بایگانی مطالب : انرژی
انرژی سبز محصور در موانع خاکستری
در سالهای اخیر، باتوجهبه بحرانهای زیستمحیطی و ناترازی شدید برق در کشور، تحولات قابلتوجهی در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر به وقوع پیوسته است. بااینحال، دستاندرکاران این صنعت هنوز با چالشهای جدی مواجهاند. علیرغم اینکه نمایندگان مجلس از تصویب قوانین حمایتی سخن میگویند، اما پیشرفتهای حاصل از این قوانین در عمل بسیار محدود بوده و موانع پنهان، راه موفقیت آنها را مسدود کرده است. شاید برای بسیاری این پرسش مهم مطرح شود که چرا قوانین وضعشده نتوانستهاند به توسعه تجدیدپذیرها در ایران کمک کنند و چه عواملی در این ناکامی نقش دارند. در گفتوگو پیش رو با اسفندیار زارعی، مدیرعامل شرکت نیرونویان قشم، تلاش شده است به این سؤالات پاسخ داده شود. او در این مصاحبه به بررسی چالشهای موجود، ضرورت بهبود فرایندها و چشمانداز آینده انرژیهای تجدیدپذیر در ایران میپردازد.
وعدهای که محقق نشد
مرداد امسال شهرداری کرمان ۲ دستگاه خودرو برقی متعلق به شهرداری را رونمایی کرد و از رانندگان تاکسی خواست با تسهیلات خودروهای فرسودهشان را به خودرو برقی تبدیل کنند. شهردار کرمان در مراسم افتتاحیه پشت یکی از این خودروها نشست و دکمه استارت را فشار داد تا شروعی نمادین برای خودروهای برقی در کرمان باشد. مسئولان شهرداری کرمان با تبلیغات زیاد مدعی شدند که کرمان بعد از تهران دومین شهری است که خودروهای برقی را وارد ناوگانش کرده، اما این شروع در حد همان استارت باقیماند و با گذشت شش ماه، هنوز هیچ تاکسی برقی رسما وارد ناوگان تاکسیرانی کرمان نشده است.
حملونقل برقی؛ کلید مقابله با بحران آلودگی
«آلودگی هوای تهران رکورد زد.» این جمله، عبارتی تکراری و آشناست که با آغاز فصل زمستان، بارها به تیتر خبرگزاریها و روزنامهها تبدیل میشود. در کلانشهرهایی مانند تهران که با رشد سریع جمعیت و گسترش استفاده از خودروهای شخصی روبرو هستند، آلودگی هوا به یک بحران مداوم تبدیل شده است. آمارها نشان میدهند که حدود ۶۰ درصد آلودگی هوای شهر تهران به واسطه ذرات معلق ناشی از خودروهاست. ازاینرو، بسیاری از کارشناسان حوزه شهری بر این باورند که ورود خودروهای برقی (PEVs) به بازار بهعنوان یک راهکار نوین و پایدار، نقش بسزایی در مقابله با آلودگی هوا و بهبود کیفیت زندگی در این کلانشهرها دارد.
تاکسیهای برقی از رویا فروشی تا واقعیت
حل معضلات ناشی از تغییر اقلیم و بحرانهای زیستمحیطی دیگر یک امر فانتزی برای سیاستمداران نیست، بلکه به یک مسئله خطیر برای بقای آنها در قدرت در سراسر جهان تبدیل شده است. ازاینرو سیاستگذاران دچار چالش شدهاند تا از مصرف سوختهای فسیلی فاصله بگیرند و از انرژیهای تجدیدپذیر استفاده کنند. در میان، تغییردادن اجاقهای خوراکپزی از گازی به برقی و استفاده از خودروهای برقی در حملونقل عمومی و... بخش کوچکی از کارهایی است که حاکمان میتوانند برای کاهش آلودگی سوختهای فسیلی، انجام دهند. البته شروع هر کار تازهای مصائب خودش را دارد، مخصوصاً زمانی که این کارِ تازه چندوجهی و چندعاملی هم باشد؛ نمونه بارز آن واردات خودروهای برقی به ایران و بهخصوص به سیستم حملونقل شهر تهران است. نفس شهروندان پایتخت سالها است که تنگ میشود و هر سال هزاران نفر از مردم این شهر بهخاطر آلودگی هوا از دنیا میروند و آسیب میبینند. در این شرایط، دولت و شهرداری تهران برای کاهش آلودگی هوا وعده واردات تاکسیهای برقی و ایجاد جایگاههای شارژ اتومبیلها را دادند و از اینجا بود که مسائل رانندههای تاکسیهای اقساطی شروع شد.
