هویت‭ ‬‮«‬مادرایرانی‌ها‮»‬‭ ‬در‭ ‬تعلیق‎

حمیدرضا‭ ‬۲۴‭ ‬سال‭ ‬پیش‭ ‬از‭ ‬مادری‭ ‬ایرانی‭ ‬و‭ ‬پدری‭ ‬افغانستانی‭ ‬در‭ ‬مشهد‭ ‬متولد‭ ‬شد‭. ‬با‭ ‬وجود‭ ‬اینکه‭ ‬همه‭ ‬مدارکش‭ ‬قانونی‭ ‬بود،‭ ‬هنوز‭ ‬تنها‭ ‬مدرک‭ ‬هویتی‌اش‭ ‬کارت‭ ‬آمایش‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬پناهنده‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬زندگی‭ ‬می‌کند‭. ‬او‭ ‬و‭ ‬خانواده‌اش‭ ‬با‭ ‬هر‭ ‬تغییر‭ ‬قانونی‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬در‭ ‬و‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬زده‌اند‭ ‬که‭ ‬مدارک‭ ‬هویتی‌شان‭ ‬را‭ ‬بگیرند‭ ‬اما‭ ‬هنوز‭ ‬با‭ ‬گذشت‭ ‬یک‭ ‬سال‭ ‬و‭ ‬نیم‭ ‬از‭ ‬آخرین‭ ‬اقدامشان‭ ‬برای‭ ‬دریافت‭ ‬شناسنامه،‭ ‬نتوانسته‌اند‭ ‬کاری‭ ‬از‭ ‬پیش‭ ‬ببرند‭. ‬حمیدرضا‭ ‬حالا‭  ‬خودش‭ ‬دو‭ ‬پسر‭ ‬خردسال‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬تنها‭ ‬مدرک‭ ‬شناسایی‌شان‭ ‬گواهی‭ ‬ولادتشان‭ ‬است‭. ‬او‭ ‬می‌گوید‭ ‬که‭ ‬دخترها‭ ‬بالاخره‭ ‬ازدواج‭ ‬می‌کنند‭ ‬و‭ ‬می‌توانند‭ ‬شناسنامه‭ ‬بگیرند‭ ‬اما‭ ‬نگران‭ ‬پسرهایش‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬می‌ترسد‭ ‬که‭ ‬آنها‭ ‬هم‭ ‬بی‌شناسنامه‭ ‬بمانند‭. ‬این‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬روایت‌های‭ ‬گزارش‭ ‬‮«‬مرکز‭ ‬رصد‭ ‬فرهنگی‭ ‬کشور‮»‬‭ ‬درباره‭ ‬وضعیت‭ ‬در‭ ‬تعلیق‭ ‬تابعیت‭ ‬مادر‭ ‬ایرانی‌ها‭ ‬است‭. ‬وضعیتی‭ ‬که‭ ‬بنا‭ ‬بود‭ ‬با‭ ‬تصویب‭ ‬قانون‭ ‬تعيين‭ ‬تكليف‭ ‬تابعيت‭ ‬فرزندان‭ ‬حاصل‭ ‬از‭ ‬ازدواج‭ ‬زنان‭ ‬ایرانی‭ ‬با‭ ‬مردان‭ ‬غیرایرانی‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬98‭ ‬به‭ ‬اوضاع‭ ‬سر‭ ‬و‭ ‬سامان‭ ‬دهد‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬اجرا‭ ‬شرایط‭ ‬دریافت‭ ‬شناسنامه‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬فرزندان‭ ‬این‭ ‬خانواده‌ها‭ ‬سخت‌تر‭ ‬کرد‭. ‬بعدتر‭ ‬اما‭ ‬با‭ ‬مطرح‭ ‬شدن‭ ‬ماده‭ ‬41‭ ‬طرح‭ ‬سازمان‭ ‬ملی‭ ‬اقامت‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1401‭ ‬که‭ ‬تابعیت‭  ‬فرزندان‭ ‬حاصل‭ ‬از‭ ‬ازدواج‭ ‬زنان‭ ‬ایرانی‭ ‬با‭ ‬مردان‭ ‬خارجی‭ ‬به‭ ‬جز‭ ‬کسانی‭ ‬که‭ ‬درخواست‭ ‬تشکیل‭ ‬پرونده‭ ‬داده‌اند‭ ‬را‭ ‬لغو‭ ‬می‌کند،‭ ‬اندک‭ ‬نور‭ ‬امید‭ ‬در‭ ‬دل‌های‭ ‬این‭ ‬خانواده‌ها‭ ‬خاموش‭ ‬شد‭. ‬

