بایگانی مطالب : گردشگری
کشمکشهای حقوقی آشوراده
۱۸ آبان ۱۴۰۰ در خبری که از سوی سازمان حفاظت محیطزیست کشور در مورد طرح طبیعتگردی جزیره منتشر شد، قید شده بود: «مقرر شد سوابق و مستندات قانونی اراضی ملی و مستثنیات جزیره آشوراده (سوابق ثبتی آرای صادره نقشه اراضی ملی و مستثنیات) توسط سازمان منابعطبیعی و آبخیزداری کشور طی مکاتبهای رسمی ظرف مدت ۱۰ روز به سازمان حفاظت محیطزیست اعلام شود. همچنین، ظرف مدت ۱۰ روز بهمنظور تعیین دقیق حدود، قانون حدنگار توسط ادارهکل منابعطبیعی و آبخیزداری استان گلستان در محدوده جزیره آشوراده اجرا شود.» ضمن اینکه اعلام شد «با هدف حمایت از معیشتهای پایدار جامعه محلی مدیریت واحد و یکپارچه و بارگذاری حداقلی در جزیره آشوراده، فعالیتهای مرتبط با تفرج متمرکز از جمله احداث مرکز بازدیدکنندگان آتشنشانی، اورژانس و خدمات اقامتی با ظرفیت برد حداکثر ۸۰ نفر از محدوده اراضی ملی ۲۲ هکتاری به محدوده مستثنیات روستای آشوراده منتقل و در کاربریهای مرتبط روستا مستقر شود.» در هیچ خبری اما اعلام نشده است که اگر اهالی جزیره اسناد خود را دریافت کنند و بخواهند به جزیره برگردند و در آن زندگی کنند، تکلیف چیست؟ آیا مهمانخانههایی که دوباره رونق گرفته است، با همان ظرفیت برد ۸۰ نفر سنجیده شدهاند؟ آیا دولت یا سرمایهگذار احتمالی میخواهد اراضی مردم را پس از تعیینتکلیف نهایی از آنها بخرد یا اینکه به هر کسی که بخواهد چنانچه پیشتر قول داده بود، اجازه سکونت و کسبوکار میدهد؟ گویا پسروی آب خزر گرچه خانه و زندگی اهالی را از آنان گرفت، اما برای نهادهای دولتی کمرونق نیست و نخواهد بود. روزگاری میگفتند آشوراده کلید توسعه استان است؛ حالا این کلید توسعه چگونه رقم خواهد خورد وقتی حتی سر جامعه محلی هم بیکلاه مانده است.
گردشگری دریایی ایران؛ بدون نقشه راه
«توسعه گردشگری دریامحور» ترجیعبند سخنان وزیر میراثفرهنگی در چندماه حضورش در وزارتخانه است. «صالحی امیری» بارها در سخنان خود به حمایت دولت از این شکل از گردشگری اشاره کرده است و تأکید دارد ایران ظرفیتهای بسیاری در این زمینه دارد. اما آیا صرف داشتن ظرفیتهای بینظیر در حوزه گردشگری دریایی یک کشور میتواند منجر به توسعه این حوزه شود؟ اینکه سواحل جنوبی ایران جذابیتهای منحصربهفردی در زمینه گردشگری دریایی دارند، متضمن این است که یک جزیره قطب گردشگری دریایی شود؟ روند توسعه گردشگری دریایی چگونه باید طی شود؟ تعدد حوزههای مدیریتی در سواحل ایران چقدر مانع از این توسعه میشوند؟ نمونههای بسیاری از تصمیمات کارشناسینشده در این زمینه و صدور دستوراتی برای «توسعه گردشگری دریایی» هنوز در مناطقی مثل جزیره آشوراده، محل چالش است. درباره این موضوع گفتوگویی با «علی شادلو» داشتیم که سالها بهشکل تخصصی در زمینه توسعه این شکل از گردشگری فعالیت داشته و بهخوبی به چالشها و موانع آن آشناست.
سفر بر بال پلتفرمها
سفر به یک بازی دیجیتال شبیه شده است. از لحظهای که تصمیم به سفر میگیریم، فناوری راه را هموار میکند؛ یک اپلیکیشن هوشمند پروازها را برایمان پیدا میکند، نقشههای آنلاین راه را نشانمان میدهند، در یک پلتفرم دیگر میتوانیم محل اقامتمان را انتخاب کنیم، با یک جستجوی ساده با جاذبههای مقصد آشنا میشویم. نیازی به معطلی یا سردرگمی نیست. فناوری در سکوت، در کنار ما ایستاده و سفر را به تجربهای ساده، سریع و جذاب تبدیل کرده است.
