بایگانی مطالب: گردشگری
گردشگری پایدار انتخاب نیست، اجبار است
|پیام ما| سال ۱۴۰۳ رو به پایان است. سالی که همچنان گردشگری کشور تحتتأثیر شرایط بینالمللی و داخلی قرار دارد و سهم آن از شاخصهای کلان کشور ناچیز است. اما از جهتی در سالی که گذشت شاهد حرکتهایی بودیم که بیتوجه به این شرایط، مسیر تازهای را در گردشگری کشور دنبال میکرد؛ از جمله پررنگتر شدن رویکردهایی مثل گردشگری پایدار یا سبز در ادبیات سیاستگذاران این حوزه. به همین بهانه سراغ «محمد جهانشاهی»، مدیر کمیته ملی طبیتگردی و گردشگری سبز رفتیم، کسی که کارنامه کاریاش نشان میدهد همواره رویکرد گردشگری پایدار را در فعالیتهایی که از دهه ۸۰ در کرمان آغاز کرد تا امروز که در بخشی از معاونت گردشگری وزارت میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری مشغول است، دنبال کرده. از نقش مؤثری که در شکلگیری اقامتگاههای بومگردی و پسازآن، ثبت روزی با نام «روز ملی بومگردی» در تقویم رسمی کشور و نقشی که در ایجاد تشکل «گوجینو» بهعنوان یکی از نمونههای موفق تشکلهای زنان در مناطق روستایی کشور، در حاشیه بیابان لوت داشت تا حضورش در تهیه پرونده ثبت جهانی بیابان لوت و بعد هم مسئولیت پایگاه جهانی آن در منطقه کرمان و بسیاری موارد دیگر همواره مسئله پایداری گردشگری را دنبال کرده است.
فستیوال کوچه؛ نماد گردشگری خلاق و پایدار
فستیوال موسیقی «کوچه»، جشنوارهای هنری و مستقل است که هر سال در اسفندماه در بندر بوشهر برگزار میشد و امسال برخلاف سالهای قبل قرار است نیمه دوم فروردین برگزار شود. این فستیوال تلاش میکند موسیقیای را که از دل اشعار و صدای مردمان بومی برآمده، به سادهترین شکل به مخاطبانش ارائه کند. در طول سالهای برگزاری، این جشنواره به یکی از جاذبههای گردشگری بوشهر تبدیل شده است. هرسال اسفندماه، کوچههای بوشهر رنگوبوی دیگری به خود میگیرند. مردم از شهرها و دیارهای مختلف به این خطه میآیند تا صدای مردمان بوشهری را با گویش و لهجه زیبایشان بشنوند و خاطرهای ماندگار برای خود بسازند. در چرخه گردشگری، شکلگیری چنین خاطراتی برای بازگشت مجدد گردشگران بسیار حائز اهمیت است. فستیوال موسیقی کوچه در این مسیر گامهای محکمی برداشته و هرساله با استقبال بیشتری روبهرو شده است.
آبسفید، مرگ یک چشمه
|پیام ما| چشمه «آب سفید» در استان چهارمحالوبختیاری بهعنوان منبع پایدار برای تأمین آب شرب شش شهر و ۱۱۵ روستا تعیین شده است. این درحالیاست که آبسفید در محدوده امن منطقه حفاظتشده سبزکوه است. عنوان تأمین آب شرب برای این پروژه فشارهای سیاسی و اجتماعی را برای تصمیمگیران دوچندان کرده و سازمان محیطزیست را بر دوراهی تأمین نیاز مردم و حفاظت سایر زیستمندان قرار داده است؛ درحالیکه بررسی دقیقتر موضوع زوایای دیگری را روشن میسازد که تأمین آب از آبسفید لزوماً ارزانترین و پایدارترین گزینه نیست.
تأییدیه ادارهکل میراث فرهنگی استان تهران به شهرداری برای نوسازی خلاف ضوابط خانه تاریخی ولیالله پیرنیا
در حالیکه ادارهکل میراث فرهنگی استان تهران، تخریب و نوسازی خانه تاریخی ولیالله پیرنیا را مشروط به حفظ کاربری مسکونی آن کرده بود، اسناد رسیده به «پیام ما» حاکی از آن است که این ادارهکل با تغییر کاربری ملک مذکور از مسکونی به اداری موافقت کرده و تخریب خانه یادشده را برای مالک آن بهشدت سودآور ساخته است.
عودلاجان در میانه توسعه و تخریب
۲۴ اسفند محله «عودلاجان» وارد بیستمین سالی شد که بافت تاریخیاش ثبت ملی شد، اقدامی که باید از بافت تاریخی حفاظت و به ساماندهی آن کمک میکرد، اما به تنها چیزی که در این بافت بها داده نشد، همین حفاظت و ساماندهی در طول ۱۹ سال گذشته بود؛ درست مانند طرحی که چند ماه قبل زمزمه انجام آن شنیده شد، طرحی که اجرایی کردنش نیازمند تخریب بخش زیادی از بافت تاریخی بود.
