مواجهه با تغییر اقلیم، شهر به شهر

تغییرات اقلیم، باران‌های سیل آسا و خشکسالی‌های مکرر، آلودگی هوا و آلودگی صوتی، برای هرکدام باید چه چاره‌ای پیدا کرد؟ پیش از ما شهرهای بسیاری درصدد چاره‌جویی بودند، در یک شهر سوخت سبز جایگزین شده و در شهری دیگر از انرژی زمین گرمایی برای تولید برق بهره جستند. در این گزارش مروری داریم بر چند شهر بزرگ دنیا که با طرح‌های خاص محیط زیستی خود تبدیل به الگوی توسعه پایدار در جهان شده‌اند.

نیویورک: سوخت زیستی
«سوخت زیستی» یا سوخت سبز به سوختی گفته می‌شود که از زیست‌توده به ‌دست می‌آید. زیست‌توده (Biomass) منبع انرژی است که از مواد زیستی به دست می‌آید. چوب‌ها، گیاهان، مواد کشاورزی، فضولات دامی، فاضلاب و … همگی از زیست‌توده‌ها هستند.
در سال 2016 اولین مرکز تولید سوخت زیستی در نیویورک آمریکا تاسیس شد. در این مرکز روزانه بیش از 100 تن ضایعات مایع به سوخت سبز تبدیل می‌شود. شواهد نشان می‌دهد که این، تنها نیمی از توان این مرکز است و نیویورک قادر به تولید بیش از 200 تن سوخت زیستی در روز است.
نیوکاسل: انرژی زمین گرمایی و تولید برق
انرژی زمین ‌گرمایی (Geothermal energy) به انرژی حرارتی گفته می‌شود که در پوسته زمین وجود دارد.
این انرژی باعث تولید الکتریسیته زمین گرمایی می‌شود. الکتریسیته زمین گرمایی از جمله منابع انرژی پاک است که کمترین آسیب را به محیط زیست می‌زند. در حال حاضر 24 کشور جهان از انرژی زمین گرمایی برای تولید برق «الکتریسیته» استفاده می‌کنند که انگلیس نیز یکی از آنها است.
در واقع، نیوکاسل انگلیس یکی از مهم‌ترین مراکز تولید انرژی زمین گرمایی را دارد. این شهر از سال 2011 شروع به تولید و استخراج انرژی زمین گرمایی کرده است. پروژه زمین گرمایی یک پروژه علمی است و چندین مرکز تحقیقاتی و دانشگاهی با محوریت دانشگاه نیوکاسل در آن مشغول به کار هستند.
در راستای این پروژه، بیش از 12 گودال در نیوکاسل برای استخراج انرژی زمین گرمایی حفر شده که هر کدام بیش از دو کیلومتر عمق دارد.
سنگاپور: ابر درخت‎های مصنوعی
باغ گیاه‌شناسی یا پارک گیاه‌شناسی سنگاپور یکی از عجیب‌ترین و مجهزترین مراکز فناوری زیست محیطی در جهان است. این باغ در سال 2005 به دستور نخست وزیر وقت سنگاپور احداث شد و بعد از 7 سال تکمیل گشت. این پارک بیش از 250 هکتار وسعت دارد. در این مرکز درختانی غول پیکر به ارتفاع 22 متر وجود دارند.
نکته مهم درباره این درختان این است که هیچ‌کدام از آنها واقعی نیستند. درواقع، ابردرختان باغ گیاه‌شناسی سنگاپور درختان مصنوعی هستند که برای جذب انرژی خورشیدی و ذخیره آن ساخته شده‌اند. به جز این، درختان غول پیکر باغ سنگاپور نقش عمده‎ای را هم در تامین اکسیژن شهر و بهتر شدن هوا ایفا می‌کنند.
با این حال، وظیفه اصلی این درختان، ذخیره انرژی خورشیدی و تولید برق است. برای تولید برق، چند ده درخت که مجهز به سیستم سلول‌ خورشیدی هستند، نور آفتاب را به انرژی تبدیل می‌کنند. این درختان چنان به کمک سنگاپور آمده‌اند که باعث شده‌اند این شهر تبدیل به یکی از بزرگترین شهرهای سبز دنیا شود.
سیدنی: مسکن عمومی سبز
بدون شک سیدنی استرالیا یکی ازموفق‌ترین شهرها در تامین مسکن طبقات متوسط و پایین است. سیدنی به جز توسعه ساختمان سازی در تلاش است که خانه‌هایی را بسازد که برای محیط زیست هم مفید باشند. در همین راستا، پروژه یا به عبارتی کمپانی لیلیفیلد (Lilyfield ) که مسئول ساخت آپارتمان‌های مختلف در شهرهای استرالیا است توانسته نشان «ستاره‌سبز» (Green Star) را دریافت کند. این نشان به نهادهایی داده می‌شود که در زمینه توسعه فضای سبز شهری فعالیت مفیدی کرده باشند.
ساختمان‎ها و سازه‌های لیلیفیلد در سیدنی برای محیط زیست ثمرات بسیار زیادی داشته و دارد. این کمپانی ساختمان‌های خود را به شکلی طراحی می‌کند که سازگار با محیط زیست باشند. ایجاد شرایط تهویه طبیعی و دمای ثابت بدون نیاز به تعبیه سیستم‌های خنک‌کننده پرمصرف، ایجاد پارکینگ دوچرخه به جای اتومبیل، تعبیه مخزن جمع‌آوری آب باران و همچنین، نصب پنل‌های خورشیدی بزرگ در پشت بام‌ها همگی از ویژگی‌های ساختمان‌های این شرکت هستند که سیدنی را به یکی از بهترین شهرها در زمینه محیط زیست شهری تبدیل کرده‌اند.
استکهلم: مخزن کربن شهری
مخزن کربن (Carbon sink‎) یک مخزن طبیعی یا مصنوعی است که می‌تواند برخی ترکیبات شیمیایی حاوی کربن را برای یک دوره نامحدود نگه دارد. استکهلم یکی از اولین شهرهای است که در خود، یک مخزن کربن شهری ایجاد کرده است.
مخزن کربن استکهلم سوئد حدودا 8 هزار تن جسم زغال در سال تولید می‌کند. با این میزان تولید، سوخت موردنیاز حدودا 4 هزار خودرو سبز(green cars) تامین می‌شود. این تنها بخشی از سوخت فراهم شده سالانه توسط مخزن کربن است و قابلیت‌های این مخازن به مراتب بیشتر از تامین سوخت خودروهای سبز است.