چرا نام همه یخدان‌های
کرمان مویدی است؟

منصور ایرانپور

امروزه نام مویدی زینت بخش همه یخچال ها و یا به عبارتی یخدان های تاریخی کرمان می باشد که معماری به کار رفته در آن ها نشانگر اوج استعداد و فهم کرمانی و استفاده حداکثری از ظرفیت های طبیعت برای ایجاد زندگی و رفاه بوده است. ساختاری متعلق به عهد صفویه که مثل همه چیزهای دیگر مناطق کویری برای ایجاد آن از آب و خاک یا به عبارتی خشت استفاده شده است. گذشتگان کرمان به خوبی می دانستند که خشت می تواند بهترین مصالح برای ایجاد زندگی امن و طول عمر اماکن باشد. حتی برای ساختن حوض ها و نگهداری آب هم از خشت و برخی مصالح مستحکم استفاده می کردند. یخدان ها از جمله همین موارد هستند که توسط معماران با ذوق کویری تبدیل به یک دستاورد پیچیده فنی گردیده اند. حدود نود درصد مصالح به کار برده شده در یخچال ها را خشت تشکیل می دهد. ساختار این ساختمان عبارت است از مخزن یا حوض که عمق آن گاه تا هشت متر هم می رسیده است. مصالح تشکیل دهنده حوض به جز خشت شامل سرب برای کف و ساروج برای دیواره ها بوده است. این ساروج عبارت بود از آهک و شن. حوض در داخل فضایی شامل دیوارها و سقف بستو(مخروطی شکل) محصور می گردید و چهار طرف آن منافذی برای ورود هوا تعبیه می شد تا جریان هوا سبب خنک ماندن آب گردد. بعد از این محفظه دیوارهای بلندی به ارتفاع تقریبی دوازده متر در سمت جنوب مخزن ساخته می شدند تا نسیم باد کرمان که از سمت شمال به جنوب می وزد را مهار نمایند و از آن برای خنک کردن آب استفاده کنند. سیستمی اتوماتیک و طبیعی بدون برق. ضمن این که شیب زمین در کرمان از سمت جنوب به شمال است. بنا بر این دیوارها می توانستند بهترین مانع در هنگام وقوع سیلاب باشند و از تخریب یخچال توسط آب های روان جلوگیری کنند. تمامی این تاسیسات خشتی برای مصون نگاه داشتن یخچال از سایر حوادث طبیعی هم چون طوفان، گرد و خاک، اشعه خورشید، حیوانات، انسان ها و… کاربرد داشت.
امروزه اعتقاد عامه کرمانیان بر آن است که یخچال ها بزرگترین منبع ایجاد یخ در زمستان و تابستان بوده اند. به همین خاطر نام آن ها را یخچال گذاشته اند یعنی چاله یخ؛ اما این گفته غلط است.
محل اصلی تامین آب این قنات در حدود سیلوی کنونی گندم در جاده ماهان قرار داشته و آب پس از طی نمودن مسیری حدود بیست و پنج کیلومتر در محل کنونی میدان خواجوی کرمانی ظاهر می شده. این منطقه تا سال ها پیش به نام محله «جوی مویدی» مشهور بود. اما امروز بعضی کرمانیان به غلط نام این کوچه را «جوی مهدی» می نامند. گر چه مویدالدین ریحان فقط صاحب قنات آب بوده و نه سازنده یخچال ها. بنا بر این رساندن قدمت آن ها به عهد صفویه و یا قاجاریه غلط نیست.
برای بیان چگونگی استفاده از یخدان های در کرمان قدیم با سه تن از قدمای کرمان به نامهای آقایان «یدالله علوی» و «محمد رضا مشارزاده» و «اکبر رشیدی» به گفت و گو نشستم.
این افراد مطالب زیادی در مورد این ساختمان ساده بیان نمودند که نتیجه مجموع مصاحبه ها چیزی غیر از تفکرات موجود را بیان می کند. به این مفهوم که این مکان ها محل تولید یخ نبوده اند. حتی آقای محمد رضا مشارزاده مالک اولیه حمام ته باغ لله ابراز می دارد:«عمده استفاده از یخچال ها به سبب کمبود آب در تابستان بود و به رغم وجود قورباغه و امراض فراوان در این گودال، مردم سعی می کردند به جز در مواقع ضروری از آب آن استفاده ننمایند.» وی می گوید:«همه یخچال ها در کرمان به نام مویدی شناخته می شوند. این نام گذاری در زمان حاضر انجام گرفته است. در حالی که تنها آب مورد نیاز دو یخدان خیابان پیروزی که آن زمان در حاشیه کوچه جوی مویدی قرار داشت و یخدان چهارراه خورشید از آب مویدی تامین می شد و برای تامین آب مورد نیاز یخدان خیابان زریسف از قنات «جوی چیتگری» که مردم آن را به نام «قنات زریسف» می شناختند، استفاده می شد. ما در مواقعی از سال در روزهای بارندگی بیل به دست می گرفتیم و آب های سطحی را به درون این یخچال ها هدایت می نمودیم. هدف مان هم پر نگه داشتن مخازن و تامین آب مورد نیاز همشهریان در طول تابستان بود. گر چه در بیشتر سال ها مردم نیازی به استفاده از آب درون این یخچال ها نداشتند. زیرا چندین قنات از زیر شهر کرمان عبور می کرد که برای دسترسی مردم به آن ها پایاب هایی درست کرده بودند و مردم می توانستند آب مورد نیاز خود را از آن جا تامین نمایند. من هیچگاه ندیدم آب این قنات ها تمام شود. مگر زمانی که سیستم لوله کشی شهر راه اندازی گردید و مردم دیگر از قنات ها و یا چاه ها استفاده نکردند. از سویی در کرمان یک جوی آب دایمی وجود داشت که از مرکز شهر می گذشت و این جوی را «آب مویدی» می گفتند. چون از قنات مویدی سرچشمه می گرفت. این آب در تمام طول سال از روی سطح زمین و از کنار خیابان کنونی میرزا رضا وارد میدان مشتاقیه می شد و سپس با عبور از تمامی طول خیابان شریعتی کنونی به زمین های کشاورزی محدوده استانداری یا همان یخدان مویدی می رسید.»
اکبر رشیدی دیگر کرمانی مصاحبه کننده می گوید:«یخچال ها بیشتر برای نگهداری آب بودند و نه چیز دیگری. آن ها در طول زمستان با استفاده از آب قنات یا باران و یا حتی برف پر می شدند و در تابستان یا طول سال از آب شان استفاده می شد.» وی ادامه می دهد:«در طول زمستان مصرف آب مردم کم بود و ترجیح می دادند از آب چاه یا آب جاری در طول خیابان های شهر استفاده نمایند و راه طولانی یخدان تا منزلشان را در سرما طی نکنند. با فرا رسیدن فصل بهار به مرور تکه هایی از یخ موجود در این مخازن بزرگ توسط فالوده فروشان کرمانی از درون چاله بیرون آورده می شد و برای تولید فالوده کرمانی یا بستنی مورد استفاده قرار می گرفت. به همین خاطر نام فالوده کرمانی برای رهگذران و مسافران مساوی بود با خنکی و آرامش. وقتی هم که یخ ها تمام می شدند، از آب خنک یخچال استفاده می گردید. از آن به بعد برخی ها با استفاده از الاغ و گونی های ضخیم به کوه سیرچ (جفتان) می رفتند و برای فالوده فروشان یخ می آوردند.»
یدالله علوی دیگر مصاحبه شوند ما می گوید:«آن زمان شهرداری کرمان مأمورانی را برای پر کردن حوض انبارها گذاشته بود که با استفاده از آب جوی مؤیدی که از وسط شهر می گذشت، اقدام به پر کردن حوض انبارها و یخچال ها می نمودند. این کارگران کارشان از اواخر شب شروع می شد. یعنی زمانی که همه در خواب بودند و دیگر کسانی برای شست و شوی ظرف یا لباس و یا استحمام کودکان در لب جوی آب ننشسته بودند. ما هم در برخی مواقع به این مأموران کمک می کردیم. البته بیشتر مردم در خانه هایشان چاه آب داشتند و از آب آن برای استحمام و شست و شو استفاده می کردند. آب آشامیدن را هم از آب فروشان دوره گرد که از حسین آباد یا سرچشمه همین جوی مؤیدی می آوردند، می خریدند. بنا بر این استفاده از یخچال ها زیاد نبود.»
در خصوص پیشینه «جوی مؤیدی» باید گفت که در برخی منابع تاریخی آمده که قنات آن توسط گنجعلیخان حاکم کرمان در سال 1005 تا 1039 (حدود چهارصد سال پیش) احداث شده است. اما دکتر باستانی پاریزی معتقد است که این قنات به وسیله اتابک مؤید الدین ریحان از رجال برجسته و سیاستمداران نامی دوران سلجوقیان کرمان(متوفی 578 ه.ق) احداث گردیده و گنجعلی خان آن را مرمت کرده است. بر اساس این سند، پیشینه جوی مویدی به حدود هشتصد سال قبل می رسد.

