بایگانی مطالب برچسب: محوطههای تاریخی
مبارزه با جستوجوی گنج
|پیام ما| نشست خبری پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، روز یکشنبه ۲۱ مرداد، در محل این پژوهشگاه برگزار شد؛ نشستی که بیش از هر چیز، به موضوع فعالیتهای غیرمجاز حفاری و همچنین گنجیابیها اختصاص داشت. «مصطفی دهپهلوان» رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، در این نشست تأکید کرد که کارگروه مبارزه با گنجیابی، از استادان دانشگاه، مأموران حفاظت میراث فرهنگی و پژوهشگران تشکیل شده است و فعالیتهای جدی آن با هدف ایجاد محدودیت در موضوع حفرهای غیرقانونی انجام میشود.
تخریب نادیدهها
ایران در حوزۀ میراث، ۳۴ هزار اثر ثبتی، ۱۹هزار محوطۀ تاریخی و هزاران بنای تاریخی دیگر دارد که شرایط و میزان آسیبپذیری آنها با هم متفاوت است، اما بناهای با ابعاد کوچک یا ثبتنشده، در معرض آسیب بیشتری قرار دارند و کمتر هم به آنها پرداخته میشود. از تپههای تاریخی گرفته تا غارها و سنگنگارهها، همچنین خانهها و کاروانسراهایی که تیغ فرسودگی و تخریب هر روز زخمیترشان میکند. پیگیری اخبار منتشرشده در همین چند هفتۀ اخیر، آمار قابلتوجهی از آسیبها به این میراث ارزشمند را نشان میدهد. ارزشی که «محمدرضا کارگر» عضو هیئت علمی دانشگاه میراث و مشاور معاونت میراث فرهنگی هم آن را تأیید میکند و دربارۀ ضرورت حفظ تمامی این بناها به «پیام ما» میگوید: «حتی بناهای تاریخی با ابعاد کوچکتر هم باید در استانها محافظت شوند؛ چون برای گردشگری و اقتصاد یک منطقه اهمیت زیادی دارد. نمونۀ موفق آن هم در کشور مثل ایتالیا رقم خورده و یک طرح خوب دراینباره اجرا کردهاند.»
شانس الحاق مرکز تاریخی همدان به «هگمتانه»
|پیام ما| شهر تاریخی «هگمتانه» در میان تپهای وسیع قرار گرفته که به آن «تپۀ هگمتانه» هم میگویند. باتوجهبه وسعت ۳۰ هکتاری، این تپه بهعنوان پهناورترین تپۀ باستانی در تمام ایران شناخته میشود؛ البته وسعت این منطقه با محاسبۀ بخشهای قدیمی، به بیشتر از ۳۵ هکتار هم میرسد. حدود ۱۰ هکتار از این شهر مالک شخصی داشت، اما در سالهای ۱۳۴۷ و ۱۳۴۸ خریدند و به شهر تاریخی اضافه کردند. معماری و نقشۀ منظم، معابری که سنگفرش شدهاند، آجرهایی مربعیشکل، شبکۀ آبرسانی بزرگ و باورنکردنی، حصاری طولانی و بزرگ و خیلی موارد دیگر، باعث شده تا شهر باستانی هگمتانه بهعنوان یک جاذبۀ گردشگری بزرگ و مهم در همدان شناخته شود. این شهر، زمانی اولین پایتخت ایران بود و از معدود شهرهای باستانی جهان است که همراه آتن در یونان، شوش در خوزستان و رم در ایتالیا هنوز پابرجا مانده است.
هگمتانه جهانی شد
سنگنگارههای «تیمره» در خطرند
در ادامۀ شبهای بخارا، شب «منظر تاریخی فرهنگی و طبیعی تیمره، میراثی در خطر» منطقهای بین روستای «غرقاب» در شهرستان گلپایگان واقع در استان اصفهان و روستای «مزاین» در شهرستان خمین واقع در استان مرکزی که دارای سنگنگارههای ارزشمند است، (یکشنبه، ۳۱ تیر) برگزار شد. در این نشست، «حکمتالله ملاصالحی» پژوهشگر «فلسفه باستانشناسی»، «علی عصار» عضو شورای بینالمللی بناها و محوطههای تاریخی (ایکوموس)، «محمدمهدی کلانتری» دبیر پویش ملی نجات بناها و بافتهای تاریخی ایران و «علی دهباشی» سردبیر مجلۀ «بخارا»، در این نشست دربارۀ «تیمره» که مستعد ثبت در «یونسکو» است، صحبت کردند.
راهنمایان موزه؛ راویان تاریخ
یک قرن پیش که نخستین موزهٔ رسمی ایران در یکی از اتاقهای بزرگ وزارت معارف در قسمت شمالی مدرسهٔ دارالفنون تأسیس شد، هیچکس فکر نمیکرد موزهها روزی بتوانند روایتگر داستانهایی از سراسر جهان باشند. این درحالیاست که امروزه، بسیاری از موزههای ایران راوی میراث تاریخی و فرهنگی غرب تا شرق شدهاند. «پردیس فرهنگی دفینه» در شمال تهران از جمله موزههای ایرانی است که آثار مهمی از هنر جهان، هنر اسلامی، گوهر و آرایههای تاریخی و پول ایران را در خود جای داده است. مجموعهای چهارطبقه که در آن، از تکهٔ عصای پادشاه هخامنشی تا کیف لویی ویتون ناصرالدینشاه، از اولین اسکناس جعلی ایران تا سنجاقهای نذری هزارهٔ اول پیشازمیلاد و حتی نقاشیهای سالوادور دالی و پیکاسو را میتوانید ببینید. البته جذابیت تماشای آثار هر موزهای وقتی بیشتر خواهد شد که یکی از راهنمایان باذوق موزه در کنار شما باشد. امین زادهدرویش، راهنمای بخش گوهر و آرایههای تاریخی در پردیس فرهنگی موزهای دفینه از جمله راهنمایان موزه است که داستانهای مربوط به هر بخش را باذوق و حوصله برای بازدیدکنندگان تعریف میکند. او که در رشتهٔ باستانشناسی تحصیل کرده است و مطالعات زیادی در حوزهٔ تاریخ ایران و جهان دارد، معتقد است روایت اشیای موزه میتواند به جذب مخاطبان بیشتر کمک کند. خواندن تجربهها و چالشهای کار راهنمایان موزه از زبان او میتواند جالب باشد.
تشکیل ستاد بحران برای میراث در خطر
|پیام ما| برنامههای هفتهٔ میراث فرهنگی در یک نشست خبری تشریح شد؛ افزایش سواد میراثی جامعه و آگاهیرسانی عمومی، کمک به ارتقای هویت ملی و تابآوری و نشاط اجتماعی، مردمیسازی و توسعهٔ مفهوم و رویکردهای شناخت، حفاظت و صیانت از میراث فرهنگی با مشارکت مردم، توسعهٔ نقش جوامع محلی در حفاظت از میراث فرهنگی، توسعه و تبیین گسترهٔ مسئولیت اجتماعی در این حوزه، توسعه و تبیین مفهوم حقوق عامه در حوزهٔ میراث فرهنگی از اهداف این هفته است.
ساختوساز در قلعه «اولتان» مجوز ندارد
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اردبیل اعلام کرد خبر صدور مجوز ساختوساز در قلعه اولتان صحت ندارد و هیچگونه مجوزی در این محوطه تاریخی صادر نشده است.
