزهای اول و دوم محرم در محله طره زار، روزهای پنجم و ششم در محله سر آسیاب، روز هفتم در محله‌های پایین و میان روستا و در روز نهم محرم در محله‌های دیگر روستا به حرکت درمی‌آید و هنگام علم گردانی هزاوه توسط هیات سادات مردم محله‌های مختلف گوسفند و گاو قربانی کرده و به عزاداران این هیات نذری می‌دهند.
حسینی بیان کرد: آیین مذهبی علم گردانی در روز عاشورا در هزاوه با بردن علم به تپه‌ای موسوم به مبارک و عزاداری و سینه‌زنی ادامه یافته و علم در میان سوگ و ماتم، دوباره به امامزاده احمد(ع) هزاوه برگردانده می‌شود.
مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی یادآور شد: عزاداری و سوگواری های مرسوم در مناطق مختلف ایران در ماه های محرم و صفر که برگرفته از اعتقادات و باورهای شیعیان ایران است، مخاطبان بسیاری را از فرهنگ های مختلف به خود جذب کرده است

خاطرات و فعالیت های محمد صنعتی با نظری به تحولات و رخدادهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ورزشی کرمان در هفت دهه اخیر
آموزش مهارت های فنی و حرفه ای در پرورشگاه صنعتی
بخش هفتاد و یک

آموزش مهارت فنی به نوجوانان پرورشگاه‌های صنعتی و دیلمقانی یکی از شیوه‌های بدیع و مثمر ثمر کمک‌های آقای محمد صنعتی به انجمن‌های نیکوکاری استان بود تا نوجوانان این دو پرورشگاه پس از رسیدن به سنین جوانی از تخصص و حرفه‌ای برخوردار باشند.

