بایگانی مطالب برچسب: توسعه ناپایدار

حفاظت مشارکتی به‌جای دیوار بلند «دژ حفاظتی»

مهاجرت زندگی در روستاهای خراسان‌جنوبی

آرزو‌های سبز

در ایران، کار خبرنگاران سخت و پرچالش است و گاهی با بهایی سنگین همراه می‌شود: محدودیت دسترسی، فشارهای پنهان و سکوت رسانه‌ای. بااین‌حال، هستند کسانی که با جسارت و تعهد، تکه‌های حقیقت را از چنگِ انواع سوداگران و مافیاهای جورواجور بیرون می‌کشند و به ما نشان می‌دهند. در گزارش پیش‌رو، طی پرسشنامه‌ای، سؤالاتی که شهروندان و همینطور تعدادی از فعالان محیط زیست از خبرنگاران داشته‌اند را با ۹ نفر از خبرنگاران این عرصه مطرح کرده‌ایم. آنها از امیدها و ناامیدی‌شان درباره خبرنگاری، دغدغه‌های شغلی و آرزوهایشان گفته‌اند. در آرزوهای آن‌ها

دولت بزرگ‌ترین مانع توسعه انرژی پاک است

نگرانی از قطعی برق حالا بخش جدانشدنی زندگی ایرانیان شده است. تابستان‌ها پشت سر هم با هشدار «مصرف بیش‌ازحد» می‌گذرد و زمستان‌ها با بحران سوخت و گاز. در این میان، همه انگشت اتهام را به‌سمت مردم می‌گیرند؛ اما در کشوری که وسایل پرمصرف و غیراستاندارد در خانه‌ها جا خوش کرده‌اند، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر تنها روی کاغذ باقی مانده و مجوز صنایع انرژی‌بر همچنان صادر می‌شود، صرفه‌جویی شهروندان تا چه اندازه مؤثر است؟ برای پاسخ به این پرسش‌ سراغ «محمدامین زنگنه»، دبیر انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر، رفته‌ایم. او در گفت‌وگو با «پیام ما» از ناکارآمدی ساختاری در سیاستگذاری‌های انرژی می‌گوید؛ از یارانه‌هایی که به جیب ثروتمندان می‌رود، گرفته تا اعتمادسوزی سرمایه‌گذاران. تصویری که هر سال تاریک‌تر می‌شود.

احیای ناتمام

دریاچه ارومیه، بزرگترین دریاچه داخلی ایران و یکی از مهمترین اکوسیستم‌های محیط‌زیستی کشور، در سه دهه اخیر با خطر کاهش تراز آب و خشک شدن مواجه است. با وجود مطالبه عمومی و هشدار فعالان محیط‌زیست از اوایل تا اواخر دهه ۸۰ شمسی، متأسفانه دولت وقت با انگاره‌سازی وارونه، به این بحران محیط‌زیستی مهم، رویکردی امنیتی داشته و اهمیتی برای خشک‌شدن دریاچه ارومیه قائل نشده است. در سال ۱۳۹۲، وقتی حسن روحانی در زمان تبلیغات انتخابات ریاست‌جمهوری وعده صریح احیای دریاچه ارومیه را داد، متأسفانه نفس‌های این پهنه آبی به شمارش افتاده و حدود ۸۰ درصد مساحت آبی خودش را از دست داده بود. باوجوداین، این وعده روحانی، بارقه‌های امید را در دل فعالان و دوستداران محیط‌زیست و مردم منطقه روشن کرد. ستاد احیای دریاچه ارومیه در سال ۱۳۹۲ توسط هیئت وزیران در دولت یازدهم تشکیل شد. در ادامه، از سال ۱۳۹۳ این ستاد با هدف نجات این اکوسیستم ارزشمند، برنامه‌ای ۱۰ساله با ۲۶ راهکار عملی برای حفاظت و احیای دریاچه تدوین کرد. اما با گذشت بیش از یک‌دهه فعالیت ستاد، دریاچه ارومیه احیا نشده و حتی به شرایط بدتر از آغاز فعالیت این ستاد رسیده است. حال با سپری شدن بیش از سه دهه از آغاز اولین نشانه‌های شروع بحران و بیش از یک‌ دهه از فعالیت ستاد احیای دریاچه ارومیه، باید بتوان به این سؤال مهم پاسخ داد که چرا پس از یک دهه فعالیت هنوز به نقطه اول یا حتی بدتر از آن رسیده‌ایم؟

