اخبار رسیده از «ابوظبی» و در حاشیه پانزدهمین نشست مجمع آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر (IRENA) نشان می‌دهد نمایندگان ایران حضوری فعال در این نشست برای جذب سرمایه‌گذاری و تکنولوژی‌های به‌روز به منظور توسعه انرژی تجدیدپذیر و جبران بخشی از ناترازی سنگین برق در کشور دارند. این رویداد که نخستین رویداد بین‌المللی حوزه انرژی در سال جدید است، با محوریت «تسریع گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر» برگزار شد و میزبان نمایندگان ۱۷۰ کشور عضو، سازمان‌های بین‌المللی و تخصصی فعال در حوزه انرژی است.

روز گذشته و به‌منظور مرور همکاری‌های گذشته و برنامه‌ریزی اقدامات مشترک با آیرنا، جلسه‌ای با حضور «محسن طرزطلب» ریاست ساتبا، «بینو پارتان» مدیر بخش مشارکت و همکاری‌های کشوری «آیرنا» و «طارق احمد» مدیر بخش منطقه‌ای خاورمیانه و شمال آفریقای این نهاد، در حاشیه اجلاس سران  آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر برگزار شد.

آمادگی ایران برای تجدیدپذیرها

براساس آنچه پاون، وب‌سایت اطلاع‌رسانی وزارت نیرو، گزارش کرده است، در این نشست جزئیات فرایند تهیه گزارش آمادگی توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و گذار انرژی (Renewables Readiness Assessment) در جمهوری اسلامی ایران مرور شد. این برنامه از اواسط سال ۲۰۲۵ آغاز و طی نزدیک به یک سال در تعامل با همه ذی‌نفعان حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور در قالب گزارشی جامع تکمیل خواهد شد.

همچنین، کارگاه آموزشی تهیه استراتژی ملی هیدروژن سبز با مشارکت آژانس، پیاده‌سازی برنامه‌های مشترک دیگری برای آگاه‌سازی مزایای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و گذار انرژی در سطوح مختلف اجتماعی، برگزاری دوره‌های مشترک در حوزه آماده‌سازی شبکه برق برای اتصال حجم بالایی از نیروگاه‌های تجدیدپذیر به شبکه و همچنین برنامه‌ریزی بلندمدت انرژی مورد بحث قرار گرفت.

پاون نوشت: «تسهیل همکاری انجمن‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد مستقر در ایران با آژانس از دیگر موارد مطرح در جلسه بود که نمایندگان آیرنا ابراز امیدواری کردند این تعاملات در هماهنگی کامل با ساتبا به‌عنوان نقطه تماس آژانس با ایران، گسترش یابد.»

معرفی نماینده

محسن طرزطلب، رئیس ساتبا، همچنین با فرانچسکو لاکمرا، دبیرکل آیرنا، در دومین روز نشست سران آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر(IRENA) دیدار کرد.

به‌گزارش پاون، در این دیدار و جلسه مشترک که با حضور تعدادی از معاونان و مدیران برنامه‌های منطقه‌ای آژانس صورت گرفت، رئیس ساتبا با اشاره به همکاری‌های متعدد آغازشده در سال ۲۰۲۴، برنامه‌های گسترده وزارت نیرو برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و بادی را تشریح کرد و خواستار مشارکت در پلتفرم‌های متعدد آیرنا برای شتاب‌بخشی به توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران شد.

فرانچسکو لاکمرا، دبیر‌کل آیرنا، نیز با اشاره به عضویت ایران در شورای آژانس، بر توسعه همکاری‌ها در راستای تسهیل‌گری اجرای پروژه‌ها، تهیه گزارشات آمادگی گذار انرژی در ایران با مشارکت آژانس و سایر محورهای پیشنهادی طرفین تأکید کرد.

«ترکمان»، نماینده سفارت جمهوری اسلامی ایران در امارات، نیز ابراز امیدواری کرد نماینده مقیم ایران در آیرنا به‌زودی به آژانس معرفی و پیگیری تعاملات با این نهاد مهم بین‌المللی تسهیل شود.

ایران متعهد به تجدیدپذیرها

در مراسم افتتاحیه نمایشگاه جانبی این رویداد نیز که با حضور بیش از ۳۰ هزار نفر از ۱۱۲ کشور جهان برگزار شد، رئیس دولت امارات متحده عربی و رؤسای جمهوری کشورهای قزاقستان، ازبکستان، آذربایجان، نیجریه، کنیا و… حضور داشتند.