ج ـ آموزش مهارت‌های فنی به نوجوانان پرورشگاه‌های صنعتی و دیلمقانی
آقای صنعتی در این خصوص می‌گوید: «از دوره نوجوانی و همچنین هنگام فعالیت در کارخانه خورشید، بعضاً با بچه‌های بی‌سرپرست ساکن در پرورشگاه صنعتی همکار و دوست بودم، تلاش آنان برای ساختن زندگی بهتر، مرا به سر شوق می‌آورد و همیشه با دیده احترام به آنان می‌نگریستم. از این رو کمک و یاری به این جوانان، به ویژه از زمان آشنایی و مراوده با مرحوم «عبدالحسین صنعتی‌زاده» (1) بیشتر و عمیق‌تر گردید. لذا پس از آن که اقدام به تأسیس کارگاه فنی نمودم، برای آن که بتوانم در حد وسع و توان خود، منشأ خدماتی برای این افراد باشم، به این فکر افتادم تا زمینه‌ی کسب مهارت فنی و حرفه‌ای را برای آنان مهیا کنم.
لذا پس از صحبت با مسئولین پرورشگاه‌های صنعتی و دیلمقانی (2) و استقبال شدید آنان از این طرح، از سال 1342 ش. با برنامه‌ریزی و تقسیم 30 ـ 40 نوجوانان علاقه‌مند، به چند گروه، هر روز تعدادی از جوانان پرورشگاه صنعتی ـ نظر به هم‌جوار بودن کارگاه و محل پرورشگاه ـ در کارگاه حضور می‌یافتند و مهارت‌های جوش‌کاری و فلزکاری را فرا می‌گرفتند.
اما در خصوص حضور نوجوانان و جوانان پرورشگاه دیلمقانی در کارگاه بنده نیز باید عرض نمایم، به دلیل بعد مسافت پرورشگاه با کارگاه، با کسب موافقت مسئولین پرورشگاه، مکانی را در محل پرورشگاه به صورت کارگاه درآورده و با تجهیز وسایل مورد نیاز، آموزش نوجوانان این پرورشگاه را در همان محل برگزار می‌نمودیم.
حدود پانزده سال (1358 ـ 1343) این کار به صورت مستمر انجام می‌گرفت و در این سال‌ها بسیاری از بچه‌های این دو پرورشگاه با کسب مهارت فنی توانستند پس از بیرون آمدن از محیط پرورشگاه، به عنوان استادکار ماهر در کارگاه بنده و یا به طور مستقل، به نحو آبرومندی تأمین معاش نمایند» (3).
ـ بنیاد خیریه فرهنگی- تربیتی حاج علی اکبر صنعتی و مؤسسات وابسته
حال که صحبت از پرورشگاه صنعتی کرمان گردید، بد نیست در اینجا اشاره‌ای به پیشینه این بنیاد خیریه فرهنگی ـ تربیتی قدیمی شهر کرمان و مؤسساتی شود که عایدات آن عمدتاً صرف امورات این بنیاد می‌گردد.
این بنیاد که در ابتدا «دارالایتام» و سپس «پرورشگاه صنعتی» و در سال‌های اخیر «بنیاد فرهنگی ـ ترتبیتی صنعتی» نامیده شده، یکی از نهادهای غیر دولتی کرمان است که در سال 1295 ش. به همت بلند «حاج علی اکبر صنعتی» در زمان جنگ جهانی اول که فقر، قحطی و گرسنگی در کرمان بیداد می‌کرد، تأسیس شد.
وی در اولین اقدام، کمیسیونی متشکل از افراد متمکن خیرخواه شهر کرمان زیر نظر نصرت‌السلطنه (حاکم کرمان 1288 ق/ 1909 م.) تشکیل داد و تعدادی از اطفال یتیم را که در ابتدا سی نفر بودند، جمع آوری نمود تا بتواند در آن شرایط سخت، آنان را از مرگ نجات دهد و هم حرفه و صنعتی بیاموزند. بدین ترتیب اولین پرورشگاه ایران شکل گرفت که فعالیت آن به طور مستمر تا به امروز ادامه داشته است.
پرورشگاه صنعتی؛ در سال 1318 ش. چند ماهی پیش از درگذشت مرحوم حاج علی اکبر صنعتی به محل فعلی ـ قسمتی که امروزه در اختیار موزه هنرهای معاصر صنعتی است ـ منتقل و در سال 1341 ش. نیز سی هزار متر مربع زمین خریداری و به آن افزوده شد و ساختمان‌های کنونی آن تا شروع انقلاب اسلامی ساخته و آماده گردید.
این جانب (محمد صنعتی) تقریباً از همین سال‌ها به بعد به واسطه فعالیت‌های اجتماعی و عضویت در انجمن نیکوکاری استان، افتخار همکاری با این مرکز خیریه را داشته و دارم. چه در سال‌های اولیه مشارکت، در کنار مرحوم «عبدالحسین صنعتی» و مرحوم مهندس «علی‌جان صنعتی» که از مهندسان زبده، با سواد و سخت کوش زمان خود بود و با آن که مسئولیت سنگین صادرات خاک سرخ جزیره هرمز را بر عهده داشت و سخت گرفتار بود، مسافت طولانی بندر عباس تا کرمان را طی کرده و مرتباً در جلسات تصمیم‌گیری پرورشگاه صنعتی شرکت می‌کرد. مرحوم «سرهنگ خشایار»- فرمانده لشکر کرمان- که سرپرستی امور خیریه را بر عهده داشت و هم چنین مرحوم «احمد اوحدی» از فرهنگیان وارسته که سال‌های متمادی اداره پرورشگاه را بر عهده داشت و چه در سال‌های بعدی، تا به امروز که قریب 40 سال است به طور مستمر با آن خیریه همکاری نزدیک داشته‌ام. همواره کوشیده‌ام با همکاری افراد دلسوزی که وقت خود را وقف سرپرستی ایتام کرده‌اند همکاری کنم. از جمله این افراد مرحوم «حاج حمید هندوزاده» بود که تقریباً از ابتدای انقلاب تا سال 1386 ش. مدیر عامل پرورشگاه بود و همه عمر کاری‌ وی در خدمت این مؤسسه بود و مهندس «محمدرضا بنی‌اسدی راد» مدیرعامل پرورشگاه (1386 ـ 1393) که از افراد مورد وثوق «همایون صنعتی‌زاده» بود و هم اکنون نیز ریاست هیئت مدیره پرورشگاه را بر عهده دارد و «مسعود نیک‌پور» نیز در زمان مسئولیت وی به عنوان قائم مقام بنیاد در اداره پرورشگاه نقش داشت و اکنون نیز مهندس «محمود صنعتی» (فرزند مرحوم مهندس علی‌جان صنعتی) مدیریت عامل این بنیاد را عهده دار است. همچنین «مهدی آگاه» رییس هیئت مدیره (1388 – 1393) از خانواده‌های خلاق و کارآفرین کرمان که در اتاق بازرگانی نیز مشغول خدمت است و پروفسور «رجبعلی‌پور» چهره برتر ریاضی کشور که در کنار مشغله فراوان علمی، عضویت هیئت امنای بنیاد صنعتی را نیز پذیرفته است.
ادامه دارد …

