در چند قدمی مسجدجامع عتیق اصفهان، جایی که تاریخ ایران لایه‌لایه بر آجر و گچ و کاشی نشسته است. مجموعه‌ای از خانه‌های تاریخی نفس‌های آخر را می‌کشند. خانه‌هایی که با نام «مجموعه خانه‌های ابواسحاقیه» ثبت ملی شده‌اند، اما ثبت‌شدنشان نه‌تنها سپر حفاظتی مؤثری برایشان نساخته، بلکه به‌گفته فعالان میراث‌فرهنگی، در عمل تغییری در وضعیت بحرانی آنها ایجاد نکرده است.

ابراز نگرانی ایکوم ایران درباره سرنوشت بازار تاریخی رشت پس از آتش‌سوزی دی‌ماه

|پیام ما| نزدیک به یک قرن از تصویب نخستین قانون حفاظت از آثار ملی در ایران و ثبت نخستین اثر تاریخی در فهرست میراث ملی می‌گذرد، اما تنها ۱۰ درصد از بناها، تپه‌ها و محوطه‌های تاریخی ثبت‌شده در فهرست میراث ملی، حریم مصوب دارند. این خلأ، آثار ملی را در برابر توسعه شهری، پروژه‌های عمرانی و تغییر کاربری‌های بی‌ضابطه آسیب‌پذیر کرده است. رویکرد مخرب وزرا و مدیران دو دولت سیزدهم و چهاردهم هم به کمک آمده‌ تا نگرانی‌ها درباره شرایط و سرنوشت این آثار دوچندان شود. «طرح ساماندهی و نظارت بر تعیین حریم بناها، تپه‌ها و محوطه‌های تاریخی و فرهنگی» که با هدف اصلاح این وضعیت ارائه شده، از یک‌سو می‌تواند باعث نظام‌مند شدن فرایند تعیین حریم شود و از سوی دیگر، با ابهام‌ها و کمبودهایی که دارد، می‌تواند در حوزه اجرا به سرنوشت بسیاری از قوانین و دستورالعمل‌های کم‌اثر حوزه میراث‌فرهنگی دچار شود. مرکز پژوهش‌های مجلس هفته گذشته با بررسی جزئیات این طرح اظهارنظری کارشناسی در این زمینه منتشر و پیشنهاداتی برای اصلاح آن ارائه کرده است.

|پیام ما| هر سال در لحظه تحویل سال، مجموعه تاریخی و فرهنگی حافظیه با حضور هزاران بازدیدکننده رکورد بازدید را می‌شکند، اما وضعیت حفاظت و نگهداری از این مجموعه همچنان نامطلوب به نظر می‌رسد. مهرماه امسال، بخشی از مقرنس‌های بنای تاریخی «قوامی» فرو ریخت؛ تخریبی که نشان‌دهنده فرسایش گسترده‌ای در این بنا بود. فرسایشی که به‌زعم کارشناسان میراث‌فرهنگی نتیجه این است که بنا به‌موقع پایش نشده و فرسایش تدریجی منجر به تخریبی در این سطح شده است. با گذشت شش ماه از حادثه، مرمت این بخش هنوز به اتمام نرسیده است. معاون میراث‌فرهنگی فارس از تلاش برای پایان پروژه مرمت تا پیش از نوروز خبر می‌دهد، اما کارشناسان معتقدند برای اجرای دقیق و اصولی ضوابط مرمت، زمان بیشتری نیاز است.

|پیام ما| بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با افزایش اعتبارات هزینه‌ای و کاهش چشمگیر منابع عمرانی روبه‌رو شده است. این تغییر مسیر بودجه، اجرای پروژه‌های مرمتی و حفاظتی و توسعه زیرساخت‌های گردشگری را تحت‌تأثیر قرار داده و آینده حفاظت از میراث‌فرهنگی را با چالش جدی مواجه می‌کند.

|پیام ما| بیش از یک سال است که ۱۵۱ اثر نفیس از پنج موزه شاخص استان تهران راهی نمایشگاهی در چین شده‌ و هنوز به کشور باز نگشته‌اند. طبق آخرین مصوبه هیئت دولت در هفتم بهمن‌ماه امسال، این آثار قرار است تا اردیبهشت ۱۴۰۵ در چین بمانند. اما با توجه به شرایط کشور بسیاری از علاقه‌مندان به میراث‌فرهنگی نسبت به وضعیت این آثار و چگونگی بازگشتشان ابراز نگرانی می‌کنند. این نگرانی‌ها در حالی است که رئیس اداره کل موزه‌ها به تماس‌های مکرر «پیام ما» پاسخ نداد.