مثل‭ ‬حمیدرضا،‭ ‬بسیاری‭ ‬دیگر‭ ‬هستند‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬خاطر‭ ‬نداشتن‭ ‬شناسنامه‭ ‬نتوانسته‌اند‭ ‬درس‭ ‬بخوانند‭ ‬یا‭ ‬تحصیلاتشان‭ ‬را‭ ‬ادامه‭ ‬بدهند‭. ‬کسانی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬سختی‭ ‬کار‭ ‬می‌کنند‭ ‬اما‭ ‬بیمه‭ ‬ندارند،‭ ‬گواهینامه‭ ‬ندارند،‭ ‬کارت‭ ‬بانکی‭ ‬نمی‌توانند‭ ‬بگیرند‭ ‬و‭ ‬هزار‭ ‬اما‭ ‬و‭ ‬اگر‭ ‬دیگر‭ ‬سر‭ ‬راهشان‭ ‬قرار‭ ‬دارد‭. ‬کسانی‭ ‬که‭ ‬هیچ‭ ‬قانونی‭ ‬حمایتشان‭ ‬نمی‌کند‭ ‬و‭ ‬حتی‭ ‬نمی‌توانند‭ ‬ازدواج‭ ‬کنند‭ ‬چون‭ ‬شناسنامه‭ ‬ندارند‭. ‬حمیدرضا‭ ‬در‭ ‬بخشی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬گزارش‭ ‬به‭ ‬مصاحبه‌کننده‭ ‬گفته‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬تغییرات‭ ‬هر‭ ‬روزه‭ ‬قوانین‭ ‬و‭ ‬پیگیری‌ها‭ ‬خسته‭ ‬شده‭: ‬‮«‬هر‭ ‬روز‭ ‬قانون‭ ‬عوض‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬آدم‭ ‬را‭ ‬امیدوار‭ ‬می‌کنند‭ ‬اما‭ ‬اجرا‭ ‬نمی‌شود‭. ‬انگار‭ ‬کلاً‭ ‬ما‭ ‬باید‭ ‬برويم‭ ‬بميريم‭…‬‮»‬

محرومیت‭ ‬در‭ ‬خانواده‌های‭ ‬مادر‭ ‬ایرانی‭ ‬موج‭ ‬می‌زند

هر‭ ‬چند‭ ‬آمارهای‭ ‬دقیق‭ ‬و‭ ‬مدونی‭ ‬از‭ ‬تعداد‭ ‬مادر‭ ‬ایرانی‌ها‭ ‬وجود‭ ‬ندارد،‭ ‬اما‭ ‬این‭ ‬گزارش‭ ‬با‭ ‬استناد‭ ‬به‭ ‬آمار‭ ‬وزارت‭ ‬کشور‭ ‬تا‭ ‬پایان‭ ‬سال‭ ‬1401‭ ‬گفته‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬بنا‭ ‬به‭ ‬قانون‭ ‬مصوب‭ ‬سال‭ ‬1398،‭ ‬تعداد‭ ‬109‭ ‬هزار‭ ‬و‭ ‬198‭ ‬نفر‭ ‬متقاضی‭ ‬دریافت‭ ‬شناسنامه‭ ‬شده‌اند‭. ‬پیش‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1400،‭ ‬مدیرکل‭ ‬اداره‭ ‬اتباع‭ ‬خارجی‭ ‬وزارت‭ ‬کشور‭ ‬تعداد‭ ‬مادر‭ ‬ایرانی‌ها‭ ‬را‭ ‬90‭ ‬هزار‭ ‬نفر‭ ‬اعلام‭ ‬کرده‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬احتساب‭ ‬احتمال‭ ‬ثبت‭ ‬نام‌های‭ ‬تکراری‭ ‬گفته‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬احتمالاً‭ ‬تعداد‭ ‬واقعی‭ ‬بین‭ ‬70‭ ‬تا‭ ‬75‭ ‬هزار‭ ‬نفر‭ ‬باشد‭. ‬گزارش‭ ‬رصد‭ ‬فرهنگی‭ ‬کشور‭ ‬درباره‭ ‬وضعیت‭ ‬رفاهی‭ ‬این‭ ‬خانواده‌ها‭ ‬که‭ ‬اکثراً‭ ‬با‭ ‬ملیت‌ها‭ ‬عراقی،‭ ‬پاکستانی‭ ‬و‭ ‬افغانستانی‭ ‬ازدواج‭ ‬کرده‌اند‭ ‬به‭ ‬استناد‭ ‬از‭ ‬گزارش‭ ‬سال‭ ‬97‭ ‬وزارت‭ ‬رفاه‭ ‬گفته‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬اکثریت‭ ‬آنها‭  ‬از‭ ‬قشر‭ ‬محروم‭ ‬جامعه‭ ‬هستند‭. ‬حدود‭ ‬60‭ ‬درصدشان‭ ‬در‭ ‬سه‭ ‬دهک‭ ‬پایین‭ ‬رفاهی‭ ‬قرار‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬45‭ ‬درصدشان‭ ‬نیز‭ ‬حتی‭ ‬موفق‭ ‬به‭ ‬گرفتن‭ ‬گواهی‭ ‬ولادت‭ ‬برای‭ ‬کودکانشان‭ ‬نشده‌اند‭. ‬وضعیت‭ ‬تحصیلی‭ ‬فرزندان‭ ‬این‭ ‬خانوارها‭ ‬هم‭ ‬چندان‭ ‬تعریفی‭ ‬ندارد‭ ‬به‭ ‬طوری‭ ‬که‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬45‭ ‬درصد‭ ‬آنها‭ ‬مجبور‭ ‬به‭ ‬ترک‭ ‬تحصیل‭ ‬شده‌اند‭. ‬همچنین‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬75‭ ‬درصد‭ ‬همسران‭ ‬این‭ ‬زنان‭ ‬ایرانی،‭ ‬فاقد‭ ‬توانایی‭ ‬کار‭ ‬در‭ ‬بازار‭ ‬رسمی‭ ‬هستند‭ ‬یعنی‭ ‬یا‭ ‬از‭ ‬کار‭ ‬افتاده‌اند‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬اجازه‭ ‬کار‭ ‬ندارند‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬فوت‭ ‬شده‌اند‭. ‬به‌علاوه‭ ‬حدود‭ ‬75‭ ‬درصد‭ ‬آنها‭ ‬فاقد‭ ‬هرگونه‭ ‬پوشش‭ ‬بیمه‭ ‬و‭ ‬حمایت‭ ‬اجتماعی‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬کمتر‭ ‬از‭ ‬80‭ ‬درصد‭ ‬این‭ ‬خانوارها‭ ‬با‭ ‬همسران‭ ‬خارجی‭ ‬خود‭ ‬زندگی‭ ‬می‌کنند‭.‬

بر‭ ‬اساس‭ ‬آمار‭ ‬وزارت‭ ‬کشور‭ ‬از‭ ‬109‭ ‬هزار‭ ‬و‭ ‬198‭ ‬متقاضی،‭ ‬51‭ ‬هزار‭ ‬و‭ ‬300‭ ‬نفر‭ ‬پرونده‌هایشان‭ ‬را‭ ‬تکمیل‭ ‬کرده‌اند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬نهایت‭ ‬15‭ ‬هزار‭ ‬و‭ ‬800‭ ‬شناسنامه‭ ‬صادر‭ ‬شده‭ ‬است

اجرای‭ ‬متناقض‭ ‬قانون‭ ‬و‭ ‬فراموشی‭ ‬مادر‭ ‬ایرانی‌ها‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1401