پی نوشت:
(1) ـ «متولد 1272 ش. کرمان، فرزند حاج علی اکبر (بنیان‌گذار پرورشگاه صنعتی)، از سن 14 سالگی به کسب و تجارت پرداخت ولی از آن جا که از ابتدای جوانی به کار نویسندگی، به ویژه داستان‌نویسی علاقه داشت، نوشتن آثاری (دام‌گستران، مجمع دیوانگان، روزگاری که گذشت و …) را آغاز کرد. وی پدر مرحوم همایون صنعتی‌زاده است». دانشور، محمد: چهره‌های ماندگار کرمان، 305 تا 307.
(2) ـ این پرورشگاه پس از قتل دیلمقانی (احمد یزدان‌پناه در جاده زرند ـ کرمان) توسط ورثه‌ی او در منزل شخصی او واقع در خیابان زریسف تأسیس گردید (محمد صنعتی).
(3) ـ برگرفته از متن مصاحبه با آقای محمد صنعتی، آذر 1392

یک تله انفجاری در ایرانشهر خنثی شد
فرمانده انتظامی ایرانشهر گفت: ماموران انتظامی صبح امروز یک تله انفجاری را در این شهرستان خنثی کردند. سرهنگ دوستعلی جلیلیان در گفت و گو با ایرنا اظهار داشت: ماموران انتظامی ایرانشهر صبح امروز(شنبه) به یک بسته در جاده فرعی نمایندگی سایپا مشکوک و در بررسی آن متوجه می شوند ،یک بسته انفجاری است. وی اظهار کرد: نیروهای کنترل و خنثی سازی نیروی انتظامی ایرانشهر با اتخاذ تدابیر لازم وارد صحنه شدند و نسبت به انفجار این بسته اقدام کردند. وی افزود: در این خنثی سازی بسته انفجاری هیچ تلفات انسانی و خسارتی نداشته ایم. وی گفت: دو نفر مظنون در این رابطه دستگیر شدند که اطلاعات تکمیلی به اطلاع مردم خواهد رسید. این جاده به یگان مرصاد شهرستان ایرانشهر منتهی می شود. ایرانشهر در 345 کیلومتری جنوب زاهدان مرکز استان سیستان و بلوچستان واقع شده است. گفتنی ست دیروز در برخی شبکه های اجتماعی خبری مبنی بر انفجار در ایرانشهر منتشر شد. خبری که به سرعت در شبکه های مجازی پخش شد.

