دیپلماسی وعده داده‌ شده هنوز نتوانسته حقابه را به هامون تشنه برساند. حتی پس از باران‌های موسمی و راه افتادن سیلاب در افغانستان هم آبی به این تالاب بین‌المللی راه نیافت و اینطور که رئیس سازمان حفاظت محیط زیست می‌گوید گویی «دست‌هایی در کار است» تا حقابه از رود هیرمند به هامون نرسد و همسایه شرقی به بدعهدی ادامه دهد. نرسیدن حقابه به این تالاب در حالی است که با بحرانی‌تر شدن مسئله آب شرب در سیستان و بلوچستان، وعده‌های مکرر مسئولان درباره بهره‌برداری از منابع آب ژرف نیز پررنگ‌تر شده است. اما علی سلاجقه، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در نشستی خبری صبح دیروزش به این وعده‌ها چنین پاسخی داد: «بدون مجوز محیط زیستی اجازه استحصال از آب‌های ژرف داده نمی‌شود.»

سلاجقه: استحصال از سه چاه جنبه آزمایشی دارد تا منابع آب‌های ژرف شناسایی و مطالعات لازم انجام شود

صحبت درباره استفاده از منابع آب‌های ژرف با ادامه نگرانی‌ها درباره کم‌آبی و بحران تامین آب شرب به‌ویژه در شمال سیستان و بلوچستان شدت گرفته است. در روزهای گذشته نماینده مردم زابل در مجلس از قول وزیر نفت درباره استقرار دو دستگاه دکل حفاری برای استحصال آب ژرف در سیستان و بلوچستان خبر داد. همچنین در هفته گذشته فاز اول آب‌شیرین‌کن به ظرفیت 500 مترمکعب، آب چاه‌های ژرف به مناطق شهری و روستایی بهره‌برداری شد. در نشست خبری صبح دیروز رئیس سازمان حفاظت محیط زیست که به مناسبت روز خبرنگار برگزار شد، سلاجقه درباره خبرهای منتشر شده از استحصال آب‌های ژرف در سیستان و بلوچستان توضیح داد: «در این زمینه مکاتباتی با وزیر کشور داشته‌ایم. برای چاه‌های آب ژرف در سیستان و بلوچستان، تا زمانی که مجوز محیط زیستی نداشته باشد، اجازه فعالیت نمی‌دهیم.»
او اضافه کرد: «معاونت علمی و فناوری رئیس جمهوری موظف شده تا تحقیقاتی که در زمینه میزان و نحوه برداشت آب‌های ژرفی انجام شده است را ارائه دهد اما هنوز گزارشی ارائه نداده است. استحصال از سه چاه جنبه آزمایشی دارد تا منابع آب‌های ژرف شناسایی و مطالعات لازم انجام شود.»
بر اساس گزارش ایسنا از این نشست، معاون رئیس جمهوری در ادامه به حقابه هامون و خلف وعده افغانستان پرداخت و گفت: «در زمینه حقابه تالاب هامون از هیرمند رئیس جمهوری دستور ویژه داده است، از سوی دیگر وزیر نیرو افغانستان می‌گوید در بحث حقابه ایران مبتنی بر تفاهم‌نامه میان دو کشور متعهدیم؛ اما به نظر دست‌هایی در کار است تا حقابه تالاب هامون از هیرمند به آن نرسد.»
خلف وعده همسایه
به گفته او ایران بارها فرستاده ویژه‌ای را برای مذاکره به کشور افغانستان فرستاده اما با خلف وعده رو‌به‌رو شده است. سلاجقه توضیح داد: «اگر دولت مستقر و حاکمیت ثابت وجود نداشته باشد نمی‌توان چنین دولتی را بازخواست کرد. البته ما نماینده افغانستان را بازخواست کرده‌ایم اما اتفاقی نیفتاده است. در چنین شرایطی که خلف وعده رخ می‌دهد مجبور به استفاده از ظرفیت‌های بین‌المللی می‌شویم. وزیر نیرو از طرف رئیس جمهوری ماموریت پیدا کرده تا با استفاده از این ظرفیت‌ها به حل مشکل بپردازد. هامون از بین رفته است و معیشت بسیاری از مردم منطقه وابسته به هامون مختل شده است. امیدواریم حاکمیتی ثابت مستقر شود اما سازمان محیط زیست، وزارت نیرو و وزارت امور خارجه همگی در تلاش هستند تا با استفاده از ظرفیت‌های بین‌المللی افغانستان را مجبور به رهاسازی آب کنیم.»
