|پیام ما| مردم ایران در تاریخ خود، بارها با لحظه‌هایی روبه‌رو شده‌اند که همه‌چیز فروریخته است؛ نان نبوده، امنیت نبوده، مفهوم وطن آسیب دیده و...، اما آنها ایستادند. حاکمان و مهاجمان و اشغالگران رفته‌اند، اما مردم مانده‌اند. در روایت رسمی تاریخ، اغلب نقل حاکمان با پیروزی‌ها و شکست‌هایشان ثبت شده‌، اما آنچه کمتر در این روایت‌ها دیده می‌شود، شیوه مواجهه مردم عادی با این حوادث تلخ و گاه ویرانگر است؛ اینکه جامعه چگونه از هم نپاشید، مفهوم وطن چگونه باقی ماند، زندگی روزمره چگونه دوباره شکل گرفت و یک جامعه خسته چگونه توانست خود را از زیر آوار حوادث بیرون بکشد. در گفت‌وگو با «علی بیگدلی»، استاد تاریخ و عضو هیئت‌علمی دانشگاه شهیدبهشتی، تلاش کردیم به بازخوانی همین بخش کمتر بیان‌شده تاریخ بپردازیم.

سوگواری زنانه

چراغ‌های سالن‌های تئاتر هنوز روشن‌اند، اما خیابان‌ها خاموش‌تر از همیشه. نوفل‌لوشاتو، خیابانی که تا همین چند وقت پیش، عصرها با صدای همهمه تماشاگران تئاتر، بوی قهوه کافه‌ها و صف‌های کوتاهِ گیشه‌ها زنده بودند، حالا سکوتی را که ناآشنا نیست، به دوش می‌کشند. سکوتی که بعد از جنگ دوازده‌روزه هم این خیابان‌ را که مرکز فرهنگی پایتخت است، پر کرده بود. در پیاده‌روها فقط رهگذران معدودی عبور می‌کنند و خیابان‌ها نیمه‌خالی از عابران پیاده است. در این یک ماه اخیر و به‌دنبال ناآرامی‌های اجتماعی، مراکز فرهنگی پایتخت به‌شکلی خاموش شده‌اند؛ مثل هربار دیگر که اولین ترکش‌هایش فعالیت‌های فرهنگی را نشانه می‌گیرد. گویی فرهنگ هم، مثل شهر، وارد دوره‌ای از نفس‌های کوتاه و احتیاط‌آمیز شده است.

از جمعیت حدود ۴۵۰ هزار نفری افراد دارای معلولیت در استان فارس، تنها ۱۵۳ هزار و ۷۰۶ نفر تحت پوشش خدمات بهزیستی و چهار هزار و ۱۲۶ نفر در نوبت دریافت مستمری‌اند که برای ثبت‌نام آنها در چرخه مستمری‌بگیران بیش از ۹ میلیارد تومان اعتبار نیاز است.

اصلاح سیاست‌های ارزی در ایران دیگر یک بحث صرفاً اقتصادی نیست؛ این موضوع به‌طور مستقیم با امنیت غذایی، پایداری تولید و آینده بخش کشاورزی گره خورده است. در شرایطی که دولت چهاردهم مسیر حرکت به‌سمت اقتصاد بازار را در دستورکار قرار داده، پرسش اصلی این است که آیا حذف ارز ترجیحی باید به‌صورت ناگهانی و شوک‌آور انجام شود یا تدریجی و پلکانی؟ «سید احمدرضا سیدعلیان»، مدیرکل سابق دفتر بهبود تغذیه و جایگاه دام وزارت جهادکشاورزی، در گفت‌وگویی صریح با نقد سیاست‌های گذشته و هشدار درباره تبعات تصمیمات شتاب‌زده، راهکارهای خود را برای عبور از بحران پیش رو ارائه می‌دهد.

بیش از ۱۰ روز قبل و در جریان ناآرامی‌ها حدود ۵۰۰ مغازه یعنی ۴۰ درصد از بافت بازار تاریخی رشت در آتش سوخت. بازاری که از سوی سازمان بین‌المللی یونسکو، قلب تپنده رشت، شهر خلاق غذا است. حالا بعد از گرفتن آخرین نفس‌های این بازار سرزنده، حرف و حدیث‌ها برای چگونه ساماندهی بالا گرفته است. برخی شنیده‌ها حاکی از آن است که استانداری تصمیم گرفته که این بازار را با بلدوزر جمع کند. برخی دیگر می‌گویند ممکن است بخواهند این بازار را چندطبقه بسازند!

گوش «حمیرا» دچار گرفتگی شد،‌ برای حل مشکل سراغ شست‌وشو رفت،‌ بدتر شد. پماد زد،‌ بدتر شد. تصمیم گرفت دکترش را عوض کند‌، متخصص به او گفت دچار سکته گوش(ISSNHL) شده است. این روزها یکی از گوش‌هایش نمی‌شنود و در گوش دیگرش صدای سوت می‌پیچد. حمیرا کلافه است. هر روز دکتر می‌رود و آمپولی تزریق می‌کند. او‌ نگران است مبادا شنوایی‌اش را از دست بدهد. حمیرا تنها کسی نیست که این روزها دچار مشکلات جسمی شده‌؛ «منا» سر کار نشسته بود که دردی در دلش پیچید. فکر کرد همان دل‌دردهای همیشگی است. دکتر رفت و سرم زد، اما بدتر شد. نیمه‌شب دوباره از درد به درمانگاه مراجعه کرد. درنهایت به او گفتند از استرس و اضطراب دچار این وضعیت شده است. «لیلا» هم این روزها علائم سرماخوردگی دارد.‌ او می‌گوید آبریزش بینی و سایر علائم او هیچ ارتباطی به ویروس ندارد و از اضطراب و سوگی نشئت گرفته که این روزها می‌‌گذراند. «طراوت واحدی»، روان‌پزشک، در گفت‌وگو با «پیام ما» با تأیید این تجربه‌ها به‌لحاظ پزشکی، عنوان می‌کند که در زمانه تروما بدن‌ها سخن‌‌ها می‌گویند،‌ با درد،‌ با کسالت و با تشدید علائم بیماری!

حق اعتراض که این روزها کلیات آن در قالب طرحی در مجلس به تصویب رسیده، به محل مناقشه حقوقدانان تبدیل شده است. برخی آن را محدودکننده اصل ۲۷ قانون اساسی تلقی می‌کنند و برخی آن را بسط‌دهنده این اصل مهم برای به رسمیت شناختن حقوق شهروندان می‌دانند.