بایگانی مطالب : اقتصاد
رقص «گوران» روی موجهای خلیجفارس
ریشسفیدها با آن دشداشههای پاکیزه که زیر آفتاب بهاری ساحل برق میزند، پابهپای جوانترها هر کدام یک گوشه کار را گرفتهاند. انگار که یاد جوانی کنند و بخواهند خاطراتشان را از آیین به آب انداختن لنج زنده کنند. با رقص و موسیقی، نازکشان لنج را بهسمت دریا میبرند. ریشسفیدها به آخرین لنجی که ساخته شد و به دریا رفت فکر میکنند، چند سال پیش بود؟ کسی به خاطر دارد؟ جوانها اما به اولین لنجی که به دریا میبرند، به «گوران»، فکر میکنند، به آینده لنجسازی که شاید با همتشان امیدوارکننده باشد. ناخدای پیر خوشحال است و میرقصد، روی ساحل، روی لنج، در جمع همسن و سالهایش، خود را به موسیقی سپرده، خوشحال است که عمرش قد داده تا دوباره ببیند به آب افتادن یک لنج دیگر را، آن دیگری سراغ بادبان رفته، یک نفر بر داریه میکوبد و یک نفر میانداری میکند. هر گوشه این اتفاق یک بخش از داستان بلند لنجی چوبی است که روانه دریا شده. لنج که شش هزار سال مرکب و امید معیشت و بخش مهمی از زندگی مردمان جنوب ایران بوده، حالا قرار است بار دیگر از «گوران» قشم، با نام «آرورا» و نمادی از «شاهین بحری» و «درختان حرا» بر پیشانیاش، با هزار امید مردم جنوب، خرامان بر تن خلیجفارس روان شود. آن تلاش عرقریز بعدازظهر آخرین روز اردیبهشت در گوران، میگوید لنج ایرانی قرار است زنده بماند، تمام آدمهایی که آن را تا نقطه مد آب کشیدند این قرار را با خود گذاشتهاند. حالا نخستین لنج گردشگری چوبی ایران راهاندازی شده هر چند بندریها دردودلها دارند آنها از خرید ۵۰۰ لنج چوبی از شهرهای جنوبی ایران توسط قطر میگوید و اینکه آنها این ۵۰۰ لنج را بازسازی و در جامجهانی از آن بهرهبرداری کردند و ما نشستیم و تماشا کردیم.
از اتحاد اقوام ایرانی تا محدودیتهای زیرساختی
استان کرمان در روزهای پایانی اردیبهشتماه میزبان یکی از مهمترین رویدادهای گردشگری کشور بود. اولین «جشن ملی بومگردیهای ایران»، همزمان با ۳۱ اردیبهشت روز ملی بومگردی، در کرمان آغاز شد و حدود ۷۰۰ نفر از فعالان و علاقهمندان این حوزه از سراسر کشور در آن شرکت کردند. نزدیک به ۱۵۰ نفر از مهمانها با قطار گردشگری به کرمان رسیدند و بقیه هم با خودروهای شخصی به این رویداد پیوستند. این رویداد با شعار «ایران، خانه همه ماست» و با حضور وزیر میراثفرهنگی، معاون گردشگری و استاندار کرمان افتتاح شد. در کنار مراسم، نمایشگاهی از صنایعدستی کرمان هم برگزار شد که حالوهوای بومی این رویداد را بیشتر به نمایش گذاشت. هدف اصلی این رویداد، معرفی بهتر ظرفیتهای گردشگری استان کرمان و همینطور توجه بیشتر به ظرفیتهای بومگردی ایران و گردشگری جامعهمحور بود. در حاشیه این رویداد گفتوگویی با «مصطفی فاطمی»، مدیرکل گردشگری داخلی، داشتیم تا نظر او را درباره تجربه این رویداد و چالشهای برگزاری آن جویا شویم.
