بایگانی مطالب : اقتصاد
بومگردی با وعده توانمندسازی و واقعیت رهاسازی
| پیام ما | درحالیکه مسئولان وزارت میراثفرهنگی از رشد چهار هزارواحدی اقامتگاههای بومگردی و ایجاد دهها هزار شغل در روستاهای محروم سخن میگویند، گزارشهای میدانی و اظهارات تشکلهای صنفی روایت دیگری دارند. روایتی از زنان سرپرست خانواری که با قطع اینترنت بازار فروش صنایعدستیشان را ازدستدادهاند، میزبانانی که قبض گازشان سه برابر و درآمدشان یکچهارم شده و صدها بومگردی که در آستانه ورشکستگی، قرارداد همکاریشان را تمدید نکردهاند. مدلی که زمانی نوید «توسعه از پایین» را میداد، حالا در میانه فشار اقتصادی، سختگیریهای اداری و رکود گردشگری، به آزمونی جدی برای سیاستگذاری توسعه پایدار در ایران بدل شده است.
روایت یوزپلنگهایی که نانآور شدند
| پیام ما | در سالهایی که توسعه شهری در ایران با چالشهای محیطزیستی و اجتماعی همراه شده، نگاه سیاستگذاران گردشگری بیش از گذشته به سمت روستاهایی چرخیده که تلاش کردهاند مدل متفاوتی از توسعه را تجربه کنند؛ مدلی که در آن محیطزیست، معیشت و فرهنگ محلی درهمتنیده شدهاند. در همین چارچوب، سه روستای «قلعهبالا»، «پامنار» و «مُعیل» بهعنوان کاندیداهای ایران در رقابتهای بینالمللی گردشگری معرفی شدهاند. «نرگس فاضلی»، مسئول دفتر ثبت روستاهای جهانی، در گفتوگو با «پیام ما» میگوید: «روستاها دیگر فقط سکونتگاه نیستند؛ آنها تبدیل به پروژههای توسعهای شدهاند که میتوانند الگوی ملی باشند.» او تأکید میکند که این تغییر نگاه، نتیجه چند سال بازتعریف نقش گردشگری در سیاستهای توسعه روستایی است.
خانههای خشتی هنوز نفس میکشند
سالهاست بسیاری از روستاهای ایران زیر فشار مهاجرت، رکود اقتصادی و فراموشی تدریجی روزگار میگذرانند و در ماههای اخیر نیز سایه جنگ و آتشبس شکننده، نااطمینانی تازهای بر صنعت گردشگری کشور تحمیل کرده است. این در حالی است که چراغخانههای بومگردی هنوز خاموش نشده؛ خانههایی که حالا دیگر فقط محل اقامت گردشگران نیستند، بلکه به پناهگاهِ فرهنگ محلی، معماری بومی و اقتصادِ آسیبدیده روستاها تبدیل شدهاند. ۳۱ اردیبهشت، «روز ملی بومگردی»، امسال فرصتی است برای بازخوانی وضعیت صنفی که به گفته فعالانش، در سالهای سخت کنار مردم ایستاد، اما اکنون خود زیر فشار بحران اقتصادی، بدهیهای بانکی و محدودیتهای زیرساختی گرفتار شده است.
خانههای کاهگلی که توسعه را معنا میکنند
«۵ جی» وارد مزرعــــه شد
این روزها کشاورزان استان «چوروم» در شمال ترکیه، با یک نگاه ساده به صفحه تلفن همراهشان، مزرعه را مدیریت میکنند؛ جایی که پهپادها فقط روی بخشهای آلوده سمپاشی میکنند، حسگرهای هوشمند وضعیت خاک را لحظهبهلحظه گزارش میدهند و تراکتورهای خودران با دقتی میلیمتری کود را در زمین پخش میکنند. تصویری که تا چند سال پیش شبیه فیلمهای علمیتخیلی بود، حالا به بخشی از واقعیت کشاورزی در همسایه شمال غربی ایران تبدیل شده است. ترکیه بهعنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان محصولات کشاورزی منطقه، سالهاست با مشکلاتی مانند کمآبی، تغییر اقلیم، افزایش هزینه تولید و کاهش نیروی کار روستایی روبهرو است. رشد جمعیت و افزایش نیاز به غذا نیز فشار مضاعفی بر این بخش وارد کرده است. حالا دولت این کشور همراه با شرکتهای فناوری و اپراتورهای ارتباطی، سرمایهگذاری گستردهای روی «کشاورزی هوشمند» انجام داده؛ مدلی که در آن داده، اینترنت پرسرعت و هوش مصنوعی بهاندازه بذر و آب اهمیت پیدا کردهاند.
آغاز دومین دوره رویداد ملی بومگردی
دومین دوره رویداد ملی اقامتگاههای بومگردی کشور با حضور حدود ۱۵۰ نفر از مدیران، فعالان و کنشگران این حوزه در تهران آغاز شد و در استان سمنان و شهرستان شاهرود ادامه خواهد یافت. این رویداد با هدف تقویت جایگاه بومگردی در توسعه گردشگری پایدار، ایجاد پیوند میان بخش خصوصی و دستگاههای اجرایی و همچنین توسعه کسبوکارهای روستایی برگزار میشود و میزبانی آن را استان سمنان و شهرستان شاهرود بر عهده دارد.
روایت افول بومگردیهای اصیل
کار از چه زمانی خراب شد؟ برای بررسی تاریخچه بومگردیها و بومگردیدارها باید به سراغ اعضای «خوشهسار بومی» رفت. سراغ همان فهرست بیست و دو نفره معروف که هنوز روی دیوار بومگردی «بارانداز» در روستای «فرحزاد» خور و بیابانک باقی مانده است. باید رفت و پرسید که چه شد که بومگردی روزگارش اینگونه شد؟ بررسی این فهرست مهم به نظر میرسد. ازاینجهت که شاید بهجز لیست خوشهسار دیگرانی هم بودند که کار میکردند؛ اما فعالیتشان تبدیل به جریان نشد. خوشهسار ولی یک جریان بومی قدرتمند بود.
طالقان زیر فشار تهران
درحالیکه تهران برای جبران کمآبی، بیش از گذشته به منابع آبی اطراف خود وابسته شده، نشانههای فشار بر سد «طالقان» و مناطق پاییندست آن روزبهروز آشکارتر میشود؛ از عقبنشینی محسوس آب سد، نگرانی کشاورزان و ساکنان محلی درباره کاهش حقابهها و... نشانههای آشکار همان الگوی تکرارشوندهای هستند که پیشتر در حوضههای آبی ارومیه یا زایندهرود تجربه کرده بودیم.
کاهش هزینههای برق تجدیدپذیر؛ جهان در آستانه تامین برق بار پایه از منابع پاک
بر اساس گزارش جدید آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر (IRENA)، فناوریهای نوین ذخیرهسازی انرژی، امکان تامین برق پایدار و مطمئن از منابع تجدیدپذیر را فراهم کرده است. این گزارش نشان میدهد که «هزینه همتراز شده برق پایدار» (firm LCOE) برای انرژیهای تجدیدپذیر در بسیاری از مناطق جهان، حتی با احتساب هزینههای ذخیرهسازی، در حال کاهش یافته و از هزینههای تولید برق از سوختهای فسیلی پیشی گرفته است.
سمنـــان؛ شهر موزهایِ بدون مــوزه استاندارد