به دنبال حذف عربستان نیستیم
وزیر امور خارجه کشورمان در پاسخ به سوال خبرنگار آلمانی در مورد رابطه ایران با کشورهای همسایه‌اش از جمله عربستان اظهار کرد: ما به دنبال حذف عربستان نیستیم و از طرف دیگر اجازه نمی‌دهیم که عربستان ایران را از منطقه حذف کند. تلاش این کشور برای حذف ایران باعث خونریزی و دامن زدن به درگیری‌ها در منطقه شده و این موضوع باید متوقف شود.
وی با تأکید بر اینکه عربستان باید به واقعیت‌های منطقه توجه کند در بخش دیگری از صحبت‌های خود به فاجعه منا اشاره کرد و گفت: این کشور باید هرچه زودتر وضعیت مفقودان ایرانی را مشخص کند و آنها را به سلامت به خانواده‌هایشان برگرداند و اگر فوت کرده‌اند پیکرهای پاک آنها را به ایران تحویل دهد.
متأسفانه در این زمینه شاهد تأخیر از سوی عربستان بوده‌ایم و در این زمینه عربستان باید به نحوی عمل کند که هم عدالت در مورد این موضوع اجرا شود و هم جلوی تکرار چنین حوادثی گرفته شود.

حمله به عزاداران حسینی در دزفول
فرماندار دزفول از کشته و مجروح شدن چهار نفر در حمله شامگاه جمعه افراد ناشناس به یکی از تکایای خیابانی عزاداران حسینی در صفی آباد دزفول خبر داد. حبیب آصفی در گفت‌وگو با ایسنا، با تایید خبر حمله افراد ناشناس به هیات عزاداری حسینی اظهار کرد: جزییات حادثه رخ داده توسط مراجع امنیتی در حال پیگیری است و تا زمان مشخص شدن جزییات نمی‌توان اظهار نظری در خصوص اینکه این حادثه توسط چه افرادی رخ داده، کرد.
وی افزود: دو مجروح حادثه به بیمارستان‌های دزفول و اهواز منتقل شده‌اند. آصفی خاطرنشان کرد: با توجه به این‌که در روزهای آینده مراسم عزاداری حسینی با حضور بیشتر مردم برپا خواهد شد تلاش می‌کنیم امنیت را برقرار کنیم.
همچنین قدرت الله دهقان، معاون امنیتی – انتظامی استانداری خوزستان نیز از پیگیری علت این حادثه خبرداد. مدیرکل امنیتی وزارت کشور هم از اعزام تیمی از طرف شورای امنیت کشور برای بررسی حادثه دزفول به استان خوزستان خبر داد.

اواخر آذر یا اوایل دی شاهد به نتیجه رسیدن برجام خواهیم بود
رییس سازمان انرژی اتمی آینده برجام را بسیار خوب خواند. به گزارش ایسنا دکتر علی‌اکبر صالحی، معاون رییس‌جمهور در حاشیه اجلاس مقدماتی کنفرانس امنیتی مونیخ که در مرکز مطالعات سیاسی و بین‌الملل وزارت خارجه برگزار شده بود با اشاره به نقش ایران در مبارزه با گروه‌های تکفیری و تروریستی در بخشی از سخنانش در ارتباط با برجام گفت: افق برجام را بسیار خوب می‌بینم؛ در مسیر درستی حرکت می‌کنیم و آینده برجام بسیار خوب است. او با اشاره به رفع تحریم‌ها علیه ایران گفت: تحریم‌ها به صورت رسمی رفع خواهند شد اما عملیاتی شدن آن یکی دو ماه طول می‌کشد و خوشبختانه مشکلات زیادی باقی نمانده و ان‌شاءالله در اواخر آذر یا اوایل دی‌ماه شاهد به نتیجه رسیدن برجام خواهیم بود. صالحی در پایان صحبت‌های خود گفت: امیدواریم بر اساس علائمی که تاکنون دیده‌ایم تا 15 دسامبر گزارش به گونه‌ای باشد که برجام به صورت کلی اجرایی شود.