نجات طبیعت سرنوشت‌ساز است

توسعه‌ای بی‌جهت، مدیریتی بی‌نقشه

توسعه ناپایدار گردشگری در حاشیه خلیج‌فارس به‌عنوان موضوعی چالش‌برانگیز به یکی از نگرانی‌های جدی در این منطقه تبدیل شده است. باوجود پتانسیل‌های فراوان، نبود برنامه‌ریزی‌های علمی و دقیق در مدیریت مقاصد گردشگری، سبب شده تا این صنعت نه‌تنها به اهداف توسعه پایدار نرسد، بلکه با مشکلاتی همچون افزایش قیمت‌ها، آلودگی محیط‌زیست و تغییر کاربری زمین‌ها مواجه شود. در بسیاری از موارد، گردشگری به طور غیر مدبرانه‌ای اجرا می‌شود و به‌جای بهره‌برداری از ظرفیت‌های محلی، آسیب‌هایی جدی به جوامع محلی و منابع طبیعی وارد می‌شود. برای بررسی این شرایط و چالش‌های موجود، با علی شادلو، مدرس و فعال گردشگری و محیط‌زیست، به گفت‌وگو پرداخته‌ایم. او در این مصاحبه به تحلیل و واکاوی دلایل ناکامی‌های موجود در عرصه گردشگری در حاشیه خلیج‌فارس و ارائه راهکارهایی برای دستیابی به توسعه پایدار می‌پردازد.

رؤیای سفر، کابوس اقساط

|پیام ما| سال‌هاست که سفرهای نوروزی بخش مهمی از فرهنگ ایرانی‌ها محسوب می‌شود و بسیاری از مردم به‌دنبال فرصتی برای استراحت و تفریح در این ایام هستند. اما در شرایط اقتصادی سخت کنونی، این سفرها به آرزویی تبدیل شده‌اند که تنها برای عده‌ای خاص دست‌یافتنی شده است. از سوی دیگر، گردشگری داخلی در سال‌های اخیر به گواه آمارها و نتایج پژوهش‌های انجام‌شده به‌میزان قابل‌توجهی متأثر از وضعیت معیشتی مردم بوده است. فروردین امسال مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی که منتشر کرد، بر تأثیر تورم و مشکلات معیشتی بر سفرهای داخلی به‌ویژه نوروز تأکید کرد، در بخشی از این گزارش به‌طور ویژه اشاره شده است: «در سال‌های اخیر، سهم هزینه‌های تفریح و سرگرمی در سبد مصرفی خانوارهای شهری به‌شدت کاهش یافته است. این کاهش سهم، تأثیر مستقیم بر کیفیت سفرها و کاهش هزینه‌های اقامت، حمل‌ونقل، خرید سوغاتی و سایر هزینه‌های مرتبط با سفر دارد. این موضوع به‌وضوح کاهش کیفیت گردشگری داخلی را نشان می‌دهد.» نرخ تورم در سال‌های اخیر در ایران به‌شدت افزایش یافته است و طبق گزارش مرکز آمار ایران تورم نقطه به نقطه خانوارهای کشور، در بهمن‌ماه ۱۴۰۳ به رقم ۳۵.۳ درصد رسیده، یعنی ایرانی‌ها به‌طور میانگین، ۳۵.۳ درصد بیشتر از بهمن‌ماه ۱۴۰۲ برای خرید یک «مجموعه کالاها و خدمات یکسان» هزینه کرده‌­اند. براساس همین گزارش تورم نقطه به نقطه بهمن‌ماه ۱۴۰۳ در مقایسه با ماه قبل، ۳.۵ درصد افزایش داشته است. این تورم بالا، باعث کاهش شدید قدرت خرید مردم شده و سفرهای نوروزی را برای بسیاری از خانوارها به امری دست‌نیافتنی تبدیل کرده است. در این شرایط، بخش گردشگری با ارائه طرح‌ سفر قسطی تلاش کرده است راه‌حلی برای حل مشکل تأمین هزینه سفر ارائه کند. اما این طرح‌ها آیا واقعاً می‌توانند کمکی به مردم کنند یا فقط به‌نوعی مشکلات موجود را پنهان می‌کنند؟