گردشگری سبز؛ پاسخی به تغییرات اقلیمی
|پیام ما| دیروز «محمد جهانشاهی»، دبیر کمیته ملی طبیعتگردی و گردشگری سبز، از تدوین برنامهای در راستای آنچه او «جهتدهی به روندهای موجود و بهبود شاخصهای گردشگری سبز در ایران» میداند، خبر داد. او معتقد است شرایط موجود ضرورت طراحی برنامهای بدون نیاز به بروکراسی پیچیده، منابع مالی، مجوز خاص و … را ایجاد کرده است. اما این برنامه تا چه اندازه مبتنیبر حقایق موجود در بخش گردشگری است و تا چه اندازه بر پایه شرایط ایدهالی که از این بخش انتظار داریم؟ جهانشاهی در گفتوگو با «پیام ما» بخشهایی از این برنامهها را که روز گذشته منتشر شد، تشریح کرده است.
برنامه «اقدام فوری گردشگری ایران» تدوین شد
دبیر کمیته گردشگری سبز گفت: «برنامه اقدام فوری گردشگری ایران» به منظور جهت دهی به روندهای موجود با هدف بهبود شاخصهای گردشگری سبز برای اولین بار در کشور تدوین و ابلاغ شد.
شهر موزهها، کاخها و روایتها
سنپترزبورگ به دنبال جذب گردشگران ایرانی است. این جملهای است که مسئول دفتر کنوانسیون و نمایشگاههای سنپترزبورگ در جمع نمایندگان تشکلهای صعنت گردشگری این شهر روسیه برزبان راند. مدیران تشکلهای صعنت گردشگری سنپترزبورگ در هتل «ووولبرگ» از برنامههایشان برای جذب گردشگران خارجی به شهرشان بهخصوص در فصلهای پاییز و زمستان سخن گفتند و از ایران، هند، قطر، ازبکستان و برخی از کشورهای آسیا بهعنوان کشورهایی یاد کردند که میتوانند به جای اروپاییها از سنپترزبورگ دیدن کنند. فعالان صنعت گردشگری سنپترزبورگ با برنامهریزیهای مختلف در تلاش هستند از ثروت فرهنگی و تاریخی خود برای جلب بازدیدکنندگان از دیگر نقاط روسیه و کشورهای همسایه بهره ببرند. ایران یکی از همان کشورهایی است که توجه فعالان صنعت توریسم سنپترزبورگ را جلب کرده است. درهمین راستا، مسئولان این شهر بهطور فعال در تلاشاند تا با جذب گردشگران جدید، بهبود زیرساختها و استفاده از میراث فرهنگی غنی خود، جایگاهشان را بهعنوان یک مقصد جهانی برجسته حفظ کنند. بهطوری که برای تقویت گردشگری، بهویژه در شرایط کنونی، روسیه اقدام به معرفی سیستم ویزای الکترونیکی کرده است که سفر به روسیه را برای گردشگرانی از کشورهای خاص آسانتر میکند. این سیستم بخشی از تلاشهای گستردهتری است که برای جذب بازدیدکنندگان بینالمللی، به ویژه از بازارهای آسیایی، انجام میشود.
آسیبهای تصدیگری دولت در گردشگری
تمام دولتها در ایران در همه صنایع تصدیگری کردهاند از جمله در گردشگری، حتی در برگزاری نمایشگاههای داخلی و خارجی صنعت گردشگری، دخالت میکنند. باوجود این همه دفاتر خدمات گردشگری، انجمنهای صنفی، تورگردانان، هتلداران و فعالان بخش خصوصی عرصه صنعت گردشگری از جمله اتاق بازرگانی ایران و تهران، باز شاهد دخالتهای معنادار دولتها در نمایشگاههای گردشگری هستیم. دخالت و نظارت همیشه دو مقوله موازی در خوانش مدیران ارشد کشور در صنعت گردشگری بوده است. درصورتیکه به استقلال حداقلی بخش خصوصی در اصل ۴۴ قانون اساسی و سند چشمانداز اشاره شده و شرح وظایف و اهداف بخش خصوصی مشخص شده است، علیایحال باز شاهد دخالت و انحصار هستیم (نمایشگاههای بینالمللی در مسکو، برلین، پکن، مادرید و دیگر شهرها). متأسفانه بهنظر میرسد داستان بخش خصوصی و دولتی بهعنوان فرهنگ خصولتی در کشور نهادینه شده است.
