مدیریت پسماند در مناطق آسیب‌دیده از درگیری‌های نظامی اخیر در ایران، با چالش نخاله‌های ساختمانی ناشی از تخریب و انفجار روبروست. این بقایا با پسماندهای معمولی ساختمانی تفاوت‌هایی دارد و حاوی ترکیباتی ناهمگون و بالقوه خطرناک است که مدیریت آن‌ها را از یک فعالیت عمرانی ساده به یک عملیات تخصصی تبدیل می‌کند. تفاوت اصلی در این است که نخاله‌های جنگی اغلب با مواد شیمیایی ناشی از انفجارها، فلزات سنگین و آلاینده‌های صنعتی آمیخته شده‌اند. یکی از جدی‌ترین معضلات، مسئله ایمنی است؛ احتمال وجود مواد منفجره خنثی‌نشده یا مهمات عمل‌نکرده در میان آوارها، خطر انفجارهای ثانویه را در طول فرایند جابه‌جایی و تفکیک به‌شدت افزایش می‌دهد. از طرف دیگر نیز رهاسازی یا دفن غیرفنی این مواد، پیامدهای ناگواری برای اکوسیستم دارد. نشت مواد سمی و ترکیبات شیمیایی موجود در این پسماندها به لایه‌های زمین، منجر به آلودگی شدید خاک و نابودی میکروارگانیسم‌های مفید آن می‌شود. علاوه بر این، با نفوذ شیرابه‌های آلوده ناشی از بارش باران به اعماق زمین، منابع آب زیرزمینی در معرض آلودگی‌های پایدار قرار می‌گیرند که این امر می‌تواند سلامت چرخه غذایی و دسترسی به آب شرب سالم را در مناطق درگیر، برای سالیان متمادی با تهدید مواجه کند.

روز جهانی ماما یادآور مسئولیتی است که از نخستین لحظه شکل‌گیری زندگی آغاز می‌شود؛ مسئولیتی که این روزها در میان انبوهی از بحران‌ها سنگین‌تر از همیشه شده است. ایران در یک سال گذشته دو جنگ را تجربه کرده و هنوز در سایه آتش‌بسی شکننده روزگار می‌گذراند. هم‌زمان، بحران‌های محیط‌زیستی؛ از آلودگی هوا و کمبود آب تا تغییر اقلیم، آرام و بی‌صدا سلامت نسل‌های آینده را تهدید می‌کنند؛ مسائلی که از افزایش زایمان‌های زودرس تا اختلال در سلامت باروری را به دنبال دارند. در چنین شرایطی، نقش ماماها فقط به همراهی لحظه تولد محدود نمی‌شود. «ناهید خداکرمی»، رئیس انجمن علمی مامایی ایران، در گفت‌وگو با «پیام ما» از پیوند عمیق سلامت مادر و نوزاد با شرایط محیطی و اجتماعی می‌گوید و تأکید می‌کند که بدون هوای پاک، آب سالم، امنیت و زیست‌بومی امن نمی‌توان از سلامت زنان و کودکان سخن گفت. به باور او، ماماها امروز بیش از هر زمان دیگری با پیامدهای این بحران‌ها روبه‌رو هستند؛ در خط مقدم مراقبت از زندگی و آینده نسل‌ها.

معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به نقش پررنگ مردم در کاهش مصرف پلاستیک، وضعیت کنونی را فرصتی برای تغییر عادات مصرفی دانست. او تأکید کرد کاهش مصرف پلاستیک تنها در صورتی امکان‌پذیر است که ابتدا راهکارهای جایگزین به مردم ارائه شود و سپس از آن‌ها خواسته شود «نه به پلاستیک» بگویند.

با فرا رسیدن روزهای اوج مصرف انرژی در استان یزد، تجهیزات سرمایشی اکنون سهمی ۳۰ درصدی از کل بار شبکه برق استان را به خود اختصاص داده‌اند. کارشناسان ضمن تاکید بر تنظیم دما روی «مرز آسایش» و استفاده از سایه‌بان‌ها برای کاهش مصرف، نسبت به خطرات برق‌گرفتگی در سرویس کولر و اهمیت نصب کلیدهای محافظ جان هشدار داده‌اند.

 مدیرکل محیط‌زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران از آغاز طرح ملی «برای وطن، نه برای پلاستیک» برای صیانت از محیط‌زیست و کم‌کردن مصرف پلاستیک خبر داد.

شمال همیشه با آب تعریف شده است. با باران‌های ریز و بی‌وقفه، با رودخانه‌هایی که از دل جنگل می‌گذرند و با ساحلی که انگار مرز ندارد. همین ویژگی زیبا، یک روی دیگر هم دارد. در شمال، هر چیزی که رها شود، همان‌جا نمی‌ماند. زباله در این اقلیم، ثابت نیست و حرکت می‌کند. گاهی در آب حل می‌شود و گاهی به شکل شناور وارد رودخانه می‌شود و آرام‌آرام خودش را به دریا می‌رساند. مسئله اینجاست که ما هنوز با زباله مثل یک جسم ساکن رفتار می‌کنیم. چیزی که جمع می‌شود، دفن می‌شود یا سوزانده می‌شود؛ اما در شمال، این منطق خیلی زود از کار می‌افتد. باران، شیب زمین و شبکه رودخانه‌ای، همه چیز را به یک سیستم انتقال تبدیل می‌کنند. نتیجه هم روشن است. ضعف در مدیریت در هر شهر یا دهستان، فقط در همان نقطه نمی‌ماند و به مناطق هم‌جوار نیز تسری می‌یابد. در همین حال، شهرهای ساحلی دنیا مسیر دیگری رفته‌اند. از کناره‌های دریای مدیترانه تا اطراف دریاچه ژنو، نگاه به زباله از «جمع‌آوری بعد از تولید» به «کنترل قبل از پخش» تغییر کرده است. هر چند این تغییر ساده به نظر می‌رسد، اما پشت آن یک بازطراحی کامل در فناوری و مدیریت قرار دارد.

بر اساس داده‌های شرکت کنترل کیفیت هوا، تهرانی‌ها در فروردین امسال تمام روزهای ماه را در شرایط «پاک» یا «قابل قبول» پشت سر گذاشتند. بررسی مقایسه‌ای آمار سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ نیز نشان می‌دهد کیفیت هوای پایتخت طی این پنج سال از الگوهای نسبتاً مشابهی پیروی کرده است.

معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به پیامدهای ویرانگر جنگ بر محیط‌زیست، از انتشار کربن معادل ردپای ۶۰ کشور و ناکارآمدی نهادهای بین‌المللی در قبال تخریب‌های زیست‌محیطی جنگ‌ها انتقاد کرد و خواستار توجه جدی به حقوق محیط‌زیست در بحران‌های جهانی شد.