تقدیر امام جمعه، فرماندار
و رئیس آموزش و پرورش شهربابک از مدیر امور آب
امام جمعه، فرماندار و رئیس آموزش و پرورش شهربابک با ارسال لوح تقدیر از فعالیت های امور آب شهربابک در توسعه فعالیتهای علمی و فرهنگی تقدیر کردند. حجت الاسلام والمسلمین منتظری امام جمعه،شریفی فرماندار و شفیعی خواه مدیر آموزش و پرورش شهربابک با ارسال لوح تقدیر از فعالیت های امور آب شهربابک در توسعه فعالیتهای علمی و فرهنگی تقدیر کردند.
در این لوح آمده است:
برادر بزرگوار جناب آقای ابراهیمی مدیر اداره آب و فاضلاب شهری. یقیناً توسعه و پیشرفت علمی و فرهنگی شهرستان مرهون تلاش بی دریغ مسئولین خدوم و دلسوزی چون جنابعالی می باشد که همواره جهت تعالی و ارتقاء فرهنگی این شهر قدم برداشته و خدمتگذاری را افتخاری بزرگ و وظیفه ای مهم برای خویشتن می دانند. لذا بر خود وظیفه می دانیم به مصداق حدیث شریف «من لم یشکرالمخلوق لم یشکرالخالق» از عنایات و توجه جنابعالی و همکارانتان به رشد و توسعه برنامه های علمی ،فرهنگی و پرورشی آموزش و پرورش که همیشه همفکر و همیار ما بوده اید تشکر و قدردانی به عمل آوریم. سلامتی و موفقیت روزافزونتان را از درگاخ خداوند متعال مسئلت می نماییم.
محمدرضا شریفی -فرماندار
و رئیس شورای آموزش و پرورش
عباس شفیعی خواه-مدیر آموزش و پرورش
حجت الاسلام والمسلمین منتظری-امام جمعه شهرستان شهربابک

برداشت سالانه 488 میلیون مترمکعب از سفره های آب زیرزمینی رفسنجان
عضو هیات علمی موسسه تحقیقات پسته کشور گفت: سالانه 488 میلیون متر مکعب آب از سفره های زیرزمینی شهرستان رفسنجان برداشت می شود که بر کیفی و کمی بودن این منبع حیاتی تاثیرات منفی گذاشته است. به گزارش ایرنا ناصر صداقتی در سمینار توسعه پایدار شهرستان رفسنجان که در تالار خیام دانشگاه ولیعصر (عج) برگزار شد افزود: از سال 1353 به بعد در شهرستان های انار و رفسنجان با حفر حدود 786 حلقه چاه آب کشاورزی سالانه 334 میلیون متر مکعب آب برداشت می شد. وی تصریح کرد: با افزایش حفر چاه ها در رفسنجان که به یکهزار و 180 حلقه رسیده سالانه 488 میلیون متر مکعب آب از سفره های آب زیرزمینی رفسنجان برداشت می شود که مشکلاتی را به وجود آورده است. وی گفت: رفسنجان در 22 سال گذشته سالانه نوسانات بارندگی زیادی داشته به طوری که در سال های گذشته میانگین بارندگی در این شهرستان 75.6 میلیمتر بوده و برخی سالهای قبل نیز به 20 میلیمتر رسیده بود و سال زراعی گذشته 111.5 میلیمتر بارندگی در رفسنجان ثبت شده بود. عضو هیات علمی موسسه تحقیقات پسته کشور افزود: تمام مسائل منطقه کویری رفسنجان و اطراف آن مربوط به عدم مدیریت منابع آب است و با اضافه برداشت آب از سطح آب های زیرزمینی منطقه دچار مشکل کم آبی شده و نمی توان مسائل را به خشکسالی ربط داد. وی با اشاره به اینکه در دنیا میانگین بارندگی 780 میلیمتر و در ایران 250 میلیمتر بوده است گفت: این میانگین در استان کرمان 129 میلیمتر و در رفسنجان 75.6 میلیمتر بوده و نشان دهنده این است که خیلی نباید متکی به 20 میلیمتر کمتر یا بیشتر این بارندگی باشیم. صداقتی بیان کرد: در مجموع 22 سال گذشته با 16.14 متر افت سطح آب زیر زمینی در رفسنجان مواجه شدیم که مشکلات این افت شامل تلخی و شوری آب، تحمیل هزینه های تعمیرات و اصلاح خاک به کشاورزان، نشست سفره های آب زیرزمینی، ایجاد چاله ها و حفره های سطح زمین، نشست خانه های مسکونی و لوله زایی بوده است. وی گفت: از سال 71 تاکنون بیش از 16 متر افت سطح آب های زیرزمینی در رفسنجان را داشته ایم به طوری که سال 90 حدود 27 سانتیمتر و سال 93 نیز 70 سانتیمتر افت داشتیم که اضافه برداشت با توجه به میزان تخلیه آب از زیر زمین 30 درصد است و کاهش دِبی چاه ها را باید به 30 درصد کاهش داد تا تعادل در بخش سفره های زیرزمینی حاصل شود. وی افزود: یکهزار و 180 حلقه چاه در رفسنجان وجود دارد که 973 مورد به بخش کشاورزی اختصاص دارد و بقیه در حوزه صنعت، آب شرب شهری و روستایی و فضای سبز و مرغداری ها است.