روزگاری که گذشت
عبدالحسین صنعتی زاده
بخش نود و هفت
[صنعتی زاده عاشق دختر می شود؛ اما در ادامه راه احساس می کند که فاصله عقیدتی بین او و آن دختر زیاد است. تصمیم می گیرد که با دختر صحبت و تکلیف خود را روشن کند…]
بیشتر احتیاطم بر این بود که چگونه مختصر سرمایه کسب و کار خود را به مصرف مخارج عروسی و زن گرفتن که معلوم نیست با این اختلاف سلیقه و از همه بدتر آن که هنوز قیافه اش را ندیده ام برسانم و اگر قیافه دختر خانم را نپسندیدم آن وقت چه باید بکنم سرمایه ام را از دست داده و زنی را هم که گرفته ام باب دلم نبوده باشد عاقبت فکر به این جا کشید در جایی تنها یعنی من باشم و او و ثالثی در میان نباشد. همه حرف ها را روی دایره ریخته و تکلیف خود را روشن سازم در خانه ای که منزل داشتم ممکن نمی گردید این ملاقات انجام یابد. زیرا (هـ. م) حاضر نمی شد با مرد نامحرمی در خانه ای ملاقات کند و بر فرض هم این کار امکان پذیر بود آن وقت تنها نبودیم و باز ساکنین خانه ما را تنها نمی گذارند بهترین راهی که به نظرم رسید این بود که از او خواهش کنم به عنوان رسیدگی به حساب های کمیسیون که مقداری پارچه خریده بودند به مغازه آمده و در آن جا این مشکل را حل کرده و هر گفتگویی هم که داریم بی ملاحظه به میان آوریم.
همان روزی که قرار بود (هـ. م) به مغازه بیاید گماشته را دنبال انجام کاری فرستادم. با انتظار آمدن کسی که خواب را شب ها از سرم به در برده و حلاوت زندگی روزم را تاراج کرده بود نشسته و دقیقه شماری می کردم و با خود عهد کردم باید به هر نحو شده آن روز روی محبوب را ببینم و به خود می گفتم آخر چند قسم قیافه را می شود در مخیله خود به جای قیافه اصلی تصور کرد و از آن چه بیم داشتم این بود که مبادا در موقعی که می خواهم لحظه ای به آزادی با (هـ. م) صحبت کنم واردی یا یک نفر از مشتریان سررسیده و مانع خیالم گردد.
قلبم می زد و از این که فرصتی در آن لحظه از دست برود نگران بودم. بالاخره کسی را که شب ها برایش بیدار خوابی ها کشیده و از آهنگ صدایش رعشه بر بدنم می افتاد با چادر و نقاب سیاه وارد شد. چنان سراسیمه شده و دست و پایم را گم کرده بودم که نمی دانستم چه بکنم.
پس از احوال پرسی مختصری به خیالم گذشت برای آن که اشخاص مراجعه کننده مزاحمم نشوند بهتر است درب مغازه را بسته و با فراغت خاطر تمام صحبت های لازم را بدارم. متاسفانه نمی دانستم که تا چه اندازه این کار جاهلانه ام موجب دردسر و زحمت خواهد شد و از همه جا بی‌خبر درب را پیش کردم و چون حرف های ما تمام راجع به این که چگونه و به چه ترتیبی زندگانی را شروع کنیم بود و چنان سرگرم صحبت بودیم و نمی دانستم همسایه های بد خیال در کنار سرم چه دسته گلی به آب داده و تا چه حد نسبت به من عداوت به خرج داده اند. آنقدر این ملاقات معصومانه و از هر اندیشه سوئی مبرا بود که به تصور کسی نمی آمد و همین بس با آن که چندین ماه با (هـ. م) روبه رو شده و با هم مدتی هم صحبت شده بودیم هنوز او را به رویت ندیده بودم و آرزویم این بود که برای یک دفعه ببینمش و هرچه در این ملاقات می خواستم از او خواهش کنم که رویش را به من نشان دهد حیا مانع می شد و نمی توانستم چنین تقاضایی را از کسی که باید سال ها با من شریک زندگانی باشد بنمایم. گاهی به خودم سرزنش می دادم که چرا تا آن حد خجول هستم.
با آن که از هر موضوع و مطلبی صحبت می داشتیم اما از این که در ضمن صحبت ها بگویم خودت را به من نشان بده شرم می کردم. پیوسته کوشش می کردم سخنان خود را به نوعی که مقصودم را به او بفهمانم ادا کنم. اما این کار میسر نمی گردید و ای بسا او هم مقصود مرا احساس می کرد؛ اما این طور تشخیص داده بود که هرچه روی خود را از من بپوشاند دلیلی بیشتر برعفت و حیثیت او می باشد.

رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی سهم استان از جذب گردشگر را «کم» خواند
کرمان؛ خط قرمز گردشگران خارجی

