بایگانی مطالب: تغییر اقلیم

داستان خبرنگاران یک روستای دورافتاده ساحلی

با وجود هجوم بی‌وقفه شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی که دنیای اطلاعات را در لحظه در دسترس قرار داده‌اند، هنوز هم روزنامه‌ها در گوشه‌وکنار جهان، به‌عنوان رسانه‌های مرجع و صدای واقعی مردم باقی مانده‌اند. مثل روستای ساحلی سوناتالای غربی در بنگلادش، جایی که روزنامه‌ای دست‌نویس به‌نام «اندارمانیک» به سردبیری «حسن»، کارگر روزمزد و خیاط محلی، منتشر می‌شود. این روزنامه با وجود سختی‌ها و کمبود امکانات دیجیتال، داستان‌های واقعی مردم محروم و مبارزه‌شان با بحران‌های اقلیمی را با قلمی صمیمی و دست‌نویس روایت می‌کند و امید را به جامعه‌ای فراموش‌شده می‌آورد. این گزارش روایتی است از یک روز این روزنامه که «الجزیره» آن را منتشر کرده است.

دریاچه ارومیه؛ آینه اقلیمی ایران

یک فیلم، یک تایم‌لپس ماهواره‌ای و یا یک عکس نوستالژیک از سال‌های دور از ارومیه پرآب با کپشن «مرگ و نابودی»؛ روزی نیست که این تصاویر تن و روان ما را نلرزاند و آهی به افسوس نکشیم! نگین فیروزه‌ای شمال‌غرب این روزها به کما رفته و این‌بار فقط چند لکه آب کم‌عمق و قرمزرنگ در خود دارد و عملاً خشک شده است. هامون و گاوخونی و بختگان و جازموریان کم بود، دریاچه بزرگ و پهناور ارومیه که تا همین سی سال پیش با ۳۲ میلیارد مترمکعب اندوخته، پرآبی و پیشروی آب آن باعث زحمت و دردسر اهالی حاشیه آن می‌شد، الان به یک شوره‌زار بی‌انتها و وهمناک تبدیل شده است. مردمان حاشیه این دریاچه اکنون به سوگ این پهنه آبی که نمادی هویت‌مند برای آنها بود، نشسته‌‌اند و یک اضطراب جمعی از این سؤال بی‌پاسخ که سرنوشت این دریاچه چه خواهد شد، تمام شهرها و مردم حاشیه آن را در خود گرفته است.

فعالیت‌های مدنی راهی برای تاب‌آوری

تاب‌آوری، توانایی جوامع برای مقابله و بازیابی از بحران‌ها، امروز بیش از هر زمان دیگری حیاتی است. تغییراقلیم و فشارهای اجتماعی-اقتصادی ناشی از آن نشان می‌دهد تقویت ظرفیت‌ها و مشارکت ذی‌نفعان برای ساختن آینده‌ای پایدار و مقاوم، ضروری است. سندی که به‌تازگی در مورد تاب‌آوری در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا منتشر شده، حاوی نکات ارزشمندی پیرامون تاب‌آوری اقلیمی در شرایط گرمایش جهانی و تغییراقلیم است که توسط بنیاد صلح کارنگی منتشره شده است. فارغ از تأیید یا تکذیب اهداف این بنیاد بین‌المللی که بدون شک در برهه‌هایی با سیاست‌های ایالات متحده آمریکا هم‌راستاست، با توجه محدوده اطلاعاتی که در این سند آمده است و انتقال مجموعه تجریبات مطرح‌شده می‌تواند گشایشی پیرامون تاب‌آوری اقلیمی از دیدگاه اجتماعی و انسانی باشد.

حلقه گمشده کارشناسان اقلیمی

با وجود آثار پررنگ تغییراقلیم در کشور، تلاش‌های کارشناسی برای مقابله یا سازگاری با این پدیده کمرنگ است. ایران با چالش‌های جدی تغییراقلیم روبه‌روست؛ خشکسالی گسترده، افزایش محسوس دما و کاهش شدید منابع آب، زندگی و محیط‌زیست را نشانه رفته و امنیت غذایی را به خطر انداخته است. در چنین شرایطی، نقش متخصصان تغییراقلیم و همکاری میان آنها برای تحلیل داده‌ها، برنامه‌ریزی و ارائه راهکارهای علمی بیش از همیشه اهمیت یافته، اما نتایج یک پژوهش حاکی از آن است که ارتباطات میان کارشناسان در کشور همچنان پراکنده و محدود است. در همین حال، یکی از کارشناسان تغییر‌اقلیم با تأیید تعداد اندک کارشناسان این حوزه و محدودیت پژوهش‌های مرتبط، به «پیام ما» می‌گوید تصمیم‌گیران هم هنوز درک درستی از ابعاد گرمایش جهانی و تغییر‌اقلیم ندارند.

