دانشنامه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی دستاوردی برای شناسایی و حفظ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی

شیوا پیریایی

زبان‌شناس و گویش‌شناس

۷ آبان ۱۴۰۳، ۱۸:۳۲

دانشنامه زبان‌ها و گویش‌های ایرانی نخستین و تنها دانشنامه‌ای است که در ایران به‌طور تخصصی به موضوع زبان‌ها و گویش‌های ایرانی می‌پردازد. هدف از راه‌اندازی این دانشنامه ثبت و مستندسازی داده‌های زبانی و گویشی از سراسر ایران است که این امر دستاوردی بزرگ و تأثیرگذار در جهت شناسایی و حفظ زبان‌ها و گویش‌های ایرانی به‌خصوص گویش‌های در حال انقراض محسوب می‌شود.

با افزایش مهاجرت به شهرها و کلانشهرها و کاهش جمعیت محلی و روستایی در مناطق مختلف ایران، همچنین افزایش روزافزون استفاده از وسایل ارتباط جمعی و سیطره زبان فارسی به‌عنوان زبان معیار در تمامی لایه‌های فرهنگی و اجتماعی، با موجی بی‌سابقه و عظیم از کاهش تعداد گویشوران محلی در ایران مواجه هستیم که اگر با برنامه‌ریزی فرهنگی و زبانی مناسب با آن برخورد نشود، چه‌بسا در کمتر از دو تا سه دهه آینده بیش از نیمی از خرده‌گویش‌های محلی از بین خواهند رفت و تمامی هویت و میراث‌فرهنگی و زبانی خود را نیز با خود خواهند برد.

ازاین‌رو، حفظ و ثبت این گونه‌های زبانی باارزش وظیفه‌ای ملی محسوب می‌شود. این وظیفه را بیش از یک دهه است که دایره‌المعارف بزرگ اسلامی در بخش زبانشناسی خود عهده‌دار شده و اکنون توانسته با بیش از ۴۰ مقاله گویشی به‌صورت دانشنامه‌ای برخط در دسترس همگان قرار گیرد. امید است با افزایش تعداد مداخل این دانشنامه به گنجینه‌ای بی‌بدیل از میراث معنوی زبانی ایران دست یابیم تا بلکه بتوانیم این میراث ارزشمند را به بهترین نحو به نسل‌های پس از خود منتقل کنیم.

به اشتراک بگذارید:

برچسب ها:

زبان فارسی، فرهنگ، گویش