مسیر پر پیچوخم مذاکره
گفتن و نوشتن درباره آثار تحریمها بر اقتصاد ایران شاید دیگر تکراری به نظر برسد، اما واقعیت تلخ این است که این فشارها همچنان کشور را در کام خود میکشد. کسبوکارها بهسختی نفس میکشند و آیندهای مبهم پیش رویشان است. قیمتها همچنان بالا میرود، سرمایهگذاری در کشور کم رنگ شده و روزبهروز تعداد بیشتری از مردم وارد دایره فقر میشوند. بسیاری از مردم کشورمان در مواجهه با مشکلات روزمره، بهسختی برای بقا تلاش میکنند. در این شرایط، توسعه پایدار به یک آرزوی دستنیافتنی تبدیل شده است. تحریمها نهتنها اقتصاد را فلج کرده، بلکه مردم را در تله ناامیدی گرفتار کردهاند. این روند، سنگینی روزافزون بر دوش کشور میگذارد و هر تلاش برای غلبه بر آن، به ناامیدی بدل میشود.
پرونده پیچیده یک پالایشگاه
پالایشگاه بیدبلند خلیجفارس بهبهان که در سالهای اخیر یکی از متهمان آلودگی در استان خوزستان بوده، در هفته گذشته با انتشار خبری اعلام کرده است سازمان حفاظت محیطزیست مهر تأیید بر عملکرد این مجموعه زده و «این مجموعه عامل آلایندگی شهرستان بهبهان نیست». همین هم عاملی بود تا محیطزیست به این مورد واکنش نشان دهد و این خبر را نظر مدیریت این پالایشگاه بداند. «ادارهکل حفاظت محیطزیست استان خوزستان بهعنوان مرجع حاکمیتی محیطزیست استان دراینخصوص اظهارنظری نداشته و وضعیت آلایندگی این شرکت طی پایشها و بازدیدهای میدانی مهر، آبان، آذر و دی ماه امسال بررسی شده که آن نتایج در حال بررسی است.» این اتفاقات درحالیاست که شورای شهر بهبهان هم از این مجموعه شکایت کرده و البته بهگفته «محمد الموتی»، دبیر شبکه تشکلهای مردمنهاد محیطزیست و منابع طبیعی کشور، یکی از مطالبات آنها از نهادهای نظارتی و خود این مجموعه، مربوط به جمعآوری نکردن گازهای همراه ۵۲ مشعل در شرق کارون است. کاری که بهگفته الموتی برای آن حدود شش سال قبل معادل ۳۱ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان پول پروژه دریافت شده و گازی جمعآوری نشده است. این موردی است که سال گذشته، مورد توجه و پیگیری شبکه تشکلهای محیطزیست و منابعطبیعی کشور از کمیسیون اصل ۹۰ مجلس و دستگاههای نظارتی قرار گرفته و آنها همچنان در انتظار نتیجه هستند. این درحالیاست که مدیر پروژه جمعآوری گازها میگوید «پولی از جایی نگرفتهایم، خودمان باید هزینه این پروژه را میدادیم و تا پایان سال ۱۰ مشعل خاموش خواهند شد.» حالا اما آلایندگیهای این مجموعه هم به فهرست مطالبات این پرونده اضافه شده است، مواردی که مورد شکایت شورای شهر بهبهان قرار گرفت و در نهم دیماه توانستند حکمی برای آن از مراجع قضائی بگیرند.