صعود به قله دوستی
کوهستان محلی برای ارتباط عمیق با طبیعت و به چالش کشیدن تواناییهای خویش است؛ جایی که بدون حضور هیچ تماشاچی تنها با انگیزههای درونی باید تلاش کرد. کوهستان برخلاف زیبایی و شکوه خیرهکننده خود خطرات زیادی نیز بههمراه دارد که درصورت نبود آموزش میتواند به قیمت جان کوهنورد تمام شود. اینجاست که نقش آموزش پررنگ میشود؛ آموزشی که در ایران از حدود ۷۰ سال پیش و با تأسیس فدراسیون کوهنوردی آغاز شد. آموزش کوهنوردی و بهبود آن مسیری پرفرازونشیب در ایران طی کرد تا به ساختار امروزی رسیده است. حال این تجربه در مسیر آموزش دوستی با کوهستان، پلی برای ایجاد یک ارتباط فرامرزی و یک تعامل سازنده با کشوری در همسایگی ایران شده است؛ کشوری که جزئی از پهنه بزرگ فلات ایران است و قلههایی مرتفعتر از دماوند را در مرزهای خود جای داده است. افغانستان همسایه شرقی ایران که صعود به قلل هفتهزارمتری آن در تاریخ کوهنوردی ایران نیز ثبت شده است. حال با ایدهپردازی کوهنورد پیشکسوت ایرانی و حمایت فدراسیون کوهنوردی ایران و افغانستان، فرصتی برای تبادل تجربه ایران در زمینه آموزش کوهنوردی به کوهنوردان افغانستانی فراهم شده است که گامی مثبت در افزایش تعامل دو کشور فارسیزبان است.
فاضلاب به سفره مردم رسید
|پیام ما| در روزهای گذشته ویدئوهایی در فضای مجازی منتشر شد که نشان میداد بخشی از اراضی کشاورزی در شهرستان کرج با آب فاضلاب خام آبیاری میشوند. اتفاقی که کشاورزان کرجی میگویند بهدلیل نبود آب، ناگزیر از انجام آن هستند. اما کارشناسان بهداشت محیط و تغذیه میگویند این کار هم جرم است و هم سلامت شهروندان را به خطر میاندازد؛ زیرا آب فاضلاب، چه شهری و چه صنعتی، حامل عناصر بسیار خطرناک و مخاطرهآمیز برای سلامت انسان است. گویی آبیاری با فاضلاب مستقیم بیماری را روی سفره مردم ببرد. مسئولان متولی هیچ واکنشی به این اتفاق که پیشتر نیز در استان کرج سابقه داشته است، نشان نمیدهند.
«خرمآباد» در قرق ملخها
«خرمآباد» لرستان در قرق ملخهاست. قرقی که کشاورزان، اهالی و کسبه میگویند نگرانکننده است، اما «سازمان حفظ نباتات» در این استان میگویند از لحاظ جمعیت هنوز نمیتوان به آن «هجوم» گفت و جای نگرانی وجود ندارد. تصاویر و گفتههای شهروندان نشان میدهد حالا در خرمآباد همهجا از پارک گرفته تا خانههای مردم را ملخهایی به رنگ زرد احاطه کردهاند. شهرداری متولی مبارزه با این آفت در شهر است، اما پاسخی نمیدهد. بااینحال، سازمان حفظ نباتات اعلام کرده است عملیات مبارزه با ملخها در سطحی بالغبر یکهزار و ۲۳۰ هکتار از اراضی کشاورزی لرستان انجام شده است.
امید واهی رئیسجمهور
|پیامما| ناترازی ۲۵ هزار مگاواتی برق در کشور، نیازمند تأمین مالی حدود ۳۰ میلیارد دلاری است. تولید هر هزار مگاوات برق خورشیدی نیز به ۵۰۰ میلیون یورو سرمایه نیاز دارد. بنابراین، برای تولید ۳۰ هزار مگاوات برق تجدیدپذیر، حداقل ۱۵ میلیارد یورو سرمایه لازم است. همچنین، هزینه خرید تجهیزات و پیمانکاری برای ایجاد این میزان ظرفیت تولید انرژی تجدیدپذیر بین ۱۲ تا ۱۵میلیارد دلار خواهد بود. باوجوداین، دولت اصرار دارد میتواند تا پایان یک دوره چهارساله این ناترازی را بهواسطه توسعه تجدیدپذیرها جبران کند و اینبار رئیسجمهوری از موضوع جدیدی صحبت کرده است: «برق را جایگزین گاز کنیم». مسعود پزشکیان این خبر را در نهمین کنفرانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر اعلام کرده و گفته است برای تمام ابعاد این هدف، برنامهریزی دقیقی انجام شده است. حالا کارشناسان میگویند این موضوع بیشتر امید واهی است، نه برنامهای که عملاً امکان رسیدن به آن برای کشور وجود داشته باشد؛ چراکه حتی بخشی از آن نیز نیازمند سرمایه بالا و زمانی بس طولانی است.
نبض گردشگری پایدار در روستاها میزند
گردشگری مبتنیبر جامعه بهعنوان یک رویکرد نوین در توسعه پایدار گردشگری، فرصتهای بینظیری برای توانمندسازی جوامع محلی و مشارکت آنان در بهرهبرداری از منابعطبیعی، فرهنگی و اجتماعی بهوجود میآورد. در این مدل، جامعه محلی نهتنها بهرهبردار، بلکه بازیگر اصلی توسعه گردشگری است.