بحران اقلیم از پنجره‌ها وارد می‌شود

آیا به این فکر کرده‌اید که تابستان‌های آینده زیر سایه بحران اقلیمی چه شکلی خواهند بود؟ «کریس هالیگان»، به‌‌عنوان عضو مؤسسه فناوری معماری بریتانیا، می‌گوید: «وضعیت اقلیمی کنونی ما نیازمند تغییر در اصول بنیادین طراحی ساختمان است.» دو مسئله اصلی باعث مشکل گرمای بیش‌ازحد در خانه‌های مدرن می‌شوند.

درخواست نجات زاگرس از آتش‌های سوزان

بهای سنگین «اکسیر جوانی»

|پیام ما| «آرگان» از سال‌ها پیش یکی از اصلی‌ترین عناصر برندهای لوکس آرایشی دنیاست. برندها به اینکه شامپوها، کرم‌ها و سرم‌هایشان «حاوی روغن آرگان» است، می‌بالند و فروش «طلای مایع» اصل و بی‌رقیب را تبلیغ می‌کنند. خریداران هم در آرزوی داشتن مویی پرپشت و پوستی نرم و مرطوب، برای آرگان سر و دست می‌شکنند. اما کمتر کسی می‌داند که این «اکسیر جوانی» از راهی دور می‌رسد، از جنگل‌های آرگان در مراکش؛ جایی که زنان مهم‌ترین نقش را در تولید این محصول بومی دارند. آنها دانه‌های آرگان را می‌چینند، می‌شکنند و با سنگ آسیاب خرد می‌کنند و روغنش را بیرون می‌کشند. اما فاجعه از جایی در حال آغاز است که تقاضای روزافزون روغن آرگان، جنگل‌های کهنسال را به آستانه فروپاشی کشانده است.

معادن باید از محیط‌زیست مجوز بگیرند

|پیام ما| «چرا گزارش‌های ارزیابی اثرات محیط‌زیستی پروژه‌ها منتشر نمی‌شود؟ آن هم وقتی بر اساس قانون باید این کار انجام شود. آیا همه پروژه‌ها امنیتی هستند؟» این پرسش خبرنگار «پیام ما» در نشست خبری سازمان حفاظت محیط زیست از معاون محیط‌‌زیست انسانی بود. پاسخ او این بود که کدام ماده قانونی چنین تکلیفی را برای سازمان حفاظت محیط‌زیست تعیین کرده است؟ اما رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در پاسخی دیگر، وعده داد: «گزارش‌‌های ارزیابی طبقه‌بندی نشده را منتشر می‌کنیم.»

استیضاح در سایه ناترازی

|پیام‌ما| این نخستین بار نیست که موضوع استیضاح وزیر نیرو از سوی گروهی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی دنبال می‌شود. حامیان استیضاح وزیر می‌گویند که وزیر نتوانسته است به برنامه‌های اعلامی‌اش در زمان رای اعتماد، جامه عمل بپوشاند. افزایش نارضایتی‌های اجتماعی در استان‌های کشور در مورد قطع طولانی مدت آب و برق، ضرر و زیان‌های اقتصادی کسب‌وکارها و صنایع، از دیگر دلایل این استیضاح عنوان شده است. این بار اما گویا حامیان استیضاح توفیق بیشتری داشتند و توانستند صد نماینده را همراه کنند.

می خواهم حفاظت در ایران را به دنیا وصل کنم

در مهمترین محفل این روزهای حفاظتگران محیط زیست در جهان، همه حاضران یک نام را می‌شناختند: رامسر. «ایمان ابراهیمی»، حفاظتگر پرندگان که در اجلاس متعاهدین کنوانسیون رامسر «قهرمان جهانی تالاب» شد، می‌گوید که این نام برایش افتخارآمیز است. او که مدیرعامل و بنیان‌گذار انجمن حفاظت پرندگان آوای بوم است، اکنون در گفت‌وگو با «پیام ما» از تجربه حضور در این اجلاس در زیمباوه و پیچ‌وخم مسیر حفاظت‌گری می‌گوید.