مگر نمی‌گفتید مدیریت جنگل بدون طرح نمی‌شود؟

بیش از یک دهه از آغاز کشمکش میان دو گروه موافق و مخالف بهره‌برداری چوبی از جنگل‌های شمال می‌گذرد. بهره‌برداری چوبی که قرار بود یکی از ده‌ها کارکرد طرح‌های جنگلداری باشد، به‌سرعت با زیر پا نهادن دیگر اهداف این طرح‌ها از حاشیه به متن پیوست و تولید چوب و درآمدزایی به‌مدت بیش از ۶۰ سال به بزرگترین هدف و کارکرد طرح‌های جنگلداری در ۵۰ درصد رویشگاه‌های جنگلی شمال تبدیل شد. پس از توقف و ممنوعیت بهره‌برداری چوبی، به‌دلیل نبود صرفه اقتصادی و منابع مالی لازم، طرح‌های جنگلداری نیز خودبه‌خود در آن ۵۰ درصد رویشگاه جنگلی فروپاشید.

در این بیش از یک دهه، با هدف فرار از ارائه گزارش کارکرد و دستاورد طرح‌ها و همچنین با هدف فرار از ارائه بیلان مالی شرکت‌هایی که در ۶۰ سال گذشته بر ثروت‌های ملی و طبیعی این سرزمین چمبره زده بودند، غبارآلود کردن فضا با هدف فرار از پاسخ در دستورکار نمایندگان مستقیم و غیرمستقیم شرکت‌های بهره‌بردار قرار گرفت و با علم کردن تعطیلی این طرح‌ها، همیشه مخالفین بهره‌برداری چوبی متهم به بی‌اعتقادی به «طرح» و «برنامه» برای مدیریت جنگل‌های شمال کشور شدند. آنها به‌جای آنکه خود در جایگاه متهم توضیح‌دهنده که در آن ۶۰ سال با ثروت‌های ملی و طبیعی چه کردند، با ایجاد هیاهو، شفافیت و پاسخگویی را نشانه رفتند و تا امروز هم حتی یک برگ گزارش از دستاوردهای درخشان ۶۰ سال مدیریت اقتصادمحور این جنگل‌ها و محل هزینه‌کرد درآمدهای حاصل از فروش بیش از ۶۰ میلیون مترمکعب چوب بهره‌برداری‌شده ندادند.

در این بیش از ۱۰ سال، تلاش سازماندهی‌شده‌ای انجام شد تا هر مشکلی که در منابع طبیعی کشور و به‌ویژه در حوزه جنگل‌های شمال رخ می‌دهد، به نبود «طرح جنگلداری» نسبت داده شود و البته مقصر آن نبود طرح نیز باید به هر ترتیب ممکن مورد نوازش قرار می‌گرفت. از بروز آتش‌سوزی گرفته تا به راه افتادن سیل و طوفان و جنگل‌خواری و تغییر کاربری عرصه‌های جنگلی و چرخیدن دام و آفرود در جنگل‌ها و … همه و همه ناشی از غیبت «طرح‌های جنگلداری» قلمداد شد!

با این وصف، مشخص نیست اکنون که عده‌ای پیمانکار با دور زدن قانون و مذاکره با مجمع نمایندگان و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، در حال برنامه‌ریزی برای بیرون کشیدن بیش از ۳۰۰ هزار مترمکعب چوب جنگلی از این جنگل‌ها هستند، چرا کسی از همان متخصصین و کارشناسان برای نبود «طرح» سینه نمی‌زند و وااسفا سر نمی‌دهد؟ مگر شما نبودید که هرگونه اعمال مدیریت و حفاظت و صیانت از جنگل را بدون طرح غیرممکن می‌دانستید؟ مگر شما مدام نمی‌گفتید که مدیریت یک نانوایی هم بدون طرح شدنی نیست؟ آیا بیرون کشیدن این ۳۰۰ هزار مترمکعب نیاز به طرح و برنامه ندارد؟