دفن 29 حاجی در مکه قبل از سفر هیات ایرانی بود

وزیر بهداشت با اشاره به عدم کارایی لازم دستگاه‌های نظارتی و اجرایی در خصوص غذا و سلامت آن گفت: بهتر است به جای مطالبه‌گری در سازمان‌دهی و ساختار از سوی سیاستگذاران بازنگری‌هایی ایجاد شود. به گزارش ایسنا دکتر سیدحسن هاشمی در حاشیه همایش روز جهانی غذا در سالن اجلاس سران خصوص اطلاع ایران از دفن 29 حاجی حادثه منا در مکه، گفت: این اتفاق قبل از سفر ما به عربستان بود و بعد از آن تعهد کردند که دیگر هیچ موردی دفن نمی‌شود. ما از وزارت بهداشت عربستان تشکر می‌کنیم که در این دو هفته به ما کمک‌های زیادی کردند و هنوز هم به این کمک‌ها ادامه می‌دهند.
وی افزود:‌ در مورد مفقودانی که مشخص است مفقود شده‌اند، اما هنوز مشخصات فردی آنها معلوم نیست، به حوزه پزشکی مربوط است و عربستان نیز در این زمینه کمک می‌کند که خانواده این عزیزان را از نگرانی درآوریم.
هاشمی در پاسخ به این پرسش که چرا به شرکت‌های متخلف آبلیمو مجوز داده می‌شود، گفت: اگر مجوزی داده می‌شود در آن مقطع مورد تایید بوده است، اما باید نظارت کرد. در زمینه مواد غذایی و آشامیدنی گفته می‌شود این مواد بر اساس برخی استانداردهای خاص باید تولید شوند و باید نظارت‌ها ادامه داشته باشد تا در صورت تخلف، اقدامات لازم صورت گیرد. آنچه باعث شرمندگی است این است که چرا همه شرکت‌های متخلف شناسایی نمی‌شوند. وزیر بهداشت ادامه داد: مجازات شرکت‌های متخلف باید بازدارنده باشد. ما واقعا مصمم هستیم بدون رجزخوانی با کسانی که با سلامت مردم بازی می‌کنند برخورد داشته باشیم و در این زمینه به حمایت‌های دولت و قوه قضاییه نیاز داریم. وی با اشاره به آمار بالای مرگ و میر به علت عادات نادرست غذایی مردم، گفت: مردم باید بدانند اگر امروز به دلیل سکته‌های قلبی و مغزی و همچنین بیماری‌های قلبی و عروقی آمار مرگ و میر بالا است، به دلیل نوع غذایی است که مصرف می‌کنند.
مردم باید توجه کنند امروز اگر شایع‌ترین علت مرگ، سکته‌های قلبی و مغزی است به دلیل مصرف روغن‌هایی است که از 30 سال پیش شروع کرده‌ایم.