قرار‭ ‬بود‭ ‬قانون‭ ‬سال‭ ‬98‭ ‬که‭ ‬می‌خواست‭ ‬تابعيت‭ ‬فرزندان‭ ‬حاصل‭ ‬از‭ ‬ازدواج‭ ‬زنان‭ ‬ایرانی‭ ‬با‭ ‬مردان‭ ‬غیرایرانی‭ ‬تعیین‭ ‬تکلیف‭ ‬کند،‭ ‬اوضاع‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬مادر‭ ‬ایرانی‌ها‭ ‬با‭ ‬ایرانی‭ ‬به‭ ‬حساب‭ ‬آوردنشان‭ ‬تا‭ ‬قبل‭ ‬از‭ ‬18‭ ‬سالگی‭ ‬و‭ ‬دادن‭ ‬تابعیت‭ ‬به‭ ‬آن‌ها‭ ‬بهبود‭ ‬بخشد‭. ‬این‭ ‬لایحه‭ ‬بر‭ ‬ازدواج‭ ‬شرعی‭ ‬و‭ ‬نه‭ ‬ثبتی‭ ‬تاکید‭ ‬داشت‭ ‬و‭ ‬ارائه‭ ‬شناسنامه‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬صلاحدید‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬امنیتی‭ ‬واگذار‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬بالاخره‭ ‬با‭ ‬تایید‭ ‬شورای‭ ‬نگهبان‭ ‬تصویب‭ ‬شد‭. ‬در‭ ‬اجرا‭ ‬اما‭ ‬آیین‌نامه‌ای‭ ‬رو‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬با‭ ‬آنچه‭ ‬در‭ ‬متن‭ ‬قانون‭ ‬آمده‭ ‬بود‭ ‬متناقض‭ ‬بود‭. ‬از‭ ‬جمله‭ ‬اینکه‭ ‬ملاک‭ ‬دریافت‭ ‬شناسنامه‭ ‬برای‭ ‬ازدواج‌های‭ ‬پیش‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬قانون‭ ‬شرعی‭ ‬بود‭ ‬آن‭ ‬و‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬قانون‭ ‬ثبت‭ ‬رسمی‭ ‬بود‭ ‬آنهاست‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬طور‭ ‬واضح‭ ‬با‭ ‬متن‭ ‬قانون‭ ‬تناقض‭ ‬داشت‭. ‬البته‭ ‬در‭ ‬گزارشی‭ ‬دیگر‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬1401‭ ‬نوشته‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬قانون‭ ‬هم‭ ‬اجرا‭ ‬نمی‌شود‭. ‬همچنین‭ ‬شرط‭ ‬وجود‭ ‬مدارک‭ ‬اقامتی‭ ‬پدر‭ ‬غیرایرانی‭ ‬به‭ ‬وسیله‭ ‬دفاتر‭ ‬کفالت‭ ‬اداره‭ ‬امور‭ ‬اتباع‭ ‬و‭ ‬مهاجرین‭ ‬خارجی‭ ‬جهت‭ ‬تشکیل‭ ‬پرونده‭ ‬اضافه‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬چنین‭ ‬چیزی‭ ‬در‭ ‬متن‭ ‬قانون‭ ‬نبود‭. ‬در‭ ‬متن‭ ‬قانون‭ ‬قرار‭ ‬بود‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬امنیتی‭ ‬ظرف‭ ‬سه‭ ‬ماه‭ ‬استعلام‭ ‬بگیرند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬نبود‭ ‬مشکل‭ ‬و‭ ‬سوءپیشینه،‭ ‬درخواست‭ ‬این‭ ‬خانوارها‭ ‬پذیرفته‭ ‬شود‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬مرحله‭ ‬اجرا‭ ‬شرط‭ ‬مدت‭ ‬زمان‭ ‬معین‭ ‬حذف‭ ‬شد‭. ‬شرط‭ ‬داشتن‭ ‬شناسنامه‭ ‬مادران‭ ‬ایرانی‭ ‬حین‭ ‬تولد‭ ‬فرزند‭ ‬اضافه‭ ‬شد‭ ‬اما‭ ‬از‭ ‬آنجایی‭ ‬که‭ ‬بعضی‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬زنان‭ ‬خود‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬تولد‭ ‬فرزندانشان‭ ‬موفق‭ ‬به‭ ‬دریافت‭ ‬شناسنامه‭ ‬شده‭ ‬بودند،‭ ‬نسل‭ ‬دوم‭ ‬فرزندان‭ ‬این‭ ‬خانواده‌ها‭ ‬نیز‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬شرط‭ ‬از‭ ‬دریافت‭ ‬شناسنامه‭ ‬محروم‭ ‬شدند‭.  ‬در‭ ‬نهایت‭ ‬در‭ ‬آیین‌نامه‭ ‬اجرا‭ ‬بر‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬تاکید‭ ‬شده‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬مادرایرانی‌ها‭ ‬برای‭ ‬دریافت‭ ‬مدارک‭ ‬هویتی‭ ‬باید‭ ‬با‭ ‬دادن‭ ‬آزمایش‭ ‬DNA‭ ‬اثبات‭ ‬کنند‭ ‬که‭ ‬فرزند‭ ‬مادرانشان‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬آنجایی‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬اقشار‭ ‬عموماً‭ ‬از‭ ‬محرومیت‭ ‬رنج‭ ‬می‌برند‭ ‬و‭ ‬هزینه‭ ‬این‭ ‬آزمایش‌ها‭ ‬کمرشکن‭ ‬است،‭ ‬بسیاری‭ ‬قید‭ ‬شناسنامه‭ ‬را‭ ‬زده‌اند‭. ‬سال‭ ‬1401‭ ‬هم‭ ‬وقتی‭ ‬طرح‭ ‬ایجاد‭ ‬سازمان‭ ‬ملی‭ ‬اقامت‭ ‬مطرح‭ ‬شد،‭ ‬در‭ ‬ماده‭ ‬41‭ ‬آن‭ ‬گفته‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬تابعیت‭ ‬فرزندان‭ ‬حاصل‭ ‬از‭ ‬ازدواج‭ ‬زنان‭ ‬ایرانی‭ ‬با‭ ‬مردان‭ ‬خارجی‭ ‬به‭ ‬جز‭ ‬کسانی‭ ‬که‭ ‬درخواست‭ ‬تشکیل‭ ‬پرونده‭ ‬داده‌اند،‭ ‬لغو‭ ‬شود‭.  ‬با‭ ‬تصویب‭ ‬کلیات‭ ‬این‭ ‬طرح‭ ‬در‭ ‬مجلس،‭ ‬به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬که‭ ‬تابعیت‭ ‬مادر‭ ‬ایرانی‌ها‭ ‬در‭ ‬بلاتکلیفی‭ ‬رها‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬مجلس‭ ‬هم‭ ‬تصمیم‭ ‬گرفته‭ ‬چشمش‭ ‬را‭ ‬بر‭ ‬این‭ ‬آشفتگی‌ها‭ ‬ببندد‭.‬

حدود‭ ‬60‭ ‬درصد‭ ‬مادر‭ ‬ایرانی‌ها‭ ‬در‭ ‬سه‭ ‬دهک‭ ‬پایین‭ ‬رفاهی‭ ‬قرار‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬45‭ ‬درصدشان‭ ‬نیز‭ ‬حتی‭ ‬موفق‭ ‬به‭ ‬گرفتن‭ ‬گواهی‭ ‬ولادت‭ ‬برای‭ ‬کودکانشان‭ ‬نشده‌اند‭. ‬وضعیت‭ ‬تحصیلی‭ ‬فرزندان‭ ‬این‭ ‬خانوارها‭ ‬هم‭ ‬چندان‭ ‬تعریفی‭ ‬ندارد‭ ‬به‭ ‬طوری‭ ‬که‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬45‭ ‬درصد‭ ‬آنها‭ ‬مجبور‭ ‬به‭ ‬ترک‭ ‬تحصیل‭ ‬شده‌اند‭. ‬همچنین‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬75‭ ‬درصد‭ ‬همسران‭ ‬این‭ ‬زنان‭ ‬ایرانی،‭ ‬فاقد‭ ‬توانایی‭ ‬کار‭ ‬در‭ ‬بازار‭ ‬رسمی‭ ‬هستند

