|پیام‌ما|توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر به‌عنوان راهکاری برای تأمین انرژی مورد نیاز بخش کشاورزی و بهبود وضعیت آبخوان‌ها، در اندیشکده تدبیر آب بررسی شد. در این نشست، کارشناسان به فاصله میان برنامه‌های وزارت نیرو با واقعیت موجود و ابهام در امکان اجرای موفق ایده ایجاد نیروگاه توسط کشاورزان (که عملاً بخشی از اراضی مرغوب کشور را درگیر می‌کند) اشاره کردند. وزارت نیرو معتقد است این ایده با هدف صیانت از معیشت کشاورزان طراحی شده و معیشت زارعان، اقتصاد کلان بخش کشاورزی و استراحت آبخوان‌ها را در نظر گرفته است. با این حال، کارشناسان در این نشست هشدار دادند که برخی از این اقدامات، با توجه به سوابق موجود، حتی می‌تواند به تشدید بحران در سایر حوزه‌ها، به‌ویژه آب، منجر شود.

پس از جنگ جهانی دوم و مطرح‌ شدن بحث‌های کلان درباره توسعه‌ پایدار، در چند دهه اخیر، از مقوله‌های اصلی که از سوی پژوهشگران و کارشناسان بهداشت روان مطرح شده است، تأثیر مخرب تغییراقلیم بر روان انسان‌هاست. کاهش تاب‌آوری اجتماعی، مهاجرت‌های اجباری، افزایش اضطراب‌های جمعی و سوگ دوگانه (هم برای زمین و هم بر اثر زمین) از جمله اثرات تغییراقلیم است. در این میان حتی پایِ اسطوره و کهن‌الگوها نیز به میانه‌ این میدان باز شده، اما آنچه همواره پنهان مانده تأثیر اختلالات روانی انسان بر تخریب طبیعت است. جهان اسطوره‌ها همیشه پیش از ما به رابطه عمیق انسان و طبیعت پی برده بود. کهن‌الگوی (آرکی‌تایپ) «طبیعتِ خشمگین» در اساطیر ملل مختلف تکرار می‌شود؛ از خدایان باران در اساطیر مایا که قحطی می‌آفرینند تا طوفان نوح که جهان را از گناه پاک می‌کند. این تصاویر کهن، امروز در قالب «تغییراقلیم» بازتولید شده‌اند. تفاوت در اینجاست که این‌بار نه خدایان، که خودِ بشر نقش دیوِ ویرانگر را بازی می‌کند. روانشناسی یونگ به ما می‌گوید این کهن‌الگوهای مشترک، نشان‌دهنده ترسِ ناخودآگاه جمعی ما از انتقام طبیعت است. گویی اسطوره‌های باستانی، پیش‌آگهیِ بحران امروز بودند. در این مقال، «پیام ما» نقش افرادی که اختلال روانی وسواس دارند را در هدررفت آب را بررسی می‌کند؛ نتایج تکان‌دهنده است.

مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق هرمزگان با هشدار به کشاورزان استان، خواستار رعایت ظرفیت مجاز برداشت آب از چاه‌ها شد و اعلام کرد در صورت همکاری با طرح مدیریت مصرف، امکان استفاده رایگان از برق برای چاه‌ها فراهم خواهد شد.

در پی سیلاب رودخانه هیرمند و سرریز سدهای «کجکی» و «ارغنداب» وزیر نیرو از برنامه‌ریزی برای سفر کمیساران آب ایران به افغانستان به‌منظور سنجش میزان آب رودخانه خبر می‌دهد. «عباس علی‌آبادی» به پیام‌ما می‌گوید بیش از پنج بار با طالبان برای برگزاری جلسه کمیساران مکاتبه کرده است. جلسه‌ای که بنا بر معاهده این‌بار باید به میزبانی ایران برگزار می‌شد، اما طرف افغانستانی می‌گوید مجوز سفر به ایران را ندارد. بنابراین، وزیر نیرو می‌گوید به‌دلیل اهمیت برگزاری این نشست برای کشور، ایران داوطلب سفر به افغانستان شده است. اجتناب طالبان از سفر به ایران درحالی‌است که از زمان زمامداری طالبان طی سه سال گذشته نه‌فقط حقابه ایران تأمین نشده است بلکه سازه‌های آبی افغانستان تمام سیلاب‌های این رودخانه فرامرزی را مهار و منحرف و از خاک ایران دور کرده است.