جایگاه احمدی نژاد بالاتر از دعوای سیاسی برای انتخابات است
عبدالرضا داوری مشاور رسانه ای احمدی نژاد در گفت و گو با خبرآنلاین درباره فعالیت های این روزهای احمدی نژاد صحبت کرده است. گزیده صحبت های وی را در ادامه بخوانید:
آقای احمدی نژاد امروز مطلقا بنای فعالیت سیاسی ندارد. . در حال حاضر ایشان موضوعی را تحت عنوان تبیین گفتمان انقلاب اسلامی دنبال می کند. احمدی نژاد در انتخابات مجلس دهم غیر از حضور در پای صندوق رای هیچ نوع فعالیت دیگری مانند انتشار فهرست انتخاباتی و یا برگزاری جلسات انتخاباتی و میتینگ نخواهد داشت. ایشان مطلقا کنش انتخاباتی و حمایت از لیست هایی که در سطح جامعه می شود نخواهد داشت.
جریان انحرافی را تعداد محدودی از حامیان آقای هاشمی و برخی از افرادی که در جریان اصولگرایی بودند و در تله جریان آقای هاشمی افتادند مطرح کردند.
مشایی بعد از انتخابات سال 92 از همه فعالیت های سیاسی کناره گیری کرد و خودش را در حوزه اجرایی و سیاسی بازنشسته کرده است.
بیش از دو سال است که خیلی از افراد مورد وثوق و مورد اعتماد آقای احمدی نژاد در جلسات همگرایی اصولگرایان که جامعه روحانیت مبارز محوریت آن را بر عهده دارد حضور دارند.
احمدی نژاد برندی دارد و بر اساس آن برند کار می کند. جایگاه و نقش خودش را هم خیلی فراتر از دعواهای سیاسی برای انتخابات می داند
در حال حاضر جمعی از اساتید دانشگاه های تهران، امام صادق، پژوهشگاه فرهنگی و دانشگاه شهید بهشتی و علامه طباطبایی به طور منظم با آقای احمدی نژاد جلسه دارند و در موضوعات مختلف از جمله زمینه های نفوذ آمریکا و استراتژی های آن را تحلیل می کنند.
احمدی نژاد در دوران مسئولیت خود بیش از 7 هزار مدیر ارشد را در سطح ستاد و استان ها و شهرستان ها تربیت کرد. بخش زیادی از این شبکه امروز در دولت یازدهم از کار برکنار شدند و طبیعتا علاقه مند هستند که در مسیر گفتمان احمدی نژاد فعالیت کنند.
فعالیت های ما هزینه زیادی ندارد. هزینه های ما محدود است در حد اداره یک دفتر کوچک. ساختمان را هم یکی از نهادهای عمومی کشور در اختیار احمدی نژاد گذاشته است. و از این بابت هزینه ای از او دریافت نمی کند.

تسریع رونق اقتصادی طی 6 ماه آینده
رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی با اعلام جزییات سیاست دولت در تسریع رونق اقتصادی، گفت: این سیاست ها طی 6 ماه از آغاز برجام تا رفع تحریم اجرا می شود که این دوره، دوره ای خاص است.
به گزارش ایرنا، محمدباقر نوبخت دیروز در نشستی مشترک که با حضور علی طیب نیا وزیر امور اقتصادی و دارایی و ولی الله سیف رییس کل بانک مرکزی در محل ساختمان کوثر ریاست جمهوری برگزار شد، افزود: آنچه تحت مبانی نظری و چارچوب نظری در این سیاست وجود دارد، سیاست های اقتصاد مقاومتی است که با تجهیز منابع به دنبال افزایش تولید داخل و رشد صادرات به خارج از کشور خواهیم بود که البته این امر نیاز به ظرفیت های قانونی دارد بنابراین از قانون رفع موانع تولید و برنامه پنجم توسعه استفاده خواهیم کرد.
وی با بیان اینکه از سال 92 یکی از موضوعات مهمی که در دستور کار دولت تدبیر و امید قرار گرفت ساماندهی وضعیت اقتصادی کشور بود، اظهار داشت: نرخ تورم بالای 40 درصد و رشد منفی 6.8 درصد مباحث مهمی را در جهت ساماندهی اقتصاد کشور ایجاد کرده بود و در این راستا نیازمند سیاست های سنجیده و متناسب بودیم که این روند را تغییر دهد.
سخنگوی دولت افزود: با توجه به اینکه در شرایط تحریم قرار داشتیم مجموعه سیاست های مالی و پولی از سوی دولت اتخاذ شد تا بتوانیم روند کاهنده تورم را آغاز و نرخ منفی رشد را به مثبت تبدیل کنیم ولی ادامه این روند نیاز به مراقبت دارد.
نوبخت گفت: با روند کاهنده نرخ تورم و مثبت شدن رشد اقتصادی باز هم نیازمند توسعه رشد اقتصادی بالای 8 درصد هستیم بنابراین 17 شهریور 92 بسته ای منسجم و اجرایی شد و برای رفع موانع تولید نیز لایحه ای به مجلس تقدیم شد البته مجموعه ی فعالیت ها با توجه به ابلاغ سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی بود.
وی با بیان اینکه دولت استمرار کاهش نرخ تورم را رها نمی کند، گفت: وضعیت اجرای سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی به جهت فرصت کوتاه، شرایط تحریمی و کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی معتقدیم باید فعالیت های بیشتری انجام دهیم و نرخ تورم زیر 15 درصد را به تک رقمی و رشد اقتصادی 3 درصد را به رقمی بالاتر افزایش دهیم.