شرکت MASDAR در مراسم افتتاحیه این رویداد از طرح خود برای ساخت نیروگاهی تجدیدپذیر برای تأمین برق پایه شبکه رونمایی کرد که در آن ترکیب پنج گیگاوات نیروگاه خورشیدی با ۱۹ گیگاوات ساعت باتری قادر خواهد بود هزار مگاوات برق را در تمام ساعات شبانه‌روز در طول سال به شبکه تزریق کند. این نیروگاه قرار است در مساحت ۹۰ کیلومترمربع با هزینه شش میلیارد دلار در ابوظبی برق ۵۰۰ هزار خانه را بدون انتشار کربن تأمین کند.

طی سال‌های اخیر توسعه تجدیدپذیرها کلید خورد، اما دولت چهاردهم برنامه‌های جدی‌ای برای توسعه این انرژی دارد، تاجایی‌که مسئولان دولتی به‌تازگی از حمایت‌های گسترده دولت و برنامه‌ریزی برای افزایش ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر به ۳۰ تا ۵۰ هزار مگاوات خبر دادند.

 همچنین، «رضا عامری»، سفیر جمهوری اسلامی ایران در امارات متحده عربی، از سخنرانان روز نخست نشست بود که بر تعهد ایران به توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر تأکید کرد.

او ضمن اشاره به جایگاه ایران به‌عنوان یکی از تولیدکنندگان پیشرو نفت و گاز، با تأکید بر اهتمام ایران به تنوع‌بخشی به سبد انرژی گفت: ایران تاکنون حدود ۱.۳ گیگاوات ظرفیت انرژی تجدیدپذیر، شامل نیروگاه‌های خورشیدی، بادی، زیست‌توده و نیروگاه‌های کوچک برقابی، نصب کرده است.

لزوم تقویت همکاری

عامری همچنین ضمن اعلام آمادگی ایران به‌عنوان عضو جدید شورای IRENA برای ایفای نقش مؤثر در بررسی برنامه‌ها، بودجه‌ها و تقویت همکاری بین کشور‌های عضو، بر لزوم تقویت همبستگی بین‌المللی برای دستیابی به هدف سه برابر کردن ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۰ تأکید کرد و خواستار همکاری فراگیر برای تضمین آینده‌ای پایدار و عادلانه در حوزه انرژی شد. این نشست با حضور سران کشور‌ها و مقامات ارشد، از ۱۲ تا ۱۸ ژانویه ۲۳ تا ۲۹ دی ماه در حال برگزاری است.

انرژی‌های تجدیدپذیر به‌عنوان یک راهکار کلیدی در راستای مقابله با بحران‌های زیست‌محیطی و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی، در سال‌های اخیر مورد توجه بسیاری از کشورها قرار گرفته است. ایران نیز به‌عنوان کشوری با منابع غنی انرژی، در تلاش است تا از این ظرفیت‌ها بهره‌برداری کند.

سهم انرژی‌های تجدیدپذیر در سبد انرژی ایران همچنان پایین است. به‌طور تقریبی، تنها حدود دو درصد از کل انرژی مصرفی کشور از منابع تجدیدپذیر تأمین می‌شود. در سال‌های اخیر، نیروگاه‌های خورشیدی به‌عنوان یکی از مهمترین منابع تجدیدپذیر در ایران شناخته شده‌اند. با وجود ظرفیت بالای تابش خورشید در بسیاری از مناطق، تعداد نیروگاه‌های فعال همچنان محدود است و نیاز به سرمایه‌گذاری و توسعه زیرساخت‌ها وجود دارد.

مهر امسال دولت از حمایت‌های گسترده دولت و برنامه‌ریزی برای افزایش ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر به ۳۰ تا ۵۰ هزار مگاوات خبر دادند.

همچنین، حدود ۳۵ همت در قانون بودجه برای حوزه تجدیدپذیر و بهینه‌سازی مصرف انرژی در نظر گرفته شده است. این منابع به‌عنوان یک فرصت استثنایی برای توسعه صنعت برق تجدیدپذیر تلقی می‌شوند.

یکی دیگر از برنامه‌های دولت صدور شناسه یکتا است؛ شناسه‌ای که برای پروژه‌های ساخت نیروگاه‌های تجدیدپذیر به مالکان این امکان را می‌دهد که از آخرین وضعیت سند ملکی پروژه‌های خود مطلع شوند. این شناسه به‌عنوان ابزاری برای تسهیل فرایند ثبت و سرمایه‌گذاری در این حوزه عمل می‌کند.

همچنین، قرارداد خرید تضمینی برق تجدیدپذیر از ۳ مگاوات به‌تدریج تا ۱۰ مگاوات افزایش خواهد یافت. این اقدام به سرمایه‌گذاران اطمینان می‌دهد درصورت عدم پرداخت منابع می‌توانند برق تولیدی خود را به صنایع بفروشند یا به بورس سبز عرضه کنند.