۱۱ میلیارد دلار؛ این ظرفیت تولید ازدست‌رفته فولاد در ۴ سال گذشته است. ۱۱ میلیارد دلار با راه‌اندازی دو هزار و ۵۰۰ نیروگاه ۱۰ مگاواتی خورشیدی (هزینه راه‌اندازی هر ۱۰ مگاوات چهار میلیون دلار) برابری می‌کند. ظرفیتی که اگر راه‌اندازی می‌شد، نه‌تنها مشکلات فولادسازان بلکه بخش قابل‌توجهی از مشکل برق کشور نیز حل می‌شد. علی‌رغم اینکه توانیر از صنایع خواسته است برای رفع محدودیت تا ۸۰ درصد دیماند (مقدار قدرتی که از اداره برق خریداری شده) مصرفی خود، نیروگاه تجدیدپذیر بسازند؛ اما صنایع بزرگ فولادی توفیق چشمگیری در این‌ زمینه نداشتند. نیروگاه ۶۰۰ مگاواتی فولاد مبارکه اصفهان نیز زیر ۱۰ درصد وارد مدار شده است. چرا صنایع فولاد سمت احداث نیروگاه خورشیدی نمی‌روند؟ رئیس انجمن فولاد کشور می‌گوید برق تولیدی صنایع بزرگ در مواقع ناترازی از خودشان دریغ می‌شود و صنایع فولادی کوچک نیز توان مالی برای احداث نیروگاه ندارند. امسال اولین سالی است که با شروع بهار صنایع فولاد دچار محدودیت شدند، این درحالی‌است که ظرفیت تولید فولاد کشور سال گذشته در ادامه محدودیت‌ها با بیش از ۲ میلیون تن کاهش به ۳۰ میلیون تن رسیده است و کارشناسان این صنعت هشدار می‌دهند ادامه این روند منجر به از دست‌ رفتن رتبه دهم کشور در تولید فولاد جهان خواهد شد.

باوجود موقعیت ویژه ایران برای بهره‌مندی از انرژی خورشیدی، بادی و انواع انرژی‌های پاک، سهم واقعی تجدیدپذیرها در تأمین برق کشور حدود ۰.۷ درصد است. دولت چهاردهم اکنون با افزایش ۵۳ درصدی قیمت خرید تضمینی برق خورشیدی در آغاز سال ۱۴۰۴، قصد دارد سرمایه‌گذاری در این بخش را ارتقا دهد و عقب‌ماندگی خود از برنامه هفتم توسعه را جبران کند، نرخ‌هایی که البته هنوز اختلاف فاحشی با نرخ معاملات حقیقی انجام‌شده در بورس اوراق بهادار دارند. این عقب‌ماندگی در شرایطی است که معاون برنامه‌ریزی و نوآوری ساتبا از افزایش ۲۰ هزار مگاواتی صدور پروانه جدید ساخت نیروگاه‌های تجدیدپذیر از ابتدای دولت خبر داده است پروانه‌هایی که فقط صادر شده‌اند و هنوز یک‌بیستم آنها هم عملیاتی نشده است.

با وجود اینکه دولت ممنوعیت‌های مشخصی برای جلوگیری از ایجاد سازمان‌ها و وزارتخانه‌های جدید و ادغام‌های این دستگاه‌ها وضع کرده است، اما مجلس شورای اسلامی طرحی با موضوع «ادغام وزارت نیرو در دو سازمان حفاظت محیط‌زیست و ایجاد وزارت آب و محیط‌زیست و ادغام بخش برق این وزارتخانه با وزارت نفت» را اعلام وصول کرده است. این درحالی‌است که این طرح یک‌بار در سال ۱۳۹۷ در مجلس شورای اسلامی رد شد. حالا کارشناسان موافق و مخالف آن بسیار هستند، اما در میان همه نظرهای موافق و مخالف هشدارهای جدی وجود دارد. نخستین هشدار مربوط به بخش برق است که می‌گوید وزارت نفت فاقد درک انرژی‌های نو و غیرفسیلی است و وزارت احتمالی انرژی می‌تواند در بخش‌های مختلفش دارای تناقض بالا باشد. دومین هشدار مهم مربوط به ایجاد وزارت آب و محیط‌زیست است. برخی کارشناسان بر این باورند که مجلس با این اقدام نفوذ و فشار خود بر این سازمان را که با همه انتقادهای واردشده عملکردی مستقل در حوزه وظایف خود دارد، افزایش می‌دهد و عملاً آنچه نشانه گرفته شده، استقلال سازمان حفاظت محیط‌زیست است.