کرمان اگرچه توسط مسئولان گردشگری استان با نام «بزرگ‌ترین مهمان‌خانه ایران» معرفی می‌شود، رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی اما سهم این استان از جذب گردشگر را «کم» می‌داند.
سیزدهم اسفند 94 بود که در کارگروه گردشگری میراث فرهنگی شعار استان کرمان برای تعطیلات نوروز، «کرمان، بزرگ‌ترین مهمان‌خانه ایران» عنوان شد. از همان روز مسئولان مختلف از رقم خوردن اتفاقات خوب در حوزه گردشگری خبر دادند و پیش‌بینی کردند گردشگران بیشتری نسبت به سال‌های قبل به کرمان بیایند. وفایی مدیرکل میراث فرهنگی استان در این خصوص گفته بود: «با توجه به اتفاقات خوبی که در کرمان رخ داد به نظر می‌رسد در نوروز ۹۵ شاهد حضور گسترده گردشگران باشیم.» تعطیلات نوروز 95 تمام شد و همانطور که مسئولان پیش‌بینی کرده بودند تعداد مسافرانی که در کرمان حداقل یک‌شب اقامت داشتند نسبت به سال پیش افزایش داشت. به‌طوری‌که طبق آماری که محمد جهانشاهی، معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی استان ارائه کرد، میزان مسافر ورودی در نوروز 95 به کرمان دو میلیون و 20 هزار نفر بوده است که از این تعداد بیش از 720 هزار نفر از مسافران ورودی حداقل یک‌شب اقامت را در استان داشته اند. این در حالی بود که در نوروز 94 حدود 480 هزار مسافر حداقل یک‌شب در کرمان اقامت داشتند و این نشان از افزایش 50 درصدی شب اقامت در کرمان داشت. اما نکته‌ای که در این میان جلب توجه می‌کرد، آمار استان‌های همجوار کرمان بود. استان یزد در نوروز 94، 505 هزار نفر شب اقامت داشت که در نوروز 95 به 900 هزار و 996 نفر شب اقامت رسید و این به معنای افزایش 78 درصدی تعداد شب اقامت‌های یزد بود. این آمار را در کنار این بگذارید که تعداد مسافرانی که حداقل یک‌شب در استان فارس در هفته اول نوروز اقامت داشتند 2 میلیون و 220 هزار و 11 نفر بوده که بیشتر از کل مسافران ورودی به کرمان در طول تعطیلات نوروز است. این ارقام نشان می دهد که اگرچه تعداد گردشگران استان افزایش داشتند اما میزان این افزایش از میزان تعداد گردشگران استان‌های همجوار از جمله یزد، کمتر بوده است. با این حال فروردین ماه سال جاری متولیان بخش گردشگری استان وضعیت کرمان در نوروز را خوب توصیف کردند. حالا کمتر از 4 ماه پس از نوروز 95، رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی کرمان نسبت به وضعیت گردشگری استان هشدار داده است.
گردشگری کرمان در حاشیه
مهدی سیاوشی روز شنبه در نشست کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی کرمان، گردشگری این استان را به دلیل در حاشیه ماندن در طول 12 سال گذشته، عقب‌تر از استان‌هایی مثل یزد دانست و گفت: «به دلیل عدم حضور گردشگر، هتل داری، رستوران‌داری و خدمات بین‌راهی ما نیز رشد نکرد و عقب ماند.» به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان، وی بابیان اینکه در دولت یازدهم و پس از اجرایی شدن برجام، با کاهش ایران هراسی در دنیا، سیل گردشگران به سمت ایران راه افتاد اظهار کرد: «در این بین استان‌های یزد، فارس و اصفهان با تشکیل یک مثلث طلایی، به‌نوعی گردشگران بیشتری را جذب می‌کنند و سهم کرمان در این موضوع کم است.»
کرمان در برنامه گروه های گردشگر
خارجی جایی ندارد
رئیس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی کرمان در ادامه اما هشدارهای بیشتری در خصوص مشکلات گردشگری کرمان می دهد. به گفته سیاوشی به طور معمول کرمان در برنامه گروه‌های گردشگر خارجی که از ایران بازدید می‌کنند جایی ندارد. او برای اثبات این صحبتش چند مثال هم آورد و گفت: «در سال جاری یک گروه توریست خارجی با زمینه فعالیت فرش به ایران آمدند اما کرمان را باوجود سابقه تاریخی در صنعت فرش در برنامه‌های خود جای ندادند. در ادامه یک گروه از موسسه گردشگری آمریکا در سفر به ایران، از 9 استان کشور بازدید کردند اما به کرمان نیامدند و همچنین قرار است کنوانسیون راهنمایان گردشگری جهان با حضور 500 نفر از بهترین تورلیدرهای دنیا در تهران برگزار شود که حضور در کرمان جزو برنامه‌های آن‌ها نیست.» سیاوشی که به‌نوعی نماینده بخش خصوصی در گردشگری محسوب می‌شود راه حل جذب گردشگر را در توسعه زیرساخت‌ها از جمله هتل‌ها و مراکز اقامتی عنوان کرد اما توپ را به زمین مسئولان استان انداخت و گفت: «این موضوع عمدتا به سیستم اجرایی استان برمی‌گردد.»
کرمان تازه در مسیر صحیح قرارگرفته است
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان کرمان در واکنش به حرف‌های سیاوشی به «پیام ما» گفت: «این یک واقعیت است که جذب گردشگر استان با ظرفیت‌هایش تناسب ندارد اما کرمان تازه در مسیر صحیح گردشگری قرارگرفته است.» محمود وفایی افزود: «ما باید تلاش کنیم تا همانطور که رهبر معظم انقلاب گفته اند میزان ورودی گردشگر به کشور و در نتیجه استان را در یک برنامه 5 ساله، 5 برابر کنیم هرچند که من معتقدم استان کرمان پتانسیل پذیرش گردشگر بیش از 5 برابر را هم دارد.» وی بابیان اینکه باید وضعیت استان را به سمتی سوق دهیم که تعداد گردشگران بیشتر شوند، اظهار کرد: «3 استانی که از آن‌ها به عنوان مثلث طلایی نام می‌برند، از سال ها قبل باهم تعامل کردند و با کمک بخش خصوصی و آژانس‌های مسافرتی گردشگر بیشتری جذب می‌کنند و ما باید کاری کنیم گردشگران به استان کرمان هم بیایند.»
بحث‌های هیجانی مشکلی را حل نمی‌کند
وفایی با اشاره به اینکه امروز وقت ورود بخش خصوصی به گردشگری است، بیان کرد: «در بحث زیرساخت‌ها برنامه‌ریزی‌هایی انجام‌شده و اقدامات خوبی در سال‌های آینده در این بخش صورت خواهد گرفت.» وی اضافه کرد: «ما در بسیاری از زمینه‌ها با اتاق بازرگانی اشتراک نظر داریم و با تعاملی کم نظیر با این بخش، برنامه داریم نقاط ضعفی که الان وجود دارد را رفع کنیم اما بحث‌های هیجانی مشکلی را حل نمی‌کند.» مدیرکل میراث فرهنگی کرمان با اشاره به اقداماتی همچون ایجاد اقامتگاه‌های بوم گردی گفت: «بیشتر مناطق مورد علاقه گردشگران در روستاها و اطراف است. به همین دلیل اقامتگاه‌های بوم گردی یک ظرفیت خوب برای جذب گردشگر ایجاد کرده است.»
زیرساخت؛ مشکل اصلی بخش گردشگری
معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی استان کرمان در این رابطه به «پیام ما» گفت: «مشکل اصلی ما برای جذب گردشگر، علی‌الخصوص گردشگر خارجی نبود زیرساخت است.» محمد جهانشاهی افزود: «گردشگران خارجی 2 فصل از سال به ایران می‌آیند. بهار و پاییز. در این 2 فصل خیلی از هتل‌های مورد علاقه گردشگران پر است و به همین دلیل تورهای گردشگری قید سفر به کرمان را می‌زنند. این نشان از مشکلات ما در زیرساخت‌ها دارد. در بحث اقامت ما زیرساخت لازم موردنیاز تورها را نداریم. چراکه تورها بیشتر هتل‌های 4 و یا 5 ستاره یا هتل‌های سنتی را در نظر دارند که در این بخش کرمان مشکل دارد.» وی بابیان اینکه مسافت هم تاثیر گذار است، اظهار کرد: «مسافت زیاد هزینه تورها را هم زیاد می‌کند. این را در نظر بگیرید که اصفهان، فارس و یزد بعد مسافت کمتری دارند و تورها کرمان را در پکیج خود قرار نمی‌دهند.»
مشکل هست اما نه اینکه کرمان سهم نداشته باشد
جهانشاهی گفت: «باوجود این مشکلات، استان کرمان به دلیل داشتن ظرفیت‌ها و جاذبه‌های قابل ارائه با دیگر استان‌ها تفاوت دارد و ما بخشی از بازار را داریم. قبول دارم مشکل هست اما نه اینکه بگوییم کرمان سهمی از گردشگری ندارد.» معاون گردشگری میراث فرهنگی کرمان اضافه کرد: «ما به دنبال سرمایه‌گذاری و توزیع خدمات و همچنین ثبت جهانی آثار هستیم تا مقداری این مشکلات پوشانده شود.»
در گذشته کم‌کاری کردیم
وی بابیان اینکه تا سال 79 ظرفیت اقامتی یزد از نصف ظرفیت کرمان هم کمتر بود اما امروز از ما جلو زده است، عنوان کرد: «در گذشته کم‌کاری کردیم و همین کم‌کاری در کنار اتفاقاتی همچون زلزله بم در مشکلات گردشگری کرمان تاثیرگذار بوه است.» جهانشاهی وضعیت گردشگری کرمان را در حال گذار دانست و گفت: «خوشبختانه اخیرا اتفاقات خوبی در این بخش در حال رخ دادن است و قطعا به گردشگری کرمان کمک می‌شود.» معاون گردشگری میراث فرهنگی کرمان اظهار کرد: «بخشی از صحبت‌های آقای سیاوشی صحیح است و نمی‌توان منکر این مشکلات شد اما باید به این نکته اشاره‌کنم که در 4 ماه گذشته میزان گردشگران خارجی کرمان حدود 8 هزار نفر بوده که به‌اندازه یک سال است.»
کرمان؛ حلقه گمشده گردشگری
با این تفاسیر به نظر می‌رسد مشکلات کرمان در بحث جذب گردشگر همچنان ادامه داشته باشد و این استان فعلا توان آنچنانی برای رقابت با دیگر استان‌ها را ندارد. این در حالی است که با ثبت قنوات استان، هم‌اکنون استان کرمان با 5 اثر ثبت‌ شده در فهرست جهانی یونسکو در کشور رتبه اول را دارد اما در زنجیره گردشگری کشور هنوز جایگاه مناسبی ندارد.

رییس جمهور:
مردم دزدی های میلیاردی در گذشته
را فراموش نمی کنند

رییس جمهور کشورمان در کرمانشاه با بیان اینکه عده ای از قطع دست متجاوزان به اموال مردم و سوء استفاده کنندگان از تحریم نگرانند، گفت: «نباید کسی از قطع شدن دست متجاوزان و تثبیت حق ملت ایران ناراحت باشد. اگر در دورانی به سال‌ها و دهه‌ها قبل برگشته بودیم به نحوی که جابجایی پول را از طریق صرافی‌ها انجام می‌دادیم اما اکنون از روش‌های مدرن استفاده می‌کنیم و مشکلات را حل و فصل کرده‌ایم. مگر کسی پیدا می‌شود که از این شرایط ناراحت باشد؟» حسن روحانی افزود: «اینکه کسی در پس تحریم به دنبال غارت اموال ملت بوده و 2 میلیارد و 700 میلیون دلار مردم را به غارت ببرد البته که از شرایط جدید ناراحت است.» گزیده صحبت های رییس جمهور را در ادامه به نقل از پایگاه اطلاع رسانی دولت بخوانید:
تنها هنر عده ای اقلیت اما پر صدا، دمیدن روح یاس در جامعه و سیاهنمایی است، این عده اگر چه بسیار اقلیت هستند، اما صدایشان بلند است و اقدامات بزرگی را که ملت بزرگ ایران در مسیر توسعه و پیشرفت انجام داده اند، نمی‌بینند.
ملت ایران یک روز دست متجاوز را از این سرزمین قطع کرد و امروز هم با برجام دست متجاوزان صهیونیسم، ابرقدرت‌ها و آمریکا را قطع نموده است.
مردم منتظر بازگشت اموال غارت شده به بهانه تحریم هستند، از قوه قضائیه می‌خواهم در برابر متجاوزان به اموال مردم یک لحظه درنگ نکند چرا که مردم منتظر حکم نهایی و بازگشت اموال ملت به خزانه عمومی هستند. مگر مردم فراموش می‌کنند که کسانی به بهانه تحریم، اموال آنها را به روش‌های مختلف به غارت ببرد.
متأسفانه در سال‌های گذشته تخلفاتی در تمام دستگاه‌های کشور، در این زمینه انجام شده است و این تخلفات تنها به قوه مجریه اختصاص ندارد، بلکه مربوط به همه دستگاه‌ها و نهادهای عمومی است.
نباید تخلف چند صد نفر را به جمعیت بزرگ مدیران فعال ، پاک و خدوم در کشور تعمیم داد.
با بزرگ کردن تخلف عده ای اندک و انتشار چند فیش حقوقی، مردم دزدی های میلیاردی در گذشته را فراموش نمی کنند.
مردم، اهمال، قصور و یا تقصیری که چند سال قبل انجام شده و به خاطر آن آمریکا 2 میلیارد دلار از پول ملت را برداشته و نیز تخلف 3 هزار میلیاردی و 12 هزار میلیاردی را فراموش نخواهند کرد.
دولت به مردم قول می‌دهد که موضوع حقوق‌های غیرمتعارف را حل و فصل کرده و آن را به مردم گزارش دهد و در عین حال تخلفات گذشته و مبارزه با فساد را به عنوان یک اصل اساسی و با جدیت دنبال کند.
راه‌حل رفع مشکلات منطقه و مردم قرار گرفتن در مسیر ایمان، مردم‌سالاری، احترام به مردم و دمکراسی است. همانطوری که مردم ایران در 37 سال گذشته آن را نشان دادند که هر کجا می‌خواهند سخن خود را با صدای بلند به گوش جهانیان برسانند، پای صندوق آراء حضور می‌یابند.