در بخش دیگری از این نشست، سلاجقه به اینکه هیچ پروژه عمرانی بدون مجوز محیط زیست کلنگ نخواهد خورد، اشاره کرد و افزود: «در این دولت از انجام پروژه‌های عمرانی بدون مجوز جلوگیری خواهد شد و برای پایدار بودن این وضعیت در دولت‌های بعدی نیز در حال قانونمند کردن آن هستیم و پیش‌نویس آن به مجلس شورای اسلامی ارسال شده است.»
او ادامه داد: «در مسئله «کانسار خزر» نیز ارزیابی ویژه انجام خواهد شد. ما با سلامت مردم شوخی نداریم و صنایع مکلف هستند که نسبت به کاهش آلاینده‌های خود اقدام کنند.»
درباره حقابه دریاچه ارومیه نامه‌نگاری کافی نیست
او در پاسخ به این پرسش که چرا سازمان در برابر وزارت نیرو در زمینه حقابه دریاچه ارومیه سکوت کرده است؟ عنوان کرد: «سازمان حفاظت محیط زیست درباره این موضوع سکوت نکرده است. نامه‌نگاری‌های بسیاری با وزیر نیرو انجام شده است اما اینکه صرفا نامه دهیم، کافی نیست و این نامه‌ها باید با جدیت پیگیری نیز شود.»
سلاجقه با تاکبد بر اینکه رئیس جمهوری نیز بر مسئله احیای دریاچه ارومیه تاکید دارد، گفت: «در این حوضه آبریز اقداماتی انجام شده است که باید به اتمام برسد و تمرکز ما نجات دریاچه است. قرار بر این بود که ۲۲ بهمن سال ۱۴۰۰ تونل انتقال آب از رودخانه زاب به دریاچه ارومیه افتتاح شود و ۶۰۰ میلیون متر مکعب آب به دریاچه برسد اما چهار کیلومتر از تونل مشکل دارد.»
او ادامه داد: «تصفیه‌خانه‌های شهرهای ارومیه و تبریز نیز به سرانجام رسیده است اما فاز دوم در ستاد احیا بحث نرم‌افزاری است که برای ما خیلی مهم است. از روزی که ستاد احیا شکل گرفته، سطح زیر کشت افزایش یافته است که این مساله با هم متناقض است.»
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست افزود: «حقابه‌ای که داده می‌شود باید سر تالاب باشد چون در طول مسیر بهره‌بردار زیاد است و حقابه‌ای به تالاب نمی‌رسد. در حال پیگیری هستیم.»
پیگیری پرونده قتل محیط‌بان برومند
سلاجقه درباره پرونده قتل محیط‌بان برومند نجفی و پیگیری‌های سازمان برای دستگیری قاتل این محیط‌بان توضیح داد: «در فاز اول برای این پرونده حکم اعدام صادر شده بود که با اقدامات صورت گرفته حکم اعدام در دیوان عالی کشور شکسته شد. سازمان قصد گرفتن حکم عفو و بخشش از خانواده مقتول را داشت. در این زمینه در محل زندگی خانواده مقتول حضور پیدا کردم که در این جلسه پدر مقتول حضور نیافت. جلسه مفصلی با دادستان، قاضی پرونده و وکلا داشتیم حتی پرونده به مراحل خوبی رسیده بود. بعد از جلسه هم تماس تلفنی با پدر مقتول داشتم و صحبت‌ها به‌گونه‌ای بود که بحث عفو صورت می‌گیرد.»
او افزود: «متاسفانه از طرف مقابل تحریک‌هایی صورت گرفت و محیط‌بان نجفی در فضایی دلخراش به شهادت‌گونه قتل رسید. او در شرایطی به قتل رسید که تحت حفاظت و با دست و پای بسته بود، بدین جهت حتما باید دستگاه‌های مسئول پاسخگو باشند و شفاف‌سازی کنند. دادگاه باید پاسخگو باشد و سازمان درخواست کرده است تا گزارشی به ما ارائه دهند که هنوز این اتفاق صورت نگرفته است، همچنین با قوه قضاییه نشست‌هایی برگزار شد که آخرین آن هفته گذشته با حضور وکلای پرونده و وکیل سازمان بود. در حال پیگیری هستیم. اگر قصوری شده باشد، از آن نمی‌گذریم زیرا قتل، شبه شهادت بود و برای ما سنگین است. هنوز جای سوال است که چرا قاتل این محیط بان دستگیر نشده است؟ مکاتباتی با وزیر کشور و قوه قضاییه صورت گرفته است که باید تکالیف خود را در این زمینه انجام دهند.»