آنچه این روزها من را بیش‌ازپیش نگران می‌کند، بازنشر گستردهٔ همین قالب‌های ذهنی در شبکه‌های اجتماعی است. محتواهای پرشماری که در تلاش‌اند تصویری سطحی، وابسته، کم‌هوش و صرفاً مصرف‌کننده را از زنان نشان دهند. زنانی که اغلب در نقش‌های مشابه، با زیبایی ظاهری اما بهره هوشی کم، در حال رقابت سطحی با دیگران و حسادت دیده می‌شوند. مردانی که با پوشش زنانه، به تمسخر زنان و مادران می‌پردازند و تأسف‌بارتر اینکه بازدیدهای پرشماری می‌گیرند، تحسین می‌شوند و بودجه‌های تبلیغاتی شرکت‌ها را هم به سمت خود جلب می‌کنند.

  زنان در کشور ما، در مسیر رشد و توسعه خود با چالش‌های متعددی مانند نگرش‌های سنتی، مسئولیت‌ها و انتظارات سنگین خانوادگی، موانع قانونی و سیاست‌های ناکافی حمایتی، شکاف دستمزد و فرصت‌های نابرابر مواجه هستند. دامن‌زدن به کلیشه‌های جنسیتی و تصویرسازی ضعیف از زنان، نه‌تنها اعتمادبه‌نفس و روان آنها را تحت‌تأثیر مخرب خود قرار می‌دهد، بلکه مسیر رشد و توسعه را برای آنها ناهموارتر و پیچیده‌تر می‌کند.

  آنچه در چنین شرایطی اهمیت پیدا می‌کند، مقابله با این روند و شکستن این چرخه معیوب است. راهکارهایی که این مسیر به ذهن متبادر می‌شود از دید من به شرح زیر است: 

• بازنمایی الگوهای موفق

  شمار زنان موفق در ایران که با شکستن کلیشه‌های جنسیتی، توانستند مسیر رشد و توسعه را طی کرده و به فرد تأثیرگذاری تبدیل شوند کم نیست. تولید محتوا برای معرفی چنین زنانی که در عرصه‌های مختلف مانند علم، هنر، سیاست و کار موفق بوده‌اند، یکی از راهکارهای مقابله با جریان مخرب علیه زنان است. ممکن است که در شروع، این محتواها با استقبال کمتری مواجه شده و بازدید پرشماری نگیرند (به دلیل میل کاربران شبکه‌های اجتماعی به بازدید و بازنشر محتواهای طنز و سرگرم‌کننده)، اما تعدد تولید و انتشار چنین محتواهایی، در طولانی‌مدت تأثیرگذار خواهد بود.

• حضور جدی زنان در فضای مجازی

  فعال‌شدن زنان متخصص و موفق در شبکه‌های اجتماعی، یکی دیگر از مسیرهایی است که می‌تواند به شکستن چارچوب‌های ذهنی شکل‌گرفته کمک کند. متأسفانه در بسیاری از موارد، حضور این زنان به دلایل مختلف در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی کم‌رنگ است. حتی در بسیاری از موارد دعوت از زنان موفق برای حضور در نشست‌های تخصصی و سمینارها نیز با پاسخ منفی از سمت آنها مواجه می‌شود.

• نقد و واکنش فعال

  بی‌تفاوتی نسبت به روایت‌های کلیشه‌ای و جنسیت‌زده که در ارتباط با زنان در شبکه‌های اجتماعی تولید و بازنشر می‌شود، تنها فضا را برای شکل‌دهی اذهان عمومی توسط آنها آماده‌تر می‌کند. نقد و تقبیح این رویکرد در شبکه‌های اجتماعی و تلاش برای آگاهی دادن به مردم در ارتباط با تبعات منفی این محتواها، می‌تواند مسیری برای مقابله با آنها باشد.

 نقش‌آفرینی والدین در هدایت نسل جدید

  کودکان و نوجوانان، به‌شدت تحت‌تأثیر شبکه‌های اجتماعی و موج‌های برخاسته از آنها هستند. دراین‌ارتباط لازم است والدین نسبت به رفتار کودکان خود در شبکه‌های اجتماعی آگاه باشند و آنها را به دیدن محتواهای مفید و مؤثر هدایت کنند.

  معرفی الگوهای موفق به کودکان و تشویق آنها برای دنبال‌کردن این افراد، می‌تواند روشی برای مقابله با محتواهای منفی و مخرب باشد.

  از نگاه من، چنانچه هر یک از ما نقشی فعال در بازنمایی تصویر زنان به عهده بگیریم، چرخه معیوب کلیشه‌های جنسیتی دیریازود جای خود را به روایت‌های درست، انسانی و منصفانه از زنان کشورمان خواهد داد.