فرجام دومینوی اشتباهات اردوغان
علیرضا ابراهیمی
کودتای نافرجامی که جمعه شب در ترکیه صورت گرفت سراسر دنیا را تکان داد. این خبر حتی حادثه وحشتناک نیس که این روزها کم کم این دست حوادث دارد برای افکار عمومی جهان عادی می شود را نیز تحت الشعاع خود قرار داد. نافرجامی کودتا اتفاق مبارکی است که نشان می دهد در جهان امروز، رسانه و افکار عمومی تاثیری بلا منازع در سرنوشت دولت ها دارند. همچنانکه اردوغان نیز باید دوام کنونی قدرتش را پس از حوادث جمعه شب وام دار این دو نهاد تاثیر گذار در سپهر سیاست ورزی اش بداند. اما جدای از بحث کودتا ٬این یادداشت بر آن است تا تحلیلی داشته باشد بر عملکرد رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه در حوزه های مختلفی که پس از بهار عربی با آنها روبرو شده است.
۱. موضع اردوغان در جریان اتفاقات بهار عربی به گونه ای عجیب و غیرقابل پیش بینی بود.او که به ایدئولوژی فکری اخوان المسلمین مصر نزدیک است پس از انقلاب مصر به حمایت از محمد مرسی رییس جمهور وقت مصر پرداخت. پس از کودتای نظامیان مصر و به قدرت رسیدن عبدالفتاح سیسی روابط مصر و ترکیه رو به سردی گرایید و این رکود همچنان در روابط دو کشور پابرجاست. از سوی دیگر پس از ناآرامی های سوریه در کنار عربستان و قطر به طور آشکار و نهان به تقویت مخالفان بشار اسد پرداخت و زمینه های پا گرفتن گروه های مسلح مخالف اسد را فراهم کرد. سیاست اشتباهی که دامن کشورش را گرفت و ترکیه امن چند سال گذشته این روزها دیگر آن امنیت را از یاد برده است. اشتباهات محاسباتی و عدم تحلیل درست از سیاست داخلی سوریه موجب شد تا سیاست مداران ترک بعدها به کرات به این اشتباه بزرگ در مواجه با حوادث سوریه اعتراف کنند. روابط ترکیه با ایران و روسیه هم از دیگر چالش های سیاست خارجی اردوغان در این سالها بوده. روابطی که بالا و پایین زیادی داشته. از اصلی ترین اختلافات ترکیه با ایران و روسیه به حمایت های ترکیه از مخالفان اسد و حمایت های ایران و روسیه از بشار اسد بر می گردد.
۲ . رجب طیب اردوغان اقتصاد بیمار و ضعیف ترکیه را احیا کرد. شکوفایی اقتصادی که اردوغان به ترکیه داد سبب شد که اردوغان داعیه حضور در اتحادیه اروپا را داشته باشد. ادعایی که هنوز هم به دنبال تحقق آن است. اما شکوفا شدن اقتصاد باعث غرور و نخوت اردوغان شد همچنانکه کم کم از دوستان نزدیک خود مثل فتح الله گولن که اکنون دشمن خونی وی شده فاصله بگیرد.جدایی اش از فتح الله گولن در همان سال های ابتدایی نخست وزیری و البته عبدالله گل و این اواخر احمد داوود اوغلو او را هر چه بیشتر به سمت و سوی حکمرانی بلامنازع و البته یکه تازی سیاسی با چاشنی استبداد نزدیک کرد. استبدادی که هرچه بیشتر به سمت دیکتاتوری پیش می رود پایه های حکومت را لرزان تر خواهد کرد. (نمونه بارزش حوادث جمعه شب در آنکارا و استانبول).
۳. سودای تغییر نظام سیاسی از پارلمانی به ریاستی به نوعی یکی از آرمانهای بزرگی ست که اردوغان همیشه در سر داشته و در همین خصوص نیز با اختلافاتی که با دوست نزدیکش داوود اوغلو داشت وی را مجبور به استعفا کرد تا تغییرات دلخواهش را اعمال کند. چرا که قدرت در نظام ریاستی نسبت به پارلمانی متمرکزتر است و قدرت اجرایی در راس هرم و در دستان رییس جمهور است.اردوغان با تغییر نظام سیاسی به نوعی در اندیشه احیای امپراطوری عثمانی است.
۴. رابطه اردوغان و حزب متبوعش عدالت و توسعه با کردها همیشه رابطه هزینه فایده ای بوده است. در استانه انتخابات پارلمانی و در زمانی که اردوغان برای بدست اوردن کرسی های بیشتر برای عدالت و توسعه تلاش می کرد رویه اشتی جویانه با کردها در پیش رفت اما پس از انتخابات و عدم اقبال کردها به حزب عدالت و توسعه تغییر موضع داد و با کردها به رودرویی جدی وعلنی پرداخت. سیاستی که سبب بی ثباتی داخلی و ناامنی در شهرهای کردنشین بخصوص دیار بکرگردید. رویه ای که همچنان ادامه دارد و اخیرا به کمک هم حزبی هایش لایحه ای در پارلمان تصویب شد که رای به عدم مصونیت قضایی نمایندگان داد و به نوعی تیر پیکان این قانون را به سمت نمایندگان کرد نشانه می رفت که اکثریت آنها دارای پروندهای قضایی بودند.
۵.گمانه زنی در خصوص ساختگی بودن کودتا: چند ماه پیش هنگامیکه خودروی حامل اردوغان از روی یکی از پل های شهر استانبول می گذشت وی متوجه مردی شد که قصد خودکشی داشت. تیم حفاظت اردوغان فرد مذکور را از انجام خودکشی منصرف کردند. بعدها گمانه هایی مطرح شد که این شخص یکی از نیروهای سازمان اطلاعات ترکیه بوده و اینکه اردوغان خود این نمایش را کارگردانی کرده است. حال نیز برخی گمانه ها مطرح می شود که اردوغان برای افزایش محبوبیت و به رخ کشیدن قدرت، خود طراح کودتا بوده است. فرضیه ای که به شدت دایی جان ناپلیونی به نظر می رسید چرا که کنترل چنین اوضاعی و بدست اوردن نتیجه قطعی به شدت دشوار است. این فرضیه با هشتگ «کودتا نبود، نمایش بود» این روزها در شبکه های اجتماعی دست به دست می چرخد.
کودتای نافرجام جمعه شب در ترکیه تلنگری بود به اردوغان. تلنگری که به وی یادآوری کند کسی که مجال موفقیت به ارتشیان نداد و کودتا را در نطفه خفه کرد مردمی بودند که با ارایه یک تصویر حماسی از خود ثابت کردند که در حکومت هایی که حتی یک دموکراسی نیم بند دارند به دست گرفتن قدرت با زور و اسلحه محلی از اعراب ندارد. زندگی در یک جامعه مدنی که دولتمردان از طریق صندوق های رای به قدرت می رسند نه با زور اسلحه و تانک کلید واژه سرکوب کودتاچیان در ترکیه بود. در کنار حضور تاریخی مردم می توان به نقش رسانه ها اشاره کرد. مصاحبه فیس تایمی با سی ان ان ترک و درخواست اردوغان از مردم برای حضور در خیابانها شاید از تاریخی ترین مصاحبه هایی باشد که بعدها به کرات درباره آن صحبت خواهد شد. اردوغان در این مدت اشتباهات فراوانی داشته و این دومینوی اشتباهات بود که به این کودتا رسید. بستن روزنامه های مخالف، شبکه های اجتماعی و دستگیری روزنامه نگاران منتقد، بستن دهان های همین مردمی است که جمعه شب اجازه سقوط اردوغان از عرش به فرش را ندادند. اردوغان شرایط سختی در آینده سیاسی اش در پیش دارد.

