بازماندگان در راه مدرسه

|سوگل ‌دانائی| بخشنامه ثبت‌نام مدارس دانش‌آموزان افغانستانی اصلاح شده است، سه شنبه‌ شب سایت‌های خبری در واکنش به گزارش اتباع مبنی بر عدم ثبت نام در مدارس دولتی، بخشنامه اصلاح شده را منتشر کردند. در بخش‌هایی از این بخشنامه که حدود 9 بند دارد آمده است، مشمولان ثبت نام و تحصیل در مدارس کشور به دو دسته تقسیم شدند. گروه اول که دانش‌آموزان اتباع خارجی با مدرک مجازند بایستی یکی از این مدارک می‌تواند شامل: گذرنامه دارای روادید معتبر، گذرنامه خانوادگی که روادید آن تا پایان آذر ماه اعتبار داشته باشد، دفترچه پناهندگی، دفترچه اقامت، کارت‌های آمایش 15 یا 16، کارت‌های هویت 14 یا 15 و برگه تردد دارای اعتبار و دفترچه اقامت ویژه باشد. اما دانش آموزانی که فاقد مدرک و اوراق هویت و شناسایی هستند باید یا در سال گذشته و سال جاری، برگه حمایت از تحصیلی دریافت کرده باشند یا یکی از اعضای خانواده آن‌ها برگه حمایت تحصیلی دریافت کرده باشد و فرزندان کلاس اولی خانوارهایی که یکی از والدین آن‌ها در طرح سرشماری شرکت کرده باشد. از دیگر بندهای این بخشنامه اصلاح شده،‌ امکان ثبت نام فرزندان دارای مادر ایرانی است که هنوز موفق به دریافت تابعیت نشدند و دانش‌آموزان دارای گذرنامه خانوادگی است که هنوز امکان تمدید روادید پیدا نکردند. همچنین دانش‌آموزانی که والدین آن‌ها دارای مدارک معتبر اقامتی هستند ولی به دلیل تفاوت نوع مدرک والدین موفق به دریافت مدرک برای فرزندان خود نشده‌اند و در طرح سرشماری غیرمجازین سال ۹۵ و ۹۶ ثبت‌نام کرده‌اند. نیز زین پس می‌توانند در مدارس ثبت‌نام کنند. همچنین دانش‌آموزانی که فقط یکی از والدین آن‌ها دارای مدرک معتبر اقامتی بوده و فرزند هم گواهی تولد داشته اما در طرح سرشماری غیرمجازین سال ۹۵ و ۹۶ ثبت نام نکرده‌اند. ادارات کل اتباع و امور مهاجرین خارجی نسبت به ثبت نام آن‌ها در سامانه سیام و دریافت کد اختصاصی اقدام و متقاضی جهت ادامه فرآیند و صدور برگه حمایت تحصیلی به دفاتر خدمات هدایت می‌شوند. اما در این میان آن دسته از دانش‌آموزانی که فاقد مدرک معتبر و مجاز اقامتی هستند در راستای فرمان رهبری مبنی بر صدور برگه حمایت تحصیلی باید به اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور مراجعه کنند. در آخرین بند این بخشنامه نیز آمده است که ثبت نام از دانش‌آموزان بدون اوراق هویت و مشکوک التابعه در چارچوب مصوبه هیات وزیران و فرماندهی‌ها صورت می‌گیرد. با این وجود که بخشنامه روز سه شنبه هشتم منتشر شده است اما به نظر می‌رسد که 4 روزی هم است که ابلاغ شده است با وجود این ابلاغ اما همچنان دفاتر کفالت از وجودش ابراز بی‌اطلاعی می‌کنند و تنها همان دو شرط قدیمی یعنی شرکت در سرشماری و برگه حمایت تحصیلی را شرط ثبت نام در مدارس می‌دانند. حمید بوالی فعال در زمینه تحصیل دانش‌آموزان افغانستانی به روزنامه «پیام‌ما» می‌گوید که علی رغم این بخشنامه روز چهارشنبه بعد از انتشار این اصلاحیه در رسانه‌ها هنوز دانش‌آموزان افغانستانی نتوانستند در مدارس ثبت نام کنند. او می‌گوید که به آن‌ها گفته شده که بخشنامه تازه هنوز به آ‌ن‌ها ابلاغ نشده است. بوالی می‌گوید: «این بخشنامه اگر اجرایی شود، مشکل ثبت نام دانش‌آموزان افغانستانی رفع می‌شود، هنوز درباره بند 9 که به حضور دانش‌آموزان در اداره اتباع اشاره شده، مشخص نیست اگر کودکان به این اداره مراجعه کنند، آیا پاسخی دریافت می‌کنند یا نه.» او می‌گوید اجرای این طرح احتمالا مشکلات فراوانی دارد، کمااینکه زمان ثبت‌نام نیز در حال پایان است. اما مساله کبر سن دیگر سدی است که گاهی مانع حضور دانش‌آموزان اتباع در مدارس می‌شود که در این بخشنامه به رفع آن اشاره‌ای نشده است. بوالی می‌گوید این دانش‌آموزان اگر زیر 20 سالشان باشد باید در مدارس شبانه تحصیل کنند و برگه حمایت تحصیلی دریافت کنند. شبکه یاری کودکان بعد از اصلاح این بخشنامه در بیانیه‌ای گفته است که دیده‌بان و پیگیر اجرای کامل این بخشنامه است. در بخش‌هایی از این بخشنامه آمده که نگرانی مبنی بر عدم ثبت‌نام دانش‌آموزان افغانستانی در مدارس همچنان وجود دارد: «عدم ابلاغ به موقع و محدودیت زمانی، ناهماهنگی‌های دفاتر کفالت از پذیرش بخش‌نامه و نظارت بر اجرا هستیم.» در آخرین اظهار نظرات به این بخشنامه اصلاح شده، مهدی محمودی، مدیرکل امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور اما روز گذشته درباره روند اجرای این بخشنامه گفته است: در شرایطی هستیم که آمایش سال ۱۴۰۰ را دنبال می‌کنیم و همزمان ثبت نام دانش آموزان افغان نیز آغاز شده است. ما تمام شرایط و برنامه‌ها را منطبق با قوانین و مقررات برای ارائه خدمات مطلوب انجام می دهیم.