فقط‭ ‬398‭ ‬نفر‭ ‬در‭ ‬خراسان‭ ‬رضوی‭ ‬و‭ ‬4‭ ‬نفر‭ ‬در‭ ‬سیستان‭ ‬و‭ ‬بلوچستان،‭ ‬شناسنامه‭ ‬گرفته‌اند

طبق‭ ‬گزارش‭ ‬مرکز‭ ‬پژوهش‌های‭ ‬مجلس‭ ‬تا‭ ‬پایان‭ ‬سال‭ ‬1400،‭ ‬از‭ ‬کل‭ ‬90‭ ‬هزار‭ ‬متقاضی‭ ‬دریافت‭ ‬شناسنامه‭ ‬فقط‭ ‬5‭ ‬هزار‭ ‬نفر‭ ‬موفق‭ ‬به‭ ‬دریافت‭ ‬مدارک‭ ‬هویتی‭ ‬شدند‭. ‬همچنین‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬آمار‭ ‬وزارت‭ ‬کشور‭ ‬از‭ ‬109‭ ‬هزار‭ ‬و‭ ‬198‭ ‬متقاضی،‭ ‬51‭ ‬هزار‭ ‬و‭ ‬300‭ ‬نفر‭ ‬پرونده‌هایشان‭ ‬را‭ ‬تکمیل‭ ‬کرده‌اند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬نهایت‭ ‬15‭ ‬هزار‭ ‬و‭ ‬800‭ ‬شناسنامه‭ ‬صادر‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬آمارها‭ ‬درباره‭ ‬مشکل‭ ‬بی‌شناسنامه‭ ‬بودن‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬شرقی‭ ‬جنوبی‭ ‬بیشتر‭ ‬دیده‭ ‬می‌شود‭ ‬می‌گویند‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬استان‭ ‬خراسان‭ ‬رضوی‭ ‬تا‭ ‬اردیبهشت‭ ‬1402،‭ ‬حدود‭ ‬34‭ ‬هزار‭  ‬و‭ ‬100‭ ‬نفر‭ ‬برای‭ ‬دریافت‭ ‬مدارک‭ ‬هویتی‭ ‬درخواست‭ ‬داده‌اند‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬تعداد‭ ‬19‭ ‬هزار‭ ‬و‭ ‬500‭ ‬پرونده‭ ‬تشکیل‭ ‬شده‭ ‬ولی‭ ‬فقط‭ ‬به‭ ‬3‭ ‬هزار‭ ‬و‭ ‬600‭ ‬استعلام‭ ‬پاسخ‭ ‬داده‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬آخر‭ ‬فقط‭ ‬398‭ ‬نفر‭ ‬شناسنامه‭ ‬گرفته‌اند‭. ‬در‭ ‬سیستان‭ ‬و‭ ‬بلوچستان‭ ‬هم‭ ‬تا‭ ‬پایان‭ ‬اردیبهشت‭ ‬سال‭ ‬جاری،‭ ‬62‭ ‬هزار‭ ‬و‭ ‬56‭ ‬نفر‭ ‬درخواست‭ ‬داده‌اند‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬تعداد‭ ‬برای‭ ‬28‭ ‬هزار‭ ‬و‭ ‬679‭ ‬نفر‭ ‬پرونده‭ ‬تشکیل‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬فقط‭ ‬4‭ ‬نفر‭ ‬از‭ ‬یک‭ ‬خانوار‭ ‬موفق‭ ‬به‭ ‬دریافت‭ ‬شناسنامه‭ ‬شده‌اند‭.‬

مردم‭ ‬چه‭ ‬نگاهی‭ ‬به‭ ‬مادر‭ ‬ایرانی‌ها‭ ‬دارند؟