تقاطع باغ ملی 14 دی
افتتاح می‌شود

بعد از پنج هفته از تعطیلی جلسات شورای عمومی استان کرمان اولین جلسه دیروز با عدم حضور جوانمرد، مهنوش مومنی و علی اکبر مشرفی با ریاست علی منصوری، نایب رییس شورای شهر تشکیل شد.
علی منصوری در ابتدای جلسه با اشاره به غیبت تعدادی از اعضای شورا در این جلسه گفت: اعضای شورا 3هفته مرخصی بودند و تعدادی از اعضا نیز علاوه بر 3 هفته یادشده 2 هفته است که در شورا حضور ندارند و غیبت داشته اند و لازم است که بگویم تعهد کاری ما بنا به وظایفی که نسبت به مردم داریم باید بیشتر از این باشد.اگر این اعضا شورا کار داشتند باید اعلام و درخواست مرخصی می کردند و وقتی که کسی مرخصی نگرفته است، غیبت قابل پذیرش نیست.
منصوری در خصوص عدم حضور رییس شورای شهر در این جلسه اظهار داشت: مهندس مشرفی نیز به جهت کسالتی که داشته اند برای مداوا رفته اند و هفته آینده در شورا حضور خواهند داشت.
فتح الله مویدی در ادامه در خصوص قرار داد میدان آزادی گفت: ما همچنان منتظر قرارداد میدان آزادی هستیم و علت تعلل را می خواهیم بدانیم، در غیر اینصورت بنده مجبور می شوم که در خصوص علت تعلل مصاحبه کنم.
مویدی اظهار کرد:با توجه به اینکه دو تقاطع دیگر را بدون قرارداد شروع شده است و کار در حال انجام است، شورا نظراتی داشته است و اعلام خواهیم کرد. همچنین گزارشی را از میزان پیشرفت پروژه میدان آزادی به ما بدهید و فکر می کند سرعت کارها کم شده است.
شهردار کرمان گفت: راست گرد بلوار جمهوری در حال انجام است و احتمالا تا 20 روز آینده قسمت رویه میدان آزادی کاملا بسته می شود و بعد از تکمیل مسیر راست گرد بلوار جمهوری قسمت رویه این مسیر را کاملا باز می کنیم و در خصوص میزان پیشرفت کار هم در جلسه آینده توضیحاتی ارایه خواهم کرد.
مویدی در ادامه به نامه رسیده در خصوص افزایش حق کمیسیون های ماده 100 و 77 اشاره و گفت: شورا با 10 درصد افزایش موافقت کرده است و من فکر می کنم با دو جلسه ای که ما حضور پیدا می کنیم 400 هزار تومان هم کافی می باشد.
بابایی در پاسخ گفت: اگر اعضای شورای شهر، فرماندار و وزارت کشور هم نگیرند بحثی ندارند اما قضاتی که وقت می گذارند و در این جلسات حضور پیدا می کنند و در یک جلسه گاها 200 پرونده را بررسی می کنند بارها به ما گفته اند مبلغی را که به ما پرداخت می کنید با اندازه ی یک ساعت وقتی هم که ما می گذاریم نیست.
وی با اشاره به اینکه یکی از منابع اصلی شهرداری کمیسیون ماده77 و100 است، افزود: اگر این مقدار افزایش داشته باشد بهتر است، با توجه به اینکه در شهر های دیگر 600 هزار تومان پرداخت می شود.
مویدی در پاسخ گفت: از نظر من این افزایش قیمت کافی می باشد.
با درخواست بابایی خالص دریافتی کمیسیون ماده 100، 550 هزار تومان و کمیسون ماده 77، 500 هزار تومان شد.
مویدی در ادامه با اعلام مخالفت خود در این خصوص گفت: من مخالفم. بنده به عنوان یکی از اعضای این کمیسیون ها در ماه 2 جلسه 2 یا 3 ساعته می روم که در هر صورت دریافت 500 هزار تومان زیاد می باشد. کی ساعتی 250 هزار تومان دریافت می کند که من دریافت کنم؟ ت الان هیچ قاضی به من در خصوص کم بون حق زحمه دریافتی خود نگفته است. به نظر من آنچه که حق است باید تصویب شود.
منصوری در پاسخ گفت: در شهر های دیگر بیش از این دریافت می کنند و مویدی در پاسخ اظهار کرد: در شهرهای دیگر پروژه ها با کمبود منابع مالی روبرو نیستند.
حجت الاسلام ربانی زاده با اشاره به اینکه در گذشته عضوی از کمیسیون ماده 100 بوده است و الان نیست، گفت: کمیسیون ماده 100 در ماه 4 جلسه دارد و مدت زمان هر جلسه حداقل 2 ساعت می باشد.
وی افزود: نماینده وزارت کشور، قوه قضاییه و عضوی از اعضای شورا در کمیسیون ماده 100 شرکت می کنند و من معتقدم که جایگاه های افراد تعریف دارد و همانطور که حقوق یک معلم و پزشک یکی نیست، حقوق قضات هم به همین شکل می باشد. اعضای شورا می توانند چیزی دریافت نکنند اما باید مبلغ پرداختی منطقی باشد و می توان از استان های یزد، سیستان و بلوچستان و هرمزگان مقدار پرداختی ها را پرسید تا پرداختی ها منطقی باشد.
منصوری اظهار کرد: سوال شده و حداقل دریافتی ها 600 هزار تومان بوده است.
در پایان مصوب شد که همان 550 هزار تومان برای کمیسیون ماده 100 و 500 هزار تومان برای کمیسیون ماده 70 پرداخت شود.
در ادامه شهردار کرمان در خصوص پروژه های شهری گفت: قرارداد 4 پل قبل با تاخیر ارایه شد به دلیل اینکه در خصوص مدت زمان انجام پروژه ها اختلاف نظر وجود داشت که روز گذشته به جمع بندی زمانی رسیدیم 14 دی ماه 95 پل چهار راه ولیعصر (باغ ملی) افتتاح شود و چهارشنبه سردار اکبری برای بازدید از پروژه ها و قطعی شدن قرار داد میدان آزادی به کرمان می آیند و قرار را یکشنبه هفته آینده به شورا تحویل خواهیم داد.

مدیرکل بهزیستی استان:
تعداد معلولان ناشی از ازدواج فامیلی در استان زیاد است
فاطمه پورمرادی

به مناسبت هفته بهزیستی مدیر کل بهزیستی استان همراه با مدیر کل دفتر توانمند سازی بهزیستی کشور در نشستی خبری شرکت کردند.
تعداد معلولان ناشی از ازدواج فامیلی در استان زیاد است
مدیرکل بهزیستی استان در این نشست گفت: «شیوع اعتیاد در استان کرمان 4.6 درصد است درحالیکه میانگین کشور 1.6 درصد است .» عباس صادق زاده اظهار کرد: «متاسفانه متولدین معلول در استان ما به دلیل ازدواج های فامیلی زیاد است، ما این نیاز را احساس کردیم تا قانون انجام آزمایش ژنتیک را در کرمان اجباری کنیم.» وی از تلاش های پی در پی برای جلوگیری از تولد فرزندان معلول خبر داد و گفت: «پس از ماه ها رایزنی اجبار کردیم تا زوج ها قبل از ازدواج مشاوره ژنتیک بگیرند و اگر نیاز بود آزمایشات را انجام دهند.» صادق زاده اضافه کرد: «در بین استان های کشور تنها استان کرمان توانست در این راه موفق شود و این اتفاق میمون و مبارکی بود.» وی از تشکیل بنیاد ژنتیک در استان کرمان خبر داد و گفت:» تفاهم نامه های بنیاد کنترل ناشنوایی و نابینایی نیز امضا شده اند.» او استان کرمان را در زمینه ارائه طرح استانی خلاق، ایده پرداز و موفق خواند. وی در بخش دیگری از صحبت هایش با بیان اینکه 80 درصد طلاق های امروزه دلایل کودکانه دارند از رشد 18 درصدی طلاق در استان خبر داد. مدیرکل بهزیستی استان ادامه داد:»این یعنی هرخانواده یک طلاق و نگرانی گسترده در خصوص ازدواج هر فرزند که برای خانواده ها بسیار نگران کننده است. « صادق زاده خاطرنشان کرد: «جوانان نباید دنبال نشاط بیرونی از قبیل مصرف مواد باشند و باید نشاط درونی داشنه باشند. نشاط درونی یعنی مهارت داشتن در باره انجام ندادن کار های خلاف مواد مخدر، عدم بی کاری و مسئولیت پذیری.» وی اذعان کرد: «برای همکاری در مسیر کنترل معلولیت و کنترل آسیب های اجتماعی همه دستگاه ها باید دخیل باشند و در این زمینه ما را همیاری کنند.»
تشریح اقدامات انجام شده در حوزه زنان سرپرست خانوار
در این نشست مدیر کل دفتر توانمند سازی بهزیستی کشور در خصوص برنامه ها و طرح های انجام شده در زمینه توانمند سازی برای زنان سرپرست های خانوار توضیح داد.
فریبا بریمانی با تبریک هفته بهزیستی بیان داشت: «بدون شک، تخصصی ترین سازمان کشور سازمان بهزیستی است که برنامه حمایتی برای اینکه هرچه بهتر سلامت را به جامعه هدیه کند دارد.»
وی افزود: «در برنامه های توانمد سازی برای زنان زیر ساخت هایی لازم است و ابعاد مختلف توانمند سازی باید مد نظر باشد.» این مسئول در خصوص توانمند سازی زنان سرپرست خانوار اذعان کرد:«برای اینکه ملاک هایی برای تشخصیص توانمندی داشته باشیم باید مهارت،علم و سطح سواد و اعضای خانواده را در کنارش در نظر گرفت.» مدیر کل دفتر توانمند سازی بهزیستی کشور ادامه داد:»هر طرحی را می ریزیم باید فرزندان را نیز مد نظر بگیریم چون مهمترین چیز در زندگی یک زن فرزندان اوست .» بریمانی به تلاش ها و کار های خوب انجام شده در این سازمان اشاره و تصریح کرد:» در سال گذشته سازمان بهزیستی رتبه 6 بین المللی در نمایشگاه EXPORT دریافت کرد.»
این مسئول گفت: «فوت و طلاق باعث باعث بوجود امدن 180 هزار زن های سرپرست خانوار در کشور شده است که ما برای این زنان کلاس های آموزشی می گذاریم .»
وی به آسیب های مختلف در این زمینه اشاره و اظهار کرد: «طلاق فقط یک بخش روانشناختی نیست و مدد کاران نیز باید به کمک ما بیایند و در کنار ما باشند.»