برجام نیازی به مصوبه مجلس نداشت
صبح دیروز نخستین نشست سخنگوی شورای نگهبان پس از تایید مصوبه برجامی مجلس در این شورا برگزار شد و بسیاری از سوالات خبرنگاران به این موضوع اختصاص داشت. به گزارش خبرآنلاین، نجات الله ابراهیمان با بیان اینکه نه مجلس و نه شورای نگهبان، برجام را تایید نکردند، اظهارداشت: برجام یک توافق سیاسی است و نیازی به مصوبه مجلس ندارد. طرح «اقدام متناسب و متقابل دولت جمهوری اسلامی ایران در اجرای برجام» نیز که با قید یک فوریت در مجلس تصویب و به تایید شورای نگهبان رسید دو بار به داوطلبانه بودن اجرای برجام توسط دولت تاکید کرده است. وی افزود: برخی دوستان «برجام» را قرارداد بین المللی تلقی کرده و معتقد بودند که دولت باید برای تصویب آن به مجلس لایحه بدهد اما برجام یک معاهده بین المللی نبود که نیاز به مصوبه مجلس داشته باشد. سخنگوی شورای نگهبان به اظهارات یکی از مسئولان کشورهای غربی اشاره کرد که گفته بود «هر وقت بخواهیم می توانیم ضمانت اجرای برجام را لغو کنیم».
ابراهیمیان ادامه داد: شرایط در کشور ما نیز اینگونه است و مسئولان ما هر گاه تشخیص دهند می توانند از اجرای داوطلبانه برجام سرباز زنند. وی تاکید کرد: نه مجلس و نه شورای نگهبان، جزئیات برجام را بررسی نکردند. چرا که مجلس چنین ضرورتی ندید و ما هم مصوبه مجلس را بررسی کردیم. یکی از خبرنگاران که به سخنان یکی از نمایندگان مجلس اشاره کرد مبنی بر اینکه «من قانون برجام را صد سال دیگر هم قبول ندارم و هر گاه به قدرت برسم آن را ملغی می کنم» و از سخنگوی شورای نگهبان پرسید: «اعلام علنی قبول نداشتن یک قانون، به منزله عدم التزام عملی به قانون خواهد بود و در بررسی صلاحیت افراد تاثیر خواهد داشت؟» ابراهیمیان در پاسخ گفت: قبول نداشتن یک قانون، قانون شکنی نیست و عیبی ندارد. خود من هم قوانین و مصوبات شورای نگهبان را نقد می کنم.
اینکه بگوییم قانونی مناسب نیست، مطابق مردم سالاری و دموکراسی است و ایرادی ندارد. در بسیاری از کشورهای خارجی سیاستمداران اعلام می کنند زمانی که به قدرت برسند، اجرای برجام را ملغی می کنند. به گفته وی، آنچه باعث می شود صلاحیت فردی در انتخابات مجلس تایید نشود، قانون شکنی و عدم التزام به قانون است.