معاونت‭ ‬اجتماعی‭ ‬شهرداری‭ ‬تهران‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬98‭ ‬با‭ ‬همکاری‭ ‬دفتر‭ ‬طرح‌های‭ ‬ملی‭ ‬پژوهشگاه‭ ‬فرهنگ،‭ ‬هنر‭ ‬و‭ ‬ارتباطات‭ ‬پیمایشی‭ ‬برگزار‭ ‬کرد‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬از‭ ‬هزار‭ ‬و‭ ‬128‭ ‬نفر‭ ‬در‭ ‬مناطق‭ ‬22‭ ‬گانه‭ ‬تهران‭ ‬پرسیده‭ ‬شد‭ ‬که‭ ‬آیا‭ ‬به‭ ‬نظرشان‭ ‬ازدواج‭ ‬ایرانی‌ها‭ ‬با‭ ‬افغانستانی‌ها،‭ ‬باعث‭ ‬آلوده‭ ‬شدن‭ ‬نژاد‭ ‬ایرانی‭ ‬می‌شود‭ ‬یا‭ ‬خیر‭ ‬و‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬47‭ ‬درصد‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬نظر‭ ‬مخالف‭ ‬بودند‭. ‬یعنی‭ ‬به‭ ‬بیان‭ ‬دیگر‭ ‬حدود‭ ‬نیمی‭ ‬از‭ ‬تهرانی‌ها‭ ‬نژادپرست‭ ‬نبودند‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬گزاره‭ ‬را‭ ‬قبول‭ ‬نداشتند‭. ‬همچنین‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬پرسیده‭ ‬بودند‭ ‬که‭ ‬چه‭ ‬نظری‭ ‬راجع‭ ‬به‭ ‬دریافت‭ ‬شناسنامه‭ ‬فرزندان‭ ‬زنان‭ ‬ایرانی‭ ‬از‭ ‬ازدواج‭ ‬با‭ ‬مردان‭ ‬خارجی‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬حدود‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬نیمی‭ ‬از‭ ‬آنها‭ ‬یعنی‭ ‬51.3‭ ‬درصدشان‭ ‬موافق‭ ‬این‭ ‬گزاره‭ ‬بودند‭. ‬البته‭ ‬هرچند‭ ‬این‭ ‬وضعیت‭ ‬پاسخگویی‭ ‬بین‭ ‬تهرانی‌ها‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬فرهنگ‭ ‬مهاجرپذیری‭ ‬آنها‭ ‬خوشایند‭ ‬بوده‭ ‬اما‭ ‬نمی‌شود‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬همه‭ ‬کشور‭ ‬تعمیم‭ ‬داد‭. ‬همانطور‭ ‬که‭ ‬سمیرا‭ ‬دختر‭ ‬25‭ ‬ساله‌ای‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬مصاحبه‭ ‬با‭ ‬پژوهشگر‭ ‬این‭ ‬گزارش‭ ‬گفته‌‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬قوچان‭ ‬برای‭ ‬بهبود‭ ‬وضعشان‭ ‬به‭ ‬چناران‭ ‬نقل‭ ‬مکان‭ ‬کرده‌اند‭ ‬اما‭: ‬‮«‬‭ ‬وقتی‭ ‬می‌دانند‭ ‬که‭ ‬شناسنامه‭ ‬نداری،‭ ‬همه‭ ‬به‭ ‬چشم‭ ‬دیگری‭ ‬بهت‭ ‬نگاه‭ ‬می‌کنند‭. ‬ما‭ ‬در‭ ‬روستا‭ ‬زندگی‭ ‬می‌کردیم،‭ ‬همه‭ ‬روستا‭ ‬مثل‭ ‬اینکه‭ ‬آدم‭ ‬باشی‭ ‬اصلًا‭ ‬بهت‭ ‬نگاه‭ ‬نمی‌کردند‭. ‬اصلًا‭ ‬ما‭ ‬را‭ ‬آدم‭ ‬به‭ ‬حساب‭ ‬نمی‌آورند‭. ‬این‭ ‬سال‌هایی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬چناران‭ ‬زندگی‭ ‬کردیم‭ ‬به‭ ‬هیچ‭ ‬کسی‭ ‬نگفتیم‭ ‬و‭ ‬همسایه‌ها‭ ‬نمی‭ ‬دانند‭ ‬که‭ ‬ما‭ ‬شناسنامه‭ ‬نداریم‭ ‬و‭ ‬پدرمان‭ ‬افغانستانی‭ ‬است‭. ‬خیلی‭ ‬وضعیت‭ ‬سختی‭ ‬است‭.‬‮»‬