آموزش مانع تخریب منابع طبیعی می شود
در راستای ایجاد و تقویت تفاهمات و تعاملات بین سازمانی مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری در محل دفتر رئیس سازمان آموزش های فنی و حرفه ای حضور یافت و با رییس این مرکز دیدار و در خصوص آموزش در پروژه های بین المللی ترسیب کربن منطقه شهداد و RFLDL منطقه ریگان به بحث و تبادل نظر پرداخت. در این دیدار رجبی زاده مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان، ضمن اظهار تقدیر و تشکر از همکاری صمیمانه و دلسوزانه مسئولین سازمان آموزش فنی و حرفه ای در جهت آموزش های لازم به ذی نفعان و مردم مناطق تحت پوشش این پروژه ها، اظهار کرد: «اساس کار در مناطق محروم، ارتقای سطح آگاهی های بهره برداران عرصه های منابع طبیعی از طریق آموزش است و هر چقدر آموزش ها بیشتر، کاربردیتر و مستمرتر باشد تخریب منابع طبیعی کمتر خواهد بود » شفیعی مشاور ملی پروژه های بین المللی هم گفت: «خوشبختانه نحوه عمل اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری در اجرای پروژه های بین المللی شدیدا مورد توجه استاندار محترم قرار گرفته و ایشان در اجرای طرح اقتصاد مقاومتی در استان خواستار تعمیم آن به سایر مناطق و حوزه ها گردیدند.»

با ثبت بیابان لوت در فهرست میراث جهانی یونسکو؛
کرمان اول شد

پیام ما- روز گذشته در نشست پایانی چهلمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو، بیابان لوت کرمان ثبت جهانی شد. بیابان لوت در حالی به عنوان پنجمین اثر ثبت شده استان کرمان در فهرست جهانی یونسکو محسوب می شود که 2 روز قبل هم 3 قنات (کاریز) از استان کرمان در این فهرست ثبت شده بودند. پیش از این هم ارگ بم، باغ شازده ماهان و روستای صخره ای میمند در فهرست جهانی یونسکو ثبت شده بودند. حالا با ثبت بیابان لوت، کرمان از نظر ثبت آثار در فهرست میراث جهانی یونسکو رتبه اول را در کشور دارد. چهلمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در حالی روز گذشته با ثبت بیابان لوت به کار خود پایان داد که طبق برنامه قرار بود برای بررسی پرونده‌های طبیعی و منظر فرهنگی تا سه روز دیگر ادامه پیدا کند، اما به دلیل وقوع ناآرامی‌های سیاسی در استانبول، ادامه بررسی پرونده‌های مورد نظر به ماه مهر در پاریس موکول شد. به دلیل همین ناآرامی ها روز شنبه اجلاس یونسکو معلق شد اما دیروز مجددا این اجلاس از سر گرفته شد. محمد جهانشاهی معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمان در رابطه با ثبت بیابان لوت به «پیام ما» گفت: «به دلیل وقایع بامداد شنبه احتمال داشت پرونده ثبت بیابان لوت در مهر ماه بررسی شود اما با رایزنی های آقای طالبیان معاون میراث فرهنگی کشور، پرونده لوت جلو افتاد و روز گذشته بررسی و در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.» بیابان لوت با مساحتی در حدود ۱۷۵ هزار کیلومتر، در شمال شرقی استان کرمان قرار دارد و در میان سه استان خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و کرمان گسترده شده و حدود 10 درصد وسعت کشور را دربر گرفته است. 80 درصد بیابان لوت در استان کرمان است. سابقه‌ی تمدنی بیش از پنج هزار سال در حاشیه‌ی بیابان لوت و کشف حدود سه‌هزار اثر تاریخی از این منطقه در نوع خود بی‌نظیر است که از جمله این کشفیات می‌توان به درفش پنج‌ هزارساله‌ی شهداد اشاره کرد که قدیمی‌ترین درفش جهان محسوب می‌شود. این بیابان که به عنوان گرم‌ترین نقطه‌ی زمین شناخته می‌شود، در حالی در سال‌های ۲۰۰۵، ۲۰۰۶، ۲۰۰۷، و ۲۰۰۹ به عنوان گرم‌ترین نقطه‌ی کره زمین اندازه‌گیری شد که در سال ۲۰۰۵ با دمای 70.7 درجه‌ی سانتی‌گراد، رکورد گرم‌ترین دما در تمام زمین را ثبت کرد.

معدوم سازی بیش از 6 تن فرآورده خام دامی فاسد در جنوب
علی احمدی مدیر کل دامپزشکی جنوب کرمان اظهار کرد: «در سه ماهه نخست سال جاری 6 و نیم تن فراورده خام دامی فاسد کشف و از چرخه مصرف انسانی خارج شد.» وی ادامه داد: «این موارد ضبطی طی11 هزار و 3 مورد بازدید و بازرسی بهداشتی از مراکز تولید، نگهداری و عرضه این محصولات، که به صورت مکرر و روزانه توسط مامورین بخش نظارت ادارات شهرستان انجام می شود، صورت گرفت.» مدیرکل دامپزشکی جنوب کرمان با اشاره به اینکه در بازدیدهای بهداشتی صورت گرفته 297 مورد غیر بهداشتی در این مشاهده شد، گفت: «در این موارد طبق ضوابط و مقررات سازمان دامپزشکی کشور، بسته به نوع تخلف صورت گرفته از طریق تذکرات کتبی و یا ارجاع به مراکر قضایی با متخلفان و برهم زنندگان بهداشت عمومی برخورد شد.» احمدی خاطرنشان کرد: «در هنگام خرید محصصولات خام دامی جهت جلوگیری از بروز عوارض ناشی از سوء مصرف این محصولات نظیر مسمومیت ها به تاریخ تولید و انقضاء درج شده روی آن و مهرو برچسب بهداشتی دامپزشکی توجه کرده کنند.»

تعویض بیش از یک هزار و 500 دستگاه کنتور خراب در استان
طی خرداد ماه، یک هزار و 533 دستگاه کنتور خراب در استان کرمان تعویض شد. محمد طاهری رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کرمان گفت: «یکی از مهمترین راههای جلوگیری از هدر رفت آب و کاهش آب بدون در آمد در شرکتهای آب و فاضلاب توجه به امر تعویض کنتور های خراب و تعویض به موقع آنها است و به همین دلیل سعی می شود این گونه کنتورها در اولین فرصت جمع آوری و کنتور سالم جایگزین آن شود .» وی افزود: «در همین راستا طی ماه گذشته 1533 دستگاه کنتور خراب در شهرستان های بافت (46)، بردسیر (30)، بم (122)،راور (10)، رفسنجان (307)، زرند (74)، شهربابک (38)، جیرفت (19)،عنبرآباد (56)، کرمان (692) و کهنوج (139) دستگاه تعویض گردید.» مدیرعامل آبفای استان کرمان کرد: «تعویض کنتور کاری مستمر و دائمی است زیرا عواملی مانند : قدمت کنتور ، نوع و جنس کنتور ، سختی و سبکی آب عبوری از کنتور ها و … تاثیر مستقیم بر عمر مفید کنتور ها دارد و در هر دوره از قرائت که توسط قاریان کنتور انجام می شود تعداد جدیدی از کنتور های مشترکان به لیست کنتور های خراب افزوده می شود .»

