بایگانی مطالب: منابع طبیعی
آسمان سیاه شد
|پیام ما| تعطیلی مدارس و ادارات استانهای مختلف، در همین ابتدای سال باز هم تیتر اخبار شد. ورود طوفان گردوغبار از مرز عراق و عربستان، امروز بیستوششم فروردینماه آسمان نیمه جنوب و غرب کشور را نارنجی کرد. ریزگردهایی که از بیابانهای خشک عربستان و عراق به ایران رسیده بودند با کاهش کیفیت هوای چندین استان، هشدارها برای کاهش دید و افزایش آلایندههای هوا را جدیتر از همیشه کردند؛ بهطوریکه نگرانیها درباره سلامت عمومی بار دیگر به اوج خود رسید. امروز نمایندگان مجلس شورای اسلامی با تصویب تقاضای تحقیق و تفحص از عملکرد سازمان حفاظت محیطزیست در مقابله با پدیده گردوغبار موافقت کردند. اقدامی که نایبرئیس فراکسیون محیطزیست مجلس درباره آن به «پیام ما» میگوید: «انتظار داشتیم سازمان محیطزیست در زمینه دیپلماسی محیطزیستی فعالتر عمل کند، چراکه بخشی از منشأ ریزگردها در کشورهای همسایه قرار دارد.»
یزد در غبار
در سومین هفته فروردین استان یزد یک هفته در گردوغبار فرورفت. گردوغباری که بهگفته مدیرکل محیطزیست این استان امسال بهدلیل خشکسالی زیاد و کمبارشی تشدید خواهد شد و البته تا پایان هفته هم میهمان یزد خواهد ماند. براساس آنچه این مسئول اعلام میکند، کانونهای مستعد گردوغبار و فرسایش بادی در این استان بهطور متوسط در سال ۳۰۰ هزار تُن گردوغبار تولید میکنند. ضمن اینکه این استان که در مرکز کشور قرار دارد، همراه با بادهای شمالی از کویرهای سمنان، همراه با بادهای غربی از اطراف تالاب گاوخونی و یا سایر کانونهای فرسایشی استانهای همجوار هم میزبان گردوغباری میشود که حتی منشأ در خود استان ندارد. همچنین، بالغبر ۶۰۰ هزار هکتار مساحت جادههای این استان شامل جادههای مزارع، معادن، برخی از روستاها و آبادیها هم محدودههایی هستند که تولید گردوغبار میکنند و با وزش باد این گردوغبارها جابهجا میشوند.
«دولتیسازی» رودخانهها
رودخانهها دیگر مال مردم نیستند. حالا تمام رودخانههای کشور مالکی غیر از مردم ایران و بهنام «دولت» دارند. چهار ماه از رد لایحه حفاظت از رودخانهها و مقابله با سیلاب از سوی مجلس شورای اسلامی بهدلیل تمرکز دولت بر گرفتن مالکیت رودخانهها نگذشته که سخنگوی سازمان ثبت اسناد کشور از صدور اسناد ملکی رودخانهها بهنام دولت جمهوری اسلامی ایران به نمایندگی وزارت نیرو و شرکتهای آبمنطقهای بهموجب انعقاد یک تفاهمنامه خبر داده است. اگرچه این سازمان تعداد دقیق اسناد صادرشده را قید نکرده و از کلمه «همه» استفاده کرده است؛ «همه رودخانههای کشور»، و گرچه وزارت نیرو این اقدام را در راستای حفاظت از رودخانهها اعلام میکند، اما هم مجلس شورای اسلامی هم مرکز پژوهشهای نهاد و هم حقوقدانان بسیاری میگویند قانون اساسی چنین اجازهای به دولت نمیدهد. قانون رودخانهها را ثروت عمومی و در مالکیت مردم میداند و حاکمیت و دولت را صرفاً مدیر آن قرار داده است که کسی امکان سلب آن را ندارد.
اراضی میانکاله را پس بگیرید
|پیام ما| در چند روز گذشته تریلیهایی به محل پروژه پتروشیمی میانکاله آمدند که شائبه فعالیت دوباره پروژه لغوشده پتروشیمی میانکاله را ایجاد کردند. این موضوع سبب شد سازمان حفاظت محیطزیست بار دیگر بر «غیرقانونی» بودن این پروژه تأکید کند. درنهایت نیز با پیگیری این سازمان هرگونه فعالیتی در این منطقه متوقف شد. حالا نایبرئیس فراکسیون محیطزیست مجلس به «پیام ما» میگوید از این سازمان خواستهاند گزارشی دراینباره تهیه کند و در فراکسیون محیطزیست مجلس ارائه دهد.
