بایگانی مطالب برچسب: جنگل‌های هیرکانی

طبقۀ آخر پردیسان یا «کیهان‌پیمای شاتل»

«پیام ما»: «چه خاطره‌ای از گزارش‌هایی که نوشته‌ای‌، مصاحبه‌هایی که گرفته‌ای، سفرهایی که رفته‌ای داری که بخواهی آن را با بقیه به اشتراک بگذاری؟» این پرسش را با گروهی از خبرنگاران محیط‌زیست در میان گذاشتیم؛ برخی به‌دلیل مشغله نتوانستند به ما پاسخ دهند و گروهی هم حاضر به نوشتن شدند. در پروندۀ «روز خبرنگار»، نگاهی داریم به این خاطرات!

آتش به جان جنگلبان افتاد

اول مرداد آتش به جان کوه‌های «لاین» و «کانی‌گشه» شهرستان کامیاران افتاد. عامل آتش «بی‌احتیاطی و سهل‌انگاری یکی از افراد محلی» عنوان شد و در اثر آن ۲۰ هکتار از مراتع طعمۀ حریق شدند. آتش اما نه فقط مراتع و جنگل‌ها، که جان «اسماعیل کریمی» را هم گرفت. کریمی از نیروهای جنگلبانی بود که همراه با نیروهای محلی به دل آتش زد و به‌گفتۀ امید سجادیان فعال محیط‌زیست، «انفجار دستگاه دمنده» عامل ازدست‌رفتن جانش شد. او با درصد بالایی از سوختگی به بیمارستان سنندج منتقل شد، اما شدت جراحات زندگی را از او گرفت. «مسعود کمانگر» از اعضای انجمن کوانۀ کامیاران، از جمله کسانی بود که همراه کریمی برای مهار آتش به دل کوه زده بود. این داغ برایش سنگین است و می‌گوید: «اسماعیل بهار امسال نیروی رسمی شده بود. نترس بود و هرکجا خبر آتش‌سوزی می‌آمد، نخستین نفر برای مهار آتش بود. او بیش از یک ساعت در محاصرۀ آتشی قرار گرفت که در حدود شش هکتار از مراتع منطقه را سوزاند.»

نهال‌های «الیمالات» خشکیدند

«دستگاه‌های نظارتی باید با جدیت بیشتری عمل کنند. یک‌بار هم شده به متخلفان واقعی درس عبرت بدهند و برخورد قانونی کنند تا ازاین‌به‌بعد اتفاقات ناگوار برای زیست‌بوم یک منطقه رخ ندهد.» این جمله ۱۴ فروردین به نقل از «داریوش عبادی» دبیر سابق شبکهٔ تشکل‌های منابع‌ طبیعی و محیط‌زیست مازندران در گزارشی دربارۀ ماجرای تخریب جنگل «الیمالات» در «پیام ما» منتشر شد. سه ماه بعد اما خبر می‌رسد نهال‌هایی که برای احیاء منطقه کاشته شده بودند، آن‌قدر بی‌آب ماندند که خشکیدند.

رئیس‌‌جمهور حامی‌ محیط‌زیست برای حفظ سرزمین

حفاظت از یوزپلنگ و زیستگاهش امکانپذیر است

«از خواب و استراحت محیطبانان زدیم و به آنها فشار آوردیم. شبانه‌روز دویدیم. چند مجروح داشتیم و محیطبان باشقره شهید شد، درنهایت همهٔ شکارچیانی که ادعا داشتند را دستگیر کردیم. در عین اینکه مردم باور کردند می‌خواهیم واقعاً کار کنیم، اعتماد اجتماعی هم با این کارها شکل گرفت که بزرگترین کمک بود تا بتوانیم کارها را پیش ببریم.» این یکی از گفته‌های کسی است که نامش در فهرست محیطبانان نمونهٔ کشور در سال ۱۳۸۷ آمده بود؛ «مهدی تیموری» رئیس سابق پارک ملی گلستان. او کارش را از شهرستان خاتم در سال ۱۳۷۷ شروع کرد و در دورهٔ ریاست شش‌ساله‌اش در پارک ملی گلستان به شهرتی قابل‌توجه در جامعهٔ محیط‌زیست رسید. بهمن‌ماه ۱۴۰۲ که شایعهٔ برکناری او شدت گرفت، گروه بزرگی از جامعهٔ محلی، اساتید دانشگاه‌، کارشناسان محیط‌زیست و حیات‌وحش و... خواستار ابقای «مهدی تیموری» به‌عنوان رئیس پارک شدند،‌ آن زمان سازمان حفاظت محیط‌زیست عقب نشست. هرچند تنها چندروز پس از انتخابات مجلس شورای اسلامی در صبح چهاردهم اسفند ۱۴۰۲ برکناری او از این پارک بدون اطلاع قبلی به یکی از جنجالی‌ترین خبرهای محیط‌زیست بدل شد. البته گروهی هم به رویهٔ «مهدی تیموری» انتقاد داشتند و می‌گفتند چرا جامعهٔ محیط‌زیست به‌واسطهٔ عدم شکل‌گیری ساختار در این پارک ملی، باید نگران سرنوشتش پس از «مهدی تیموری» باشد!‌ در گفت‌وگو با رئیس سابق پارک ملی گلستان از او پرسیدیم چطور قدم در وادی محیط‌زیست گذاشت و به ریاست پارک ملی گلستان رسید،‌ آیا انتقادهایی را که به او دربارهٔ قائم به فرد بودن مدیریت می‌شود، قبول دارد و سرنوشت همیاران پس از او چه خواهد شد؟ او صحبت‌هایش را با این جمله شروع کرد: «به محیط‌زیست اعتقاد قلبی دارم و حفاظت از حیات‌وحش، طبیعت و داشته‌هایش را از بزرگانی مثل هوشنگ ضیایی، سید حسام حسینی، هرمز اسدی‌ و… آموخته‌ام.»

تسویه‌حساب شخصی جان درختان جنگل را گرفت؟

صبح ۲۲ فروردین برای اهالی بهشهر با ترس شروع شد. تنه‌های قطور درختان ازجاکنده‌شده کنار جاده رها شده بودند و مردان و زنان ترس‌خورده برای دیدن فاجعه دسته‌دسته به جنگل خلیل‌شهر بهشهر می‌رفتند. آنها بعد از گذشت چندروز از این اتفاق و با وجود تکرار این اتفاقات در ماه‌ها و سال‌های اخیر، هنوز این غم برایشان بزرگ است. آنها می‌ترسند از اینکه اسمشان را بگویند و مدام تأکید می‌کنند که صحبت‌هایشان بدون نام منتشر شود. بسیاری از آنها که خاطیان را می‌شناختند، در موارد گذشته بارها توسط قاچاقچیان چوب تهدید شده‌اند و همین هم نگرانیشان را دوچندان کرده است. اغلب آنها از شرکتی نام می‌برند که این محوطهٔ جنگلی تحت‌حفاظتش بوده، اما نتوانسته در سال‌های گذشته حافظ جنگل باشد. این درحالی‌است که «نقی شعبانیان»، معاون امور جنگل سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، به «پیام ما» می‌گوید «تحقیقات ادامه دارد و باید ببینیم سهم این شرکت رد مشکل پیش‌آمده چقدر است، اما در هر صورت این شرکت باید خسارت واردشده به جنگل را بپردازد.» هرچند هیچ خسارتی جسم بی‌جان بیش از هفتاد درخت را زنده نمی‌کند.

آنچه از مدیریت جنگل‌ها نیاموختیم

غفلت از مدیریت اجتماعی جنگل‌ها