انعقاد تفاهم نامه همکاری
بین آبفا و سازمان نظام
مهندسی ساختمان
به منظور رعایت اصول فنی در بحث اتصال شبکه داخلی فاضلاب در زمینه اتصال شبکه داخلی فاضلاب مناطل به سیفون ورودی شبکه جمع آوری فاضلاب شهری و جلوگیری از مشکلات بهره برداری تفاهم نامه همکاری فی مابین شرکت آب و فاضلاب استان کرمان و سازمان نظام مهندسی ساختمان استان کرمان منعقد گردید. در این تفاهم نامه که به امضای محمد طاهری رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب استان کرمان و جواد سلاجقه رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان کرمان رسید به مواردی از قبیل ارائه دوره های آموزشی ویژه مجریان و بازرسان فنی انشعاب فاضلاب، اتصال شبکه داخلی فاضلاب به سیفون ورودی فاضلاب شهری با تائید بازرس سازمان، نظارت بر کلیه مراحل اجرایی کار از نظر فنی (کمیت و کیفیت) توسط بازرس سازمان و … اشاره شده است.

کیفیت آب جنوب استان
مطلوب است
پورکریمی مسئول آزمایش آبفای جیرفت گفت: «از ابتدای سال جاری تا پایان خرداد ماه 5065 مورد نمونه آزمایش آب شرب شامل نمونه شیمیایی و میکروبی (865 مورد)، کلرسنجی (2100 مورد ) وکدورت سنجی (2100 مورد) توسط کارشناسان مربوطه در آزمایشگاه انجام شده که بر این اساس شرایط کیفی آب آشامیدنی در حد مطلوب است. » وی خاطرنشان کرد: «شهرهای جنوبی استان شامل: جیرفت و توابع، کهنوج و توابع و عنبرآباد تحت پوشش آزمایشگاه آبفای جیرفت هستند.»

آزمایش بیش از 4 هزار و 700 نمونه آب شرب در آزمایشگاه آبفای سیرجان
ایرج خراسانی کارشناس مسئول کنترل کیفی و آزمایشگاه آبفای سیرجان گفت: «از ابتدای سال جاری تا پایان خرداد ماه تعداد 415 مورد آزمایش باکتریولوژی از شبکه توزیع،مخازن و منابع تامین آب شرب سیرجان و شهرهای تابعه و شهرستان بافت در آزمایشگاه آبفا سیرجان انجام شد.» وی افزود: «طی این مدت 2727 مورد کلرسنجی و 1573 مورد کدورت سنجی از شبکه توزیع و مخازن آب شرب شهر سیرجان و توابع انجام شد.» خراسانی همچنین از شستشو و گندزدایی 4.5 کیلومتر از شبکه توزیع در سه ماه نخست سال جاری خبر داد.

با ثبت بیابان لوت در فهرست میراث جهانی یونسکو؛
کرمان اول شد

پیام ما- روز گذشته در نشست پایانی چهلمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو، بیابان لوت کرمان ثبت جهانی شد. بیابان لوت در حالی به عنوان پنجمین اثر ثبت شده استان کرمان در فهرست جهانی یونسکو محسوب می شود که 2 روز قبل هم 3 قنات (کاریز) از استان کرمان در این فهرست ثبت شده بودند. پیش از این هم ارگ بم، باغ شازده ماهان و روستای صخره ای میمند در فهرست جهانی یونسکو ثبت شده بودند. حالا با ثبت بیابان لوت، کرمان از نظر ثبت آثار در فهرست میراث جهانی یونسکو رتبه اول را در کشور دارد. چهلمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در حالی روز گذشته با ثبت بیابان لوت به کار خود پایان داد که طبق برنامه قرار بود برای بررسی پرونده‌های طبیعی و منظر فرهنگی تا سه روز دیگر ادامه پیدا کند، اما به دلیل وقوع ناآرامی‌های سیاسی در استانبول، ادامه بررسی پرونده‌های مورد نظر به ماه مهر در پاریس موکول شد. به دلیل همین ناآرامی ها روز شنبه اجلاس یونسکو معلق شد اما دیروز مجددا این اجلاس از سر گرفته شد. محمد جهانشاهی معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمان در رابطه با ثبت بیابان لوت به «پیام ما» گفت: «به دلیل وقایع بامداد شنبه احتمال داشت پرونده ثبت بیابان لوت در مهر ماه بررسی شود اما با رایزنی های آقای طالبیان معاون میراث فرهنگی کشور، پرونده لوت جلو افتاد و روز گذشته بررسی و در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.» بیابان لوت با مساحتی در حدود ۱۷۵ هزار کیلومتر، در شمال شرقی استان کرمان قرار دارد و در میان سه استان خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و کرمان گسترده شده و حدود 10 درصد وسعت کشور را دربر گرفته است. 80 درصد بیابان لوت در استان کرمان است. سابقه‌ی تمدنی بیش از پنج هزار سال در حاشیه‌ی بیابان لوت و کشف حدود سه‌هزار اثر تاریخی از این منطقه در نوع خود بی‌نظیر است که از جمله این کشفیات می‌توان به درفش پنج‌ هزارساله‌ی شهداد اشاره کرد که قدیمی‌ترین درفش جهان محسوب می‌شود. این بیابان که به عنوان گرم‌ترین نقطه‌ی زمین شناخته می‌شود، در حالی در سال‌های ۲۰۰۵، ۲۰۰۶، ۲۰۰۷، و ۲۰۰۹ به عنوان گرم‌ترین نقطه‌ی کره زمین اندازه‌گیری شد که در سال ۲۰۰۵ با دمای 70.7 درجه‌ی سانتی‌گراد، رکورد گرم‌ترین دما در تمام زمین را ثبت کرد.

قتل جوان 19 ساله کرمانی در کاردبازی

فردی که به همراه چند تن دیگر اقدام به قتل جوانی به نام ر.ح با چاقو کرده بود با حضور در محل حادثه (پارک شهید مطهری کرمان )به بازسازی صحنه جنایت پرداخت.
شامگاه چهارشنبه شانزدهم تیر ماه سال جاری ماموران پلیس از قتل پسر جوان19 ساله ای به نام ر.ح در بوستان شهید مطهری کرمان باخبر و به محل حادثه اعزام می شوند. ایمان شهسواری، بازپرس شعبه سوم دادسرای عمومی و انقلاب کرمان و قاضی پرونده در گفت و گویی کوتاه با «پیام ما» ضمن اعلام این خبر افزود: با حضور ماموران در محل جنایت و تحقیقات لازم مشخص شد حوالی ساعت 30/23 شب چهارشنبه حدود 11 جوان و نوجوان که تقریبا تمام آنها شرب خمر کرده بودند، گرد هم می آیند و مشغول به انجام بازی ابداعی به نام کارد بازی می شوند. در این بازی عجیب، افراد دور هم نشسته و کارد یا چاقوی خودشان را به بالا پرتاب می کنند و هر کس که کاردش با نوک در زمین نرود، از جریان بازی خارج می شود. در جریان این بازی و در حالیکه افراد به علت مصرف مشروبات الکلی حال مساعدی نداشتند، بین آنها درگیری لفظی روی می دهد. قاضی شهسواری ادامه می دهد: این درگیری در ابتدا بصورت لفظی بوده اما به علت اینکه اولا وضعیت جسمی مناسبی نداشتند و دوما تمامی آنها مسلح به چاقو بودند وبا توجه به اقتضای سنی و غرور جوانی، همان فحاشی ها و بکاربردن الفاظ رکیک، زمینه را برای درگیری فیزیکی فراهم می آورد و پس از اینکه قاتل 22 ساله به نام میلاد در هواداری از دوستش که با سه ضربه چاقوی مقتول، مجروح شده بود بر می آید، بین آنها درگیری شدیدی رخ می دهد که در نهایت با ضربه قمه ای که با شدت زیاد به قسمت بالای سینه تزدیک به ترقوه مقتول وارد می کند، منجر به قتل جوان 21 ساله ای به نام ر.ح می شود. وی می گوید: قاتل پس از ارتکاب به قتل از صحنه متواری می شود اما با زحمات و تلاش های نیروهای انتظامی در کمتر از 72 ساعت وی و 10 تن دیگر دستگیر و تحویل مراجع ذیصلاح می گردند و باتوجه به اینکه 3 نفر از این دستگیرشدگان دخالتی در این قتل نداشتند، به زودی آزاد خواهند شد.
به گفته افراد حاضر در محل و اهالی منطقه، این اولین و آخرین حادثه و قتلی نخواهد بود که در این بوستان اتفاق می افتد و اگر مسئولین همتی می کردند و کلانتری 16 بوستان را که مدتهاست تعطیل شده، مجددا راه اندازی کنند، تاثیر خوب و بسزایی در کاهش حوادث و اتفاقات این چنینی خواهد داشت.