چالشهای مالی ناترازیهای برق
رقم کل بودجه دولت در سال آینده ۶۴۰۷ همت است. اگر با ارز ۸۰ هزار تومانی حساب کنیم، این رقم معادل ۸۰ میلیارد دلار است. یک ماه قبل «مهرداد بائوج لاهوتی»، از اعضای کمیسیون برنامهوبودجه مجلس شورای اسلامی، اعلام کرد برای رفع ناترازی برق صد میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز است، عددی که اعلام شده بیشتر از بودجه یک سال کشور است؛ قدر هزینه ساخت ۳۷۵ برج به بلندی برج میلاد (هزینه ساخت ۲۶۶ میلیون دلار). اما آیا برای رفع ناترازی واقعاً به این حجم از منابع مالی نیاز است؟ «پیام ما» در این گزارش بهدنبال بهترین راهحل برای رفع ناترازی برق است و کارشناسانی چون «یدالله سبوحی»، عضو هیئتعلمی دانشگاه صنعتی شریف، و «بهرام صادقی»، عضو باشگاه صاحبنظران انرژی، در پاسخ به این سؤال از راهکارهای سایر کشورها میگویند. از نگاه سبوحی اولویت اول ما در کشور باتوجهبه محدودیت منابعی که داریم بهینهسازی انرژی و بعد تجدیدپذیرهاست؛ اقدامی که اگر صورت پذیرد، معادل ۴۰ درصد از مصرف انرژی را آزاد میکند و برگشت سرمایهاش در حدود سه سال است. اینکه چرا سیاست بهینهسازی انرژی پی گرفته نمیشود؟ جوابش از دید این کارشناسان به هیئتمدیرههای لغزان هلدینگهای بزرگ خصولتی و قیمت پایین انرژی برمیگردد.
تعهد به توسعه پایدار
|پیامما|ایران به نقطهای از ناترازی و وضعیت شکننده محیطزیستی بهویژه آلودگی هوای ناشی از سوخت نیروگاهها و مازوتسوزی رسیده است که چارهای جز توسعه انرژیهای تجدیدپذیرها در کشور با همه اماواگرهایش ندارد. حقیقتی که نظر حضور نمایندگان ایران و نمایندگانش را در اجلاس انرژیهای تجدیدپذیر ۲۰۲۵ که در «ابوظبی» در حال برگزاری است، جدیتر کرده است؛ حضوری که با استقبال جامعه بینالملل نیز مواجه شده است. تسهیل همکاری انجمنها و سازمانهای مردمنهاد مستقر در ایران با آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر مهمترین توافقهای این اجلاس بود. همچنین، نمایندگان «آیرنا» ابراز امیدواری کردند این تعاملات گسترش پیدا میکند. «فرانچسکو لاکمرا»، دبیرکل آیرنا، نیز در این اجلاس با اشاره به عضویت ایران در شورای آژانس، بر توسعه همکاریها در راستای تسهیلگری اجرای پروژهها، تهیه گزارشات آمادگی گذار انرژی در ایران با مشارکت آژانس و سایر محورهای پیشنهادی طرفین تأکید کرد.
الزام احداث نیروگاه خورشیدی برای دریافت پروانه ساختمانهای بالای ۴ طبقه
در راستای ترویج استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، تفاهمنامه جدیدی بین شرکت توانیر و سازمان نظام مهندسی ساختمان منعقد شده است. بر اساس این تفاهمنامه، ازاینپس، احداث نیروگاه خورشیدی برای ساختمانهای بالای ۴ طبقه یا با مساحت بیش از ۱۰۰۰ مترمربع، الزامی خواهد بود. این اقدام، گامی مهم در جهت حفظ محیطزیست و بهرهمندی از مزایای انرژی خورشیدی محسوب میشود.
شکایت قربانیان آتشسوزیهای کالیفرنیا از یک شرکت نیرو
در اولین شکایت مربوط به آتشسوزیهای کالیفرنیا، قربانیان این فاجعه مدعی شدند تجهیزات تامین کننده نیروی شرکت «ادیسون اینترنشنال» در جنوب کالیفرنیا، مقصر ایجاد آتشسوزیهای جنگلی است که هنوز در دومین کلان شهر بزرگ آمریکا ادامه دارد.