از خانههای خشتی تا روزیِ زنانه
در سالهای اخیر، اقامتگاههای بومگردی بهویژه اقامتگاههای تحت مدیریت زنان، به نقطهعطفی در صنعت گردشگری ایران تبدیل شدهاند. در این میان، زنان مدیر این اقامتگاهها با ابتکار و تلاش بیوقفه، نهتنها به احیای فرهنگ محلی و سنتهای بومی پرداختهاند، بلکه کارآفرینی و ایجاد فرصتهای شغلی برای دیگر زنان را نیز تسهیل کردهاند. بهعنوان مثال، در دل روستای سلین در اورامان خانوادهای اقامتگاه بومگردی دایر کردهاند و مادر خانواده بههمراه فرزندانش آن را اداره میکنند. اتاقهای این اقامتگاه با نمادهایی از انار و میخک که از محصولات محلی این منطقه و کار دست زنان است، تزئین شدهاند. همچنین، فضایی برای پوشیدن لباس کردی و گرفتن عکس فراهم شده است تا هرکدام از مسافران بتوانند لباس کردی بپوشند و عکس بگیرند. بااینحال، با ورود بیماری کرونا، صنف گردشگری با چالشهای بیشماری روبهرو شد. بانوان مدیر این اقامتگاهها نیز در این دوران با مشکلات خاص خود مانند کاهش شدید گردشگران و نگرانیهای مالی مواجه شدند. اما با وجود این موانع، بسیاری از آنها به تلاش و همت خود ادامه دادند و بهتدریج موفق شدند به رونق نسبی پیشین بازگردند.
ضرورت بازنگری در سیاستگذاری دولت
در دنیای امروز، سفر به روستاها و زندگی بومگردی به یک انتخاب جذاب و متفاوت برای گردشگران تبدیل شده است. بومگردی فرصتی است تا مسافران در دل طبیعت غوطهور شوند، از فرهنگها و آداب و رسوم محلی بیاموزند و دنیایی از تجربههای اصیل و متفاوت را با خود به خانه ببرند. اما این سؤال برای بسیاری از فعالان حوزه گردشگری کشور مطرح است: آیا ما در ایران قادر به پاسخگویی به این نیازهای جدید هستیم؟ برای یافتن پاسخ، به سراغ «حرمتالله رفیعی»، رئیس هیئتمدیره انجمن صنفی دفاتر مسافرتی و جهانگردی، ایران رفتیم. او در گفتوگو با «پیامما» به بررسی چالشها و فرصتهای موجود در بومگردی پرداخت و مشکلات و چالشهای پیش روی بخش خصوصی در صنعت گردشگری را مورد بحث قرار داد.
حفظ هویت در تلاقی سنت و مدرنیته
پیام ما- در دنیای امروز، بومگردی بهعنوان تجربهای منحصربهفرد و عمیق از ارتباط با طبیعت و فرهنگ محلی شناخته میشود. یکی از جنبههای اساسی بومگردی که نیازمند توجه ویژه است، گردشگری خوراک است. غذا نهتنها ابزاری برای سیرکردن شکم، بلکه آئینهای از فرهنگ و سنتهای یک منطقه به شمار میآید. در ایران، با تاریخ غنی و تنوع اقلیمی بینظیر، این موضوع اهمیت دوچندان مییابد. معرفی غذاهای محلی در بومگردیها میتواند به حفظ هویت فرهنگی، ارتقای کشاورزی پایدار و ایجاد درآمدزایی برای جوامع محلی کمک کند. همچنین، گردشگری خوراک فرصتی است برای گردشگران تا از طریق غذا به عمق فرهنگ و آدابورسوم محلی پی ببرند و تجربههای فراموشنشدنی را به دست آورند. بااینحال، برخی چالشها نیز وجود دارد که میتواند این ظرفیت را تهدید کند. نبود زیرساختهای استاندارد برای ارائه خدمات مناسب به گردشگران، مانند رستورانهای محلی و اقامتگاههایی که فرهنگ و غذاهای منطقه را بهدرستی معرفی کنند، از جمله این مشکلات است. همچنین، کاهش توجه به مواد اولیه سنتی و محلی که نقش کلیدی در اصالت غذاها ایفا میکند، میتواند بهتدریج این میراث غنی را تحتتأثیر قرار دهد.