چرا نام همه یخدان‌های
کرمان مویدی است؟

منصور ایرانپور

امروزه نام مویدی زینت بخش همه یخچال ها و یا به عبارتی یخدان های تاریخی کرمان می باشد که معماری به کار رفته در آن ها نشانگر اوج استعداد و فهم کرمانی و استفاده حداکثری از ظرفیت های طبیعت برای ایجاد زندگی و رفاه بوده است. ساختاری متعلق به عهد صفویه که مثل همه چیزهای دیگر مناطق کویری برای ایجاد آن از آب و خاک یا به عبارتی خشت استفاده شده است. گذشتگان کرمان به خوبی می دانستند که خشت می تواند بهترین مصالح برای ایجاد زندگی امن و طول عمر اماکن باشد. حتی برای ساختن حوض ها و نگهداری آب هم از خشت و برخی مصالح مستحکم استفاده می کردند. یخدان ها از جمله همین موارد هستند که توسط معماران با ذوق کویری تبدیل به یک دستاورد پیچیده فنی گردیده اند. حدود نود درصد مصالح به کار برده شده در یخچال ها را خشت تشکیل می دهد. ساختار این ساختمان عبارت است از مخزن یا حوض که عمق آن گاه تا هشت متر هم می رسیده است. مصالح تشکیل دهنده حوض به جز خشت شامل سرب برای کف و ساروج برای دیواره ها بوده است. این ساروج عبارت بود از آهک و شن. حوض در داخل فضایی شامل دیوارها و سقف بستو(مخروطی شکل) محصور می گردید و چهار طرف آن منافذی برای ورود هوا تعبیه می شد تا جریان هوا سبب خنک ماندن آب گردد. بعد از این محفظه دیوارهای بلندی به ارتفاع تقریبی دوازده متر در سمت جنوب مخزن ساخته می شدند تا نسیم باد کرمان که از سمت شمال به جنوب می وزد را مهار نمایند و از آن برای خنک کردن آب استفاده کنند. سیستمی اتوماتیک و طبیعی بدون برق. ضمن این که شیب زمین در کرمان از سمت جنوب به شمال است. بنا بر این دیوارها می توانستند بهترین مانع در هنگام وقوع سیلاب باشند و از تخریب یخچال توسط آب های روان جلوگیری کنند. تمامی این تاسیسات خشتی برای مصون نگاه داشتن یخچال از سایر حوادث طبیعی هم چون طوفان، گرد و خاک، اشعه خورشید، حیوانات، انسان ها و… کاربرد داشت.
امروزه اعتقاد عامه کرمانیان بر آن است که یخچال ها بزرگترین منبع ایجاد یخ در زمستان و تابستان بوده اند. به همین خاطر نام آن ها را یخچال گذاشته اند یعنی چاله یخ؛ اما این گفته غلط است.
محل اصلی تامین آب این قنات در حدود سیلوی کنونی گندم در جاده ماهان قرار داشته و آب پس از طی نمودن مسیری حدود بیست و پنج کیلومتر در محل کنونی میدان خواجوی کرمانی ظاهر می شده. این منطقه تا سال ها پیش به نام محله «جوی مویدی» مشهور بود. اما امروز بعضی کرمانیان به غلط نام این کوچه را «جوی مهدی» می نامند. گر چه مویدالدین ریحان فقط صاحب قنات آب بوده و نه سازنده یخچال ها. بنا بر این رساندن قدمت آن ها به عهد صفویه و یا قاجاریه غلط نیست.
برای بیان چگونگی استفاده از یخدان های در کرمان قدیم با سه تن از قدمای کرمان به نامهای آقایان «یدالله علوی» و «محمد رضا مشارزاده» و «اکبر رشیدی» به گفت و گو نشستم.
این افراد مطالب زیادی در مورد این ساختمان ساده بیان نمودند که نتیجه مجموع مصاحبه ها چیزی غیر از تفکرات موجود را بیان می کند. به این مفهوم که این مکان ها محل تولید یخ نبوده اند. حتی آقای محمد رضا مشارزاده مالک اولیه حمام ته باغ لله ابراز می دارد:«عمده استفاده از یخچال ها به سبب کمبود آب در تابستان بود و به رغم وجود قورباغه و امراض فراوان در این گودال، مردم سعی می کردند به جز در مواقع ضروری از آب آن استفاده ننمایند.» وی می گوید:«همه یخچال ها در کرمان به نام مویدی شناخته می شوند. این نام گذاری در زمان حاضر انجام گرفته است. در حالی که تنها آب مورد نیاز دو یخدان خیابان پیروزی که آن زمان در حاشیه کوچه جوی مویدی قرار داشت و یخدان چهارراه خورشید از آب مویدی تامین می شد و برای تامین آب مورد نیاز یخدان خیابان زریسف از قنات «جوی چیتگری» که مردم آن را به نام «قنات زریسف» می شناختند، استفاده می شد. ما در مواقعی از سال در روزهای بارندگی بیل به دست می گرفتیم و آب های سطحی را به درون این یخچال ها هدایت می نمودیم. هدف مان هم پر نگه داشتن مخازن و تامین آب مورد نیاز همشهریان در طول تابستان بود. گر چه در بیشتر سال ها مردم نیازی به استفاده از آب درون این یخچال ها نداشتند. زیرا چندین قنات از زیر شهر کرمان عبور می کرد که برای دسترسی مردم به آن ها پایاب هایی درست کرده بودند و مردم می توانستند آب مورد نیاز خود را از آن جا تامین نمایند. من هیچگاه ندیدم آب این قنات ها تمام شود. مگر زمانی که سیستم لوله کشی شهر راه اندازی گردید و مردم دیگر از قنات ها و یا چاه ها استفاده نکردند. از سویی در کرمان یک جوی آب دایمی وجود داشت که از مرکز شهر می گذشت و این جوی را «آب مویدی» می گفتند. چون از قنات مویدی سرچشمه می گرفت. این آب در تمام طول سال از روی سطح زمین و از کنار خیابان کنونی میرزا رضا وارد میدان مشتاقیه می شد و سپس با عبور از تمامی طول خیابان شریعتی کنونی به زمین های کشاورزی محدوده استانداری یا همان یخدان مویدی می رسید.»
اکبر رشیدی دیگر کرمانی مصاحبه کننده می گوید:«یخچال ها بیشتر برای نگهداری آب بودند و نه چیز دیگری. آن ها در طول زمستان با استفاده از آب قنات یا باران و یا حتی برف پر می شدند و در تابستان یا طول سال از آب شان استفاده می شد.» وی ادامه می دهد:«در طول زمستان مصرف آب مردم کم بود و ترجیح می دادند از آب چاه یا آب جاری در طول خیابان های شهر استفاده نمایند و راه طولانی یخدان تا منزلشان را در سرما طی نکنند. با فرا رسیدن فصل بهار به مرور تکه هایی از یخ موجود در این مخازن بزرگ توسط فالوده فروشان کرمانی از درون چاله بیرون آورده می شد و برای تولید فالوده کرمانی یا بستنی مورد استفاده قرار می گرفت. به همین خاطر نام فالوده کرمانی برای رهگذران و مسافران مساوی بود با خنکی و آرامش. وقتی هم که یخ ها تمام می شدند، از آب خنک یخچال استفاده می گردید. از آن به بعد برخی ها با استفاده از الاغ و گونی های ضخیم به کوه سیرچ (جفتان) می رفتند و برای فالوده فروشان یخ می آوردند.»
یدالله علوی دیگر مصاحبه شوند ما می گوید:«آن زمان شهرداری کرمان مأمورانی را برای پر کردن حوض انبارها گذاشته بود که با استفاده از آب جوی مؤیدی که از وسط شهر می گذشت، اقدام به پر کردن حوض انبارها و یخچال ها می نمودند. این کارگران کارشان از اواخر شب شروع می شد. یعنی زمانی که همه در خواب بودند و دیگر کسانی برای شست و شوی ظرف یا لباس و یا استحمام کودکان در لب جوی آب ننشسته بودند. ما هم در برخی مواقع به این مأموران کمک می کردیم. البته بیشتر مردم در خانه هایشان چاه آب داشتند و از آب آن برای استحمام و شست و شو استفاده می کردند. آب آشامیدن را هم از آب فروشان دوره گرد که از حسین آباد یا سرچشمه همین جوی مؤیدی می آوردند، می خریدند. بنا بر این استفاده از یخچال ها زیاد نبود.»
در خصوص پیشینه «جوی مؤیدی» باید گفت که در برخی منابع تاریخی آمده که قنات آن توسط گنجعلیخان حاکم کرمان در سال 1005 تا 1039 (حدود چهارصد سال پیش) احداث شده است. اما دکتر باستانی پاریزی معتقد است که این قنات به وسیله اتابک مؤید الدین ریحان از رجال برجسته و سیاستمداران نامی دوران سلجوقیان کرمان(متوفی 578 ه.ق) احداث گردیده و گنجعلی خان آن را مرمت کرده است. بر اساس این سند، پیشینه جوی مویدی به حدود هشتصد سال قبل می رسد.