فرار از واقعیتهای تلخ گردشگری
|پیام ما|وزیر میراثفرهنگی، روز یکشنبه مقابل دوربین تلویزیون نشست تا در مورد عملکرد صدروزه دولت در حوزه تحتمدیریتش بگوید، اما در میان سخنانش سخنی مبتنیبر یک برنامه مدون و عملیاتی ارائه نشد. او حتی از عملکرد صدروزه وزارتخانه متبوعش هم دفاع نکرد. حرفهای وزیر میراثفرهنگی در گفتوگوی تلویزیونی اخیرش، یک خصوصیت بارز داشت و آن تکیه بر مفاهیم و تعابیر انتزاعی و پرهیز از واقعبینی بود. حوزه میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری حالوروز خوشی ندارد، ای کاش صالحی امیری در فرصت پیشآمده از تدابیر خود و مجموعه تحتمدیریتش برای نجات این سه حوزه از بحرانی که سالهاست به آن دچارند، میگفت.
حمایت از حقوق جامعه محلی شعاری بیش نیست
|پیام ما| طرح گردشگری آشوراده، سالهاست که محل مناقشه بین سازمانها و استانها و نهادهای مختلف است. طرحی که علاوهبر زوایای محیطزیستی، اداری، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و... یک بُعد مهم دیگر هم دارد: «جامعه محلی» بُعدی که در توسعه پایدار همواره مورد تأکید و توجه است، اما در تصمیماتی که برای آشوراده گرفته میشود بهمیزان قابلتوجهی نادیده گرفته شده است. «عباس قدیمی» بههمراه گروه منتخب اهالی سالهاست که پیگیر حقوق اهالی جزیره آشوراده هستند، تاریخ جزیره را از روزهای رونق و آبادانی تا امروز که بهگفته خود او به یک جزیره و مکان متروکه تبدیل شده است، میتوان از زبان او شنید؛ تمام روزهایی که بر جزیره و اهالی آن گذشته را با جزئیات روایت میکند. در تمام سالهایی که بالا آمدن آب دریا مردم را بهاجبار از جزیره کوچاند تا امروز که چندین نهاد در حال تصمیمگیری برای سرنوشت آشوراده هستند، او و همراهانش یک هدف را دنبال کردند؛ احقاق حقوق مردم جزیره. عباس قدیمی بعد از جلسهای که همراه «حسین رحمانی»، از اهالی جزیره، با «حمید ظهرابی»، معاون سازمان محیطزیست، داشت، روایت دیروز و امروز جزیره را برای ما نقل کرد و از تمام دوندگی این سالها گفت و تصمیمات جدیدی که دوباره اهالی را نگران و معترض کرده است. از امیدها و ناامیدیها از وعدههای محققنشده از حرفهایی که از عمل دور بود و حالا که تصمیم گرفته شده چندهکتار از زمینهای مردم جزیره بهعنوان حریم دریا مصوب شود و تنها تعداد محدودی از اهالی مجوز برگشت به جزیره را داشته باشند. +
جواهری از خشت
|پیام ما| اصفهک بعد از کندوان دومین دهکده جهانی گردشگری ایران شد. سازمان گردشگری ملل متحد از میان بیش از دو هزار روستای معرفیشده از سراسر جهان، ۵۰ روستا را بهعنوان دهکده جهانی گردشگری معرفی کرده است. در اجلاس سالانه این سازمان که امسال در کلمبیا برگزار میشود، ایران هشت روستا را بهعنوان کاندید دریافت عنوان دهکده جهانی گردشگری معرفی کرده بود: «ابیانه» اصفهان، «کندلوس» مازندران، «بیشه» لرستان، «میمند» کرمان، «فهرج» یزد، «پالنگان» کردستان، «اصفهک» خراسانجنوبی و «قلعهبالا» سمنان که از این هشت روستا، اصفهک بعد از کندوان بهعنوان دومین دهکده جهانی ایران انتخاب شد. در این اجلاس شاخصهایی مثل جاذبهها و منابع، مرمت و حفاظت از جاذبهها، پایداری زیستمحیطی، پایداری اجتماعی، پایداری اقتصادی، زنجیره ارزش، حاکمیت و اولویت دولت، زیرساخت و اتصال و ایمنی و امنیت از مواردی هستند که در سنجش روستاها مورد استفاده قرار گرفتهاند. اما یکی از مهمترین شاخصههای اصفهک بازسازی آن و مؤلفههایی است که در حوزه گردشگری پایدار مورد توجه قرار گرفته است.
