طبق برنامه ششم توسعه دولت باید سهم نیروگاه‌های تجدیدپذیر و پاک را به دست‌کم پنج درصد می‌رساند. اکنون ظرفیت اسمی نصب‌شده تولید برق کشور به مرز ۹۰ هزار مگاوات رسیده است، اما سهم نیروگاه‌های خورشیدی به ۹۷۰ مگاوات رسیده؛ برابر ۱.۱ درصد از سبد تولید برق کشور. نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جلسه ۱۵ اسفند با ۱۵۸ رأی موافق با تصویب لایحه عضویت دولت جمهوری اسلامی ایران در اتحادیه بین‌المللی انرژی خورشیدی موافقت کردند. «پیام ما» در این گزارش به‌دنبال این پرسش است که عضویت ایران در اتحادیه بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر چه کمکی به افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور می‌کند؟ مرکز پژوهش‌های مجلس با یک جواب کلی که این عضویت «موجب بهره‌گیری از تجربیات و دانش تخصصی سایر کشورها، جذب کمک‌های مالی و سرمایه‌گذاری خارجی می‌شود» آن را توصیه کرده است؛ کارشناسان حوزه انرژی نیز اگرچه با این عضویت موافق‌اند، اما برخی همچون رئیس اتحادیه انجمن‌های انرژی ایران معتقدند پیوستن ایران به این اتحادیه چندان برای رفع ناترازی کشور گره‌گشا نیست و برخی دیگر همچون اکبر ادیب‌فر، عضو هیئت‌مدیره انجمن ساتکا، معتقدند این عضویت منجر به جذب سرمایه‌گذاری خارجی و انتقال فناوری در ایران می‌شود.

نیمی از هفته گذشته پایتخت تعطیل بود. تعطیلی‌هایی که علت آن کمبود برق و گاز و سرما اعلام شد. این هفته برخی شهرک‌های پایتخت مثل شهرک شهید بهشتی یا همان قصر فیروزه ۲ در بخش جنوب‌شرقی تهران بیش از ۱۵ ساعت قطع برق را تجربه کردند، برخی شهروندان مجبور شدند برای شارژ گوشی‌های خود به فروشگاه‌های اطراف مراجعه کنند. «عباس علی‌آبادی»، وزیر نیرو، یک ماه قبل، از اتمام قطعی برق در تابستان ۱۴۰۴ گفته بود و حالا این سؤال در ذهن اذهان عمومی پیش‌ آمده که وقتی قطعی‌ها به نزدیکی بهار رسیده، چگونه طی شش ماه قرار است، قطعی برق به اتمام برسد

رقم کل بودجه دولت در سال آینده ۶۴۰۷ همت است. اگر با ارز ۸۰ هزار تومانی حساب کنیم، این رقم معادل ۸۰ میلیارد دلار است. یک ماه قبل «مهرداد بائوج لاهوتی»، از اعضای کمیسیون برنامه‌وبودجه مجلس شورای اسلامی، اعلام کرد برای رفع ناترازی برق صد میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز است، عددی که اعلام شده بیشتر از بودجه یک سال کشور است؛ قدر هزینه ساخت ۳۷۵ برج به بلندی برج میلاد (هزینه ساخت ۲۶۶ میلیون دلار). اما آیا برای رفع ناترازی واقعاً به این حجم از منابع مالی نیاز است؟ «پیام ما» در این گزارش به‌دنبال بهترین راه‌حل برای رفع ناترازی برق است و کارشناسانی چون «یدالله سبوحی»، عضو هیئت‌علمی دانشگاه صنعتی شریف، و «بهرام صادقی»، عضو باشگاه صاحب‌نظران انرژی، در پاسخ به این سؤال از راهکارهای سایر کشورها می‌گویند. از نگاه سبوحی اولویت اول ما در کشور باتوجه‌به محدودیت منابعی که داریم بهینه‌سازی انرژی و بعد تجدیدپذیرهاست؛ اقدامی که اگر صورت پذیرد، معادل ۴۰ درصد از مصرف انرژی را آزاد می‌کند و برگشت سرمایه‌اش در حدود سه سال است. اینکه چرا سیاست بهینه‌سازی انرژی پی گرفته نمی‌شود؟ جوابش از دید این کارشناسان به هیئت‌مدیره‌های لغزان هلدینگ‌های بزرگ خصولتی و قیمت پایین انرژی برمی‌گردد.

