فراموشی حاملان زنده میراث هنری ایران

فستیوال موسیقی «کوچه»، جشنواره‌ای هنری و مستقل است که هر سال در اسفندماه در بندر بوشهر برگزار می‌شد و امسال برخلاف سال‌های قبل قرار است نیمه دوم فروردین برگزار شود. این فستیوال تلاش می‌کند موسیقی‌ای را که از دل اشعار و صدای مردمان بومی برآمده، به ساده‌ترین شکل به مخاطبانش ارائه کند. در طول سال‌های برگزاری، این جشنواره به یکی از جاذبه‌های گردشگری بوشهر تبدیل شده است. هرسال اسفندماه، کوچه‌های بوشهر رنگ‌وبوی دیگری به خود می‌گیرند. مردم از شهرها و دیارهای مختلف به این خطه می‌آیند تا صدای مردمان بوشهری را با گویش و لهجه زیبایشان بشنوند و خاطره‌ای ماندگار برای خود بسازند. در چرخه گردشگری، شکل‌گیری چنین خاطراتی برای بازگشت مجدد گردشگران بسیار حائز اهمیت است. فستیوال موسیقی کوچه در این مسیر گام‌های محکمی برداشته و هرساله با استقبال بیشتری روبه‌رو شده است. 

|پیام ما| میراث فرهنگی ناملموس ایران به ریشه‌های عمیق تاریخ و فرهنگ این سرزمین اشاره دارد. میراثی که جزئی از سبک زندگی روزمره و آداب و رسوم و نگاه این مردم به جهان پیرامونشان بوده و نقش اساسی در شکل‌گیری ساختار اجتماعی و فرهنگی ایران ایفا کرده است. این میراث در دهه‌های اخیر با چالش‌های متعددی روبه‌رو شده است. از یک‌سو، در غیاب قوانین جامع و کارآمد، اقدامات مربوط به صیانت از آن عمدتاً محدود به ثبت آثار در فهرست‌های ملی و جهانی شده است و از سوی دیگر، نبود ضمانت‌ اجرایی و کیفری برای حفاظت از این آثار، تهدیداتی جدی همچون تحریف و سوءاستفاده از آنها را به‌همراه دارد. تداخل میراث ناملموس با سیاست‌ها و منافع فرهنگی دیگر کشورها، همچون رقابت‌های بین‌المللی بر سر ثبت آثار، چالش‌هایی را در عرصه جهانی هم ایجاد کرده که نیازمند راهکارهای مؤثر و دیپلماسی فرهنگی هوشمند است. در این شرایط، ضروری است نگاه به این حوزه پراهمیت از سوی متولیان آن تغییر کند. مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارش اخیر خود ضمن آسیب‌شناسی وضعیت میراث ناملموس کشور، پیشنهاداتی برای بهبود رایط این حوزه ارائه کرده است. نویسندگان این گزارش بر این باورند که: «پشتیبانی دولتی از میراث ناملموس با خلأهای جدی روبه‌رو است. یکی از دلایل این کاستی، تمرکز صرف بر ثبت میراث ناملموس است.»

«پاپیه‌ماشه» هنری ایرانی با نام فرانسوی است که این روزها در شیب تند فراموشی قرار گرفته و اسمش هم برای جوان‌ترها ناآشناست. قدمت این هنر به دوران تیموری و اوجش به عهد صفوی می‌رسد؛ همان روزهایی که اوج و شکوفایی هنرهای دستی ایرانی بود. حالا برای پیدا کردن ردی از هنرمندان پیشکسوت باید چراغ به‌دست گرفت و کوچه‌به‌کوچه را زیرپا گذاشت. هنرمندان پاپیه‌ماشه نیز سال‌هاست عطای این هنر را به لقایش بخشیده‌اند.

کارشناس ثبت میراث فرهنگی ناملموس اداره‌کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان کرمانشاه با اعلام آغاز «هه‌وارنشینی» مردم روستاهای منطقه اورامانات، گفت: این نوع از سبک زندگی خاص مردم این منطقه است.

داوران دو بخش مستند و نماهنگ جشنواره ملی فیلم اقوام ایرانی معرفی شدند.