پادکست ۲۳ فروردین ۱۴۰۴
اصلاح قانون معادن، اصلاحی بهنفع رانتخواران حوزه معدن
اصلاحیهای که بلای جان محیطزیست میشود
از اردیبهشت ۱۳۷۷ که قانون معادن به تصویب رسید، تاکنون دو بار اصلاحاتی داشته. یکبار در سال ۱۳۹۰ و بار دیگر ۱۳۹۲. اصلاحاتی که هر بار مشکلی بر مشکلات محیطزیست اضافه کرد. در مجلس گذشته صحبت از اصلاح مجدد قانون معادن به میان آمد و همان زمان «سمیه رفیعی»، رئیس فراکسیون محیطزیست مجلس، دراینباره به «پیام ما» گفت «متأسفانه قانون معادن، بهنحوی نوشته شده است که علاوهبر اینکه معادن بهشکل واقعی و براساس نیاز کشور توسعه پیدا نکردهاند، بلکه مجموع اشتغال و اقتصاد در یک منطقه معدنکاوی کاهش یافته و فقط حجم پروندههای شکایت از سازمان صمت استانها، روزبهروز بیشتر شده است.» اصلاح قانون اما در مجلس یازدهم به نتیجه نرسید و حالا ۴۷ نماینده مجلس دوازدهم، «طرح اصلاح قانون معادن» را به رئیس مجلس تحویل دادهاند. این طرح اما مورد انتقاد شدید فعالان محیطزیستی است. چنانچه «محمد الموتی»، دبیر شبکه تشکلهای محیطزیستی و منابع طبیعی کشور، با اشاره به بندهای مختلف این اصلاحیه، آن را مغایر با اصول محیطزیستی دانسته است و با اشاره به اسامی ۴۷ عضو مجلس شورای اسلامی، ۱۰ نفر از آنها را امضاکننده میثاق محیطزیستی پیش از ورود به مجلس میداند. بهگفته او، نویسندگان این اصلاحیه در مقدمه آن، بر حضور رانت و مافیا در معدن تأکید کردهاند که این یعنی اصل غارت و تاراج و تخریب، پذیرفته شده و فقط مشکل در پرداخت سهم است.
مهاجرت،ایستگاه آخر
«نیایش مظفری» از جمله حفاظتگران نسل جدید ایران که کار میدانی خود را با شمارش پرندگان شکاری مهاجر آغاز کرده است، میگوید: «مهاجرت آخرین مسیریست که دلم میخواهد بروم. تصور جمع کردن چمدانی که در آن نتوانم خانوادهام، جنگلهای هیرکانی، خلیجفارس، دریای کاسپین و کودکانی را که هنوز مدرسهای برایشان ساخته نشده، جا دهم، برایم بسیار سخت است.» او که ۲۲ سال دارد، آکادمی حیاتوحش «چمروش» را برای آموزش محیطزیست به کودکان راهاندازی کرده است، تأکید میکند: «اگر روزی احساس کنم که در این خاک بستری برای فعالیتهای حفاظتیام وجود ندارد، میروم». مخاطب این گفته مسئولان سازمان حفاظت محیطزیست و سایر نهادها هستند؛ کسانی که میتوانند نسل جدید را در ایران نگه دارند یا باعث شوند چمدانشان را ببندند و جایی را برای زندگی انتخاب کنند که امکان فعالیت داشته باشند. در این گفتوگو با نیایش مظفری که در شیراز به دنیا آمده و در ساری بزرگ شده، علاوهبر اهمیت شمارش پرندگان شکاری مهاجر و نقش آنها در اکوسیستم به موانع پیش پای زنان حفاظتگر محیطزیست و همچنین اهمیت آموزش به کودکان و نوجوانان پرداختهایم که در ادامه میخوانید:
درسهای پاکستان برای محیطزیست ایران
بازگرداندن خاک هرمز؛ حرکتی نمادین برای حفظ میراث طبیعی
اداره کل حفاظت محیط زیست هرمزگان از همه شهروندان، گردشگران و دوستداران طبیعت دعوت میکند تا در اقدامی ارزشمند و نمادین، خاک جزیره هرمز را که پیشتر همراه خود بردهاند، به این اداره بازگردانند و در حفاظت از این گنجینه طبیعی سهیم شوند.