درحالی که شرکت مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق بخشی از ناترازی برق را ناشی از فعالیت ماینرهای غیرمجاز عنوان می‌کند، فعالان صنعت استخراج رمزارز تاثیر این امر را ناچیز دانسته و عدم توسعه زیرساخت‌ها را عامل اصلی معرفی می‌کنند.

|پیام‌ما| «براساس بررسی‌های انجام‌شده ۸۰ هزار مگاوات پیک تقاضا و ۶۲ هزار مگاوات بالاترین میزان تولید برق در یک روز است و هرچه به جلو می‌رویم این ناترازی رو به رشد است.» این موضوع در گزارش اتاق ایران روز گذشته عنوان شد. همچنین، در نشست روز گذشته اتاق ایران عنوان شد براساس داده‌ها میزان تقاضا و عرضه برق در پایان برنامه هفتم با آنچه طبق بررسی‌های صورت‌گرفته پیش‌بینی می‌شود، بسیار متفاوت است. بنابراین، می‌توان در سناریوی بدبینانه بگوییم ۶۰ هزار مگاوات در پایان برنامه هفتم ناترازی خواهیم داشت. در سناریوی خوشبینانه میزان ناترازی به ۳۳ هزار مگاوات خواهد رسید. پس درهرصورت باید خود را برای ناترازی آماده کنیم. با نرخ دلار ۶۵ هزار تومان که نرخ ارز مؤثر است، میزان خسارت واردشده به صنعت استان اصفهان برابر با دو میلیارد دلار و خسارت وارده به صنایع کل کشور ناشی از ناترازی برق ۲۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود. از طرفی باید توجه داشت قطعی برق در استان‌های مختلف هزینه‌های متفاوتی به‌دنبال دارد، پس باید در برنامه خاموشی‌ها این هزینه‌ها محاسبه شود و مورد توجه قرار گیرد.

رضا قانعی، فارغ‌التحصیل دانشگاه کمبریج و بنیان‌گذار شرکت مکسان، با بیش از ۱۵ سال تجربه در صنعت انرژی‌های خورشیدی، معتقد است که ایران می‌تواند با سرمایه‌گذاری هوشمندانه و بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی، بحران ناترازی برق را در کوتاه‌ترین زمان ممکن حل کند چرا که در حال حاضر انرژی خورشیدی ارزان‌ترین مدل تولید برق در جهان (LCOE) و سریع‌ترین راه‌حل است، زیرا صفر تا صد نیروگاه خورشیدی حتی با در نظر گرفتن زمان برای مجوزها در کمتر از یک سال به بهره‌برداری می‌رسد و می‌تواند مشکل ما را در پیک بار سال ۱۴۰۴ حل کند. جالب است بدانید مشکل اصلی ما در برق، پیک بار است که نیروگاه‌های خورشیدی پروفایل پیک بار دارند. شرکت مکسان، به‌عنوان یکی از پیش‌گامان انرژی خورشیدی در کشور، با اجرای پروژه‌های کلان و توسعه فناوری‌های نوآورانه، در تلاش است تا آینده‌ای پایدارتر برای ایران و منطقه رقم بزند.

با افزایش ناترازی انرژی و چالش‌های ناشی از مصرف افزایشی برق در کشور، ضرورت حرکت به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر بیش‌ازپیش احساس می‌شود. این امر به‌عنوان یک راهکار عملی برای تأمین نیازهای روزافزون انرژی و کاهش وابستگی به منابع غیرقابل‌تجدید، اهمیت اوژه‌ای پیدا کرده است. در شرایطی که ناترازی در بخش برق به‌عنوان یکی از مشکلات جدی اقتصاد کشور مطرح شده، توسعه و سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر به‌عنوان تنها راه مطمئن برای غلبه بر این معضل به شمار می‌رود. باتوجه‌به پتانسیل‌های فراوان کشور در زمینه انرژی‌های خورشیدی، بادی و سایر منابع تجدیدپذیر، انتخاب این مسیر نه‌تنها الزامی است، بلکه می‌تواند به افزایش تاب‌آوری سیستم انرژی کشور و کاهش بحران‌های ناشی از کمبود برق کمک کند.