بایگانی مطالب : محیط زیست
درآمدزایی به قیمت آلودگی هوا
کشور در تابستانها با قطعیهای گسترده برق و زمستانها با بحران شدید کمبود گاز مواجه است. وضعیت ناترازیهای این دو بخش بهشکلی است که دولت برای تأمین برق زمستانه ناچار است در کمبود گاز و سوخت مایع از مازوت، یکی از آلایندههای معروف هوای ایران، استفاده کند. حالا این سؤال اساسی مطرح میشود که چرا دولت همچنان بهدنبال صادرات برق است؟ درحالیکه اخبار این روزها از از سرگیری صادرات برق به افغانستان و پاکستان حکایت دارند، آیا در شرایط بحرانی انرژی، این تصمیم واقعاً بهنفع مردم و صنایع داخلی است؟ یا اینکه این سیاست، بیشتر بهدنبال منافع اقتصادی کوتاهمدت است و منافع بلندمدت داخلی را قربانی میکند؟ بخش خصوصی صنعت برق معتقد است در این شرایط، اولویت باید تأمین نیازهای داخلی باشد و برنامههایی مانند تبدیل ایران به «هاب انرژی منطقه» باید به تعویق بیفتند؛ بهویژه زمانی که تأمین برق بیشتر برای صادرات، بهمعنی مصرف بیشتر مازوت و سوخت مایع در نیروگاههاست.
مهاجرت زندگی در روستاهای خراسانجنوبی
معادن، صحنه درگیریهای خونین
ضرورتهای اقتصادی و نیاز کشور به توسعه و ایجاد اشتغال، همواره از جمله مفاهیمی بوده است که مدافعان و منتفعین بخش معدن برای توجیه گسترش فعالیتهای خود در طبیعت نیمهجان ایران به آن استناد میکنند. ترجمه دقیقتر این ادعا چنین است: گرچه محیط طبیعی و بنیانهای حیاتی سرزمین در هم شکست و از کوهها، رودها و جنگلهای زیبا جز تودهای آلوده و سمی باقی نماند، اما درعوض، کشور ثروتمند شد، مردم به رفاه رسیدند و بخشی مهم از جامعه به شغلی مطمئن و با درآمد مکفی دست یافتند. ناترازی میان سرمایههای ازدسترفته غیرقابلتکرار و دستاوردهای اقتصادی حاصل از این فرایند را کنار بگذاریم و ببینیم تا چه اندازه بخش «مثبت» این روایت، یعنی ایجاد ثروت و اشتغال، در عمل قابل تصدیق است. آنچه در میدان واقعیت دیده میشود، چندان همراستا با این روایت پرطمطراق آن نیست. گزارشهای رسمی، از جمله مطالعات مرکز پژوهشهای مجلس، نشان میدهد بخش عمدهای از معادن کشور نهتنها اشتغال پایدار و مولد ایجاد نکردهاند، بلکه در بسیاری از مناطق، موجب فروپاشی نظامهای معیشتی بومی، تعمیق فقر و گسترش نابرابریهای منطقهای شدهاند.
زمین، زن و سکوت
مروری بر فیلم «بانل و آداما»
آبنشینها یا تختکنشینهای اطراف هامون
«تختکنشینها»، آرامآرام با خشکیدن هامون ناپدید شدند. روزگاری زمینهای سیستان سبز بود و پرآب، اما حالا فقط در خاطرهها باقی مانده است. کاهش بارندگی و سدسازیهای بالادست رود هیرمند، این دریاچه بزرگ را به پهنهای از خاک و نمک تبدیل کرده؛ دریاچهای که با بیابانشدنش، زندگی را در جزیرههای کوچکش و میان مردمانی که روزی بر آب میزیستند، خاموش کرد. آنها خانههایشان از گل و نی بود و قایق تنها راه ارتباطشان با دنیا. صیاد، کشاورز و دامدار بودند و زندگیشان با آب گره خورده بود. «کلثوم بزی»، نویسنده و تسهیلگر اجتماعی، خود از میان همین مردم تختکنشین آمده است. او در کتاب «آبنشینها» از قصه زندگی روزمره زنانی گفته که در گذشتهای دور در میان آبهای هامون میزیستند؛ قصههایی که نشان میدهد چگونه جامعهای کوچک، با سختیها و امیدهایش، در پهنه آب و نیزار هامون شکل گرفته بود. قصه، بخش پررنگی از فرهنگ آنها بود و شاید اگر این قصهها نبودند که نسلبهنسل نقل شوند، همین یک قطره کوچک از زندگی آنها نیز باقی نمانده بود.
بانگ مرال، صدای امید در دل جنگل
نگهبانان روح جنگل
بانگ چند گوزن در جنگل میپیچد. «پیمان» میگوید این «صداهای پسرانه» از گلوی مرال نر جوانی میآید که هنوز جفتی پیدا نکرده. دقیقهای بعد، ارتفاعات جنوبی ارفعکوه از صدای مرالی بزرگ به لرزه میافتد. در عصر یکی از آخرین روزهای فصل گاوبانگی، گوزنهای قرمز هنوز سرمستاند. «تا چند سال پیش اینهمه بانگ مرال نبود.» «داریوش» میگوید «مرالها میدانند که اینجا دیگر امن است» و «مرالها میدانند» را محکم ادا میکند. آنها دوست و برادرند، نگهبانان این راشستان بزرگ، حافظان مرالهای تیزرو در یکی از آخرین نقاط بکر ایران.
فراتر از رویکردهای فنی، بهسوی تعامل اجتماعی
احیای دریاچه ارومیه
بودجههای بینتیجه، دریاچه خشکیده
|پیام ما| براساس آخرین تصاویر ماهوارهای و گزارشها امروز دریاچه ارومیه در بحرانیترین وضعیت خود طی دو دهه گذشته است، این درحالیاست میلیاردها تومان طی سالهای گذشته صرف احیای این دریاچه آب شور شده است. از سوی دیگر، بهگفته رئیس سازمان حفاظت محیطزیست، هنوز تکلیف سال آینده برای احیای این دریاچه مشخص نیست.
انحراف در فرایند اجرای کاداستر اراضی ملی و دولتی
صدور اسناد پرابهام برای اراضی ملی
