بایگانی مطالب: گزارش روز

قیمت‌ها از کنترل‌ دولت خارج شد

رئیس‌جمهور در مجلس لایحه بودجه ۱۴۰۵ را کنترل‌کننده گرانی و تورم دانست، این در‌حالی‌است که نرخ ارز هر روز رکورد جدیدی را ثبت می‌کند و هم‌زمان با آن نرخ کالاهای اساسی نیز با افزایش روبه‌رو شده‌اند. به‌گفته «مرتضی افقه»، استاد اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز، دولت مدیریت بازار را از دست داده و از سوی دیگر، انتظارات تورمی عمل اصلی افزایش نرخ ارز و کالاها در بازار است.

راوی ایران تا آخرین نفس

|پیام ما| «زمین زیر پایم سست است وقتی او بر آن راه نمی‌رود. هوا برایم تنگ است وقتی او در کنارم نفس نمی‌کشد.» «مژده شمسایی»، همسر بهرام بیضایی، با انتشار این متن، خبر درگذشت او را اعلام کرد. بیضایی درست در روز تولدش که به ۸۷سالگی رسید، درگذشت و بار دیگر یکی از میراث‌داران سینما و نمایش ایران از دست رفت.

امضا: دانش‌آموزان مدرسه غیرقانونی «ثقلین»

پای نامه‌شان امضا زده‌اند: «با احترام دانش‌آموزان دهم و یازدهم و دوازدهم دبیرستان غیرقانونی ثقلین». مدرسه‌شان در چهارمین ماه سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ پلمب شده است. دانش‌آموزان علاوه‌بر مبالغ هنگفت شهریه، حتی موفق نشده‌اند پرونده تحصیلی خود را پس بگیرند و بدون کد دانش‌آموزی به مدرسه‌ای قانونی و البته دورتر فرستاده شده‌اند. ۱۲ معلم هم بدون کار و حقوق، بلا‌تکلیف مانده‌اند. معلم‌ها و دانش‌آموزان، همگی از مدیر این دبیرستان غیردولتی در تهرانپارس شاکی‌اند.

بودجه ۱۴۰۵؛ تصویر غیرواقعی درآمد و هزینه‌ها

لایحه بودجه ۱۴۰۵ جهت‌گیری اقتصادی دولت و واقع‌بینی اعداد و ارقام بودجه را مبهم‌ کرده است. «احمد علوی»، اقتصاددان، در گفت‌وگو با «پیام ما» می‌گوید: «این لایحه نه‌تنها تفاوت معناداری با بودجه‌های سال‌های گذشته ندارد، بلکه با نادیده گرفتن استهلاک گسترده زیرساخت‌ها و کاهش ارزش پول ملی، تصویری غیرواقعی از درآمد و هزینه‌های دولت ارائه می‌دهد؛ این وضعیت اقتصاد را به مرز بحران‌های عمیق‌تر سوق دهد.»

احتمال فاجعه؛ کمبود ایستگاه‌های لرزه‌نگاری

|پیام‌ما| تصاویر به‌جای‌مانده از زلزله بم، هنوز مانند زمان رخداد تکان‌دهنده است. یکی از مخرب‌ترین زلزله‌های ایران که یک شهر را به تمام معنا به تلی از خاک بدل کرد. پس از بم، مانند پیش از‌ آن، باز هم زلزله چه جان‌هایی را که به کام مرگ نکشانید. اما این همه جان رفته چندان تأثیری بر مدیریت بحران پیش از زلزله و صرف اعتبار برای پیشگیری از خسارت‌های احتمالی نکرده است. «علی بیت‌الهی»، زلزله‌شناس، می‌گوید کمبود امکانات و ابزارهای دقیق سنجش و حتی نبود ایستگاه‌های اندازه‌گیری در امتداد گسل‌های ایران، کار را برای زلزله‌شناسان در شناسایی سناریوهای پیش روی مناطق لرزه‌خیز در کشور دشوار کرده و امیدی هم به خرید و به‌روزرسانی این تجهیزات در آینده نزدیک نیست.

مخالفت دولت با طرح مهریه

|پیام ما| طرح مجلس درباره مهریه و به‌ویژه «ماده ۵» آن با مخالفت دولت و برخی از نهادهای مرتبط با زنان قرار گرفته است و این گمانه‌زنی را مطرح کرده که درصورت تصویب تمامی مواد آن، دولت از ابلاغ و اجرای آن امتناع کند.

جدال ناعادلانه مزد و تورم

با ورود به سه‌ماهه پایانی سال و آغاز مباحث تغییر دستمزدها، کارشناسان اقتصادی نسبت به شکاف عمیق میان افزایش حقوق‌ها با تورم و سبد معیشت هشدار می‌دهند. «علیرضا حیدری»، کارشناس اقتصاد کارگری، می‌گوید سبد معیشت عملاً به شاخصی غیرالزام‌آور تبدیل شده و در تعیین دستمزد نقش واقعی ندارد. «مرتضی افقه»، اقتصاددان، هم معتقد است افزایش ۲۰ درصدی حقوق براساس آنچه دولت پیش‌بینی کرده، در برابر تورم حدود ۵۰ درصدی، به‌معنای عقب‌ماندن جدی قدرت خرید مزدبگیران و تداوم فشار معیشتی بر خانوارهاست.

درمان اعتیاد؛ رویکرد دولتی یا مشارکتی؟

طرح مدیریت مصرف موادمخدر از سوی دولت با هدف کاهش آسیب مطرح شده است. «علی غلامی»، رئیس کانون درمانگران اعتیاد، موفقیت هر برنامه درمانی را مستلزم همراهی کامل دولت و اجرای پروتکل‌های دقیق می‌داند. در مقابل، «نسیم صادقی»، پژوهشگر اعتیاد، هشدار می‌دهد درمان‌های اجباری و متمرکز دولتی بدون مشارکت جامعه و نگاه علمی، اثربخشی لازم را ندارند و بازتوانی اجتماعی معتادان را تضمین نمی‌کند.

شبی که جامعه را بازتعریف می‌کند

شب یلدا، برای جامعه ایرانی فقط یک سنت قدیمی نیست، بلکه هم‌زمان آیینی است که در آن همبستگی جمعی بازتولید می‌شود، مقاومت فرهنگی در برابر معناهای مسلط بروز پیدا می‌کند و تمایزهای طبقاتی به نمایش درمی‌آیند. این آیین کهن، از منظر جامعه‌شناختی امروز فراتر از یک سنت، به‌عنوان آینه‌ای از تحولات هویتی، فرهنگی و اجتماعی ایران عمل می‌کند.

قصه‌گویی تا روشنایی

راه‌ نجات گذران شب‌های تیره و تار، آنجا که امیدی نیست، چه می‌تواند باشد؟ نیاکانمان گویی رهایی را در قصه‌گویی یافته بودند؛ در داستان‌های رستم و سهراب، شیرین و فرهاد، لیلی و مجنون. قدیمی‌های دوران پیشادیجیتال و هوش‌ مصنوعی یادشان می‌آید اوج این قصه‌گویی برای طولانی‌ترین شب سال بود؛ یلدا. شب چله‌ای سحر نمی‌شد مگر اینکه داستانی در دورهمی گفته شود. تاریخ ما پر از فرازونشیب است. آنچه ما را از تالارهای سرد و تاریک زمان عبور داده و تمدنمان را ساخته، هیچ نبود جز قصه‌گویی تا طلوع خورشید و روشنایی.