حذف ترمز در جاده یوزها
«مسئولیت تصادف یوز را نمیپذیرم، انشاءلله تصادفی نخواهیم داشت.» این گفته «موسی بزرگی»، رئیسپلیس راهور استان سمنان و از موافقان برداشته شدن محدودیت سرعت در محور عباسآباد شاهرود است؛ همان جادهای که تاکنون ۱۳ یوز بر اثر تصادف در آن کشته شدهاند. در جلسهای که چهارشنبه ۲۲ اسفند ۱۴۰۳ در استانداری سمنان با موضوع ستاد اجرایی خدمات سفر نوروز برگزار شده بود، بحثی درباره برداشته شدن محدودیت سرعت در این جاده پیش آمد. موسی بزرگی درباره گله و شکایتهای مردم درباره محدودیت سرعت سخن گفت و گروه دیگری از مدیران نیز اعلام کردند موافق برداشته شدن محدودیت سرعت هستند. همان زمان که استاندار و مدیران دولتی درباره افزایش سرعت در محور عباسآباد بهعنوان یکی از حادثهخیزترین محورهای استان صحبت میکردند، مجموعه دولت در حال رایزنی برای اطلاعرسانی بیشتر به مردم درباره پویش «نه به تصادف» و ترغیب آنها به کاهش سرعت بود. وزارت بهداشت در هفتههای اخیر آماری را در اختیار رسانهها قرار داد که براساس آن، سرعت غیرمجاز در کنار عدم رعایت فاصله ایمنی، رانندگی خطرناک و سبقت غیرمجاز دلیل ۵۰ درصد از علل تصادف در ایران هستند.
مارکوف ساخت، ما ویران میکنیم
|پیام ما| «خطر تخریب ساختمان سینگر» تیتر خبری بود که خیلی زود در میان علاقهمندان به تاریخ و میراث فرهنگی دستبهدست شد و صاحبنظران و مسئولان میراثفرهنگی و مدیران شهری را وادار به واکنش کرد. موضوع در جلسه اخیر شورای شهر مطرح شد و آنطورکه مسئولان شهرداری و شورای شهر و میراث فرهنگی میگویند سندی مبنیبر درخواست مالک برای خروج اثر از فهرست ثبت و یا تخریب و نوسازی بنا در شهرداری و میراث فرهنگی ثبت نشده است. «محسن سعادتی»، معاون میراثفرهنگی استان تهران، در اظهاراتی هرگونه اقدام در مورد این بنا را غیرقانونی و «ممنوع» اعلام کرده است. در این میان، اما اظهارات «سید احمد علوی»، رئیس کمیته گردشگری شورای شهر تهران، قابلتأمل است که در مورد یک بنای ثبتملیشده و دارای اهمیتها و شاخصههای معماری فراوان، گفته است: «اگر وزارت میراثفرهنگی اعلام کند ساختمان فاقد ارزش میراثی است، شهرداری موظف به صدور مجوز تخریب میشود.»
خانههای آجری در صف حذف
شهر دزفول بهدلیل تراکم بافت تاریخی، به شهر آجر مشهور است. آجرکاران این شهر را بازماندگان معماران معبد چغازنبیل میدانند، همان آجرکارانی که معمار قلعه شوش بودند. دزفول شهری کهن با پیشینه تاریخی چندهزارساله است و از قدیمیترین شهرهای استان خوزستان بهشمار میرود. این شهر از نظر تاریخی، طبیعی و فرهنگی ویژگیهای برجستهای دارد. دزفول ۲۴۴ هکتار بافت تاریخی دارد که در بخش شرقی شهر قرار گرفته و دارای ۲۸ محله بوده و ۷۵ خانه ثبت ملی را در خود جا داده است. این بافت تاریخی برای ادامه حیات خود بهعنوان بافتی منحصربهفرد با معماری ویژه نیاز به رسیدگی و توجه بیشتر دارد.
گردشگری ایران از رشد به رکود
صنعت گردشگری ایران در سالهای اخیر با چالشها و فرصتهای متعددی روبهرو بوده است. درحالیکه برخی از رشد گردشگری داخلی خبر میدهند، عدهای دیگر از بنبست و رکود این صنعت سخن میگویند. این تناقضها نشاندهنده تأثیرپذیری بالای گردشگری از مسائل سیاسی و اقتصادی است. از یکسو، پروژههای ایرانهراسی در خارج از کشور موجب شده است گردشگران خارجی کمتری به ایران بیایند و از سوی دیگر، در داخل نیز نبود زیرساختهای مناسب، آسیبهای قابلتوجهی به این صنعت وارد کرده است. علاوهبراین، اولویت نبودن این صنعت در سیاستهای کلان کشور، از دیگر عوامل تأثیرگذار بر وضعیت کنونی گردشگری ایران است. محمدحسین یزدانی، رئیس انجمن حرفهای راهنمایان گردشگری استان تهران و نایبرئیس جامعه انجمنهای حرفهای راهنمایان گردشگری ایران، در گفتوگو با «پیام ما» به این مسائل اشاره میکند. او دراینباره میگوید: «گردشگری صنعتی حساس اما انعطافپذیر است و برای رشد آن نیاز به تغییر نگرش و ایجاد زیرساختهای مناسب داریم.». یزدانی تأکید میکند بدون حمایتهای جدی و برنامهریزیهای بلندمدت، نمیتوان به بهبود وضعیت این صنعت امیدوار بود. صنعت گردشگری ایران در سالهای اخیر با چالشها و فرصتهای متعددی روبهرو بوده است. درحالیکه برخی از رشد گردشگری داخلی خبر میدهند، عدهای دیگر از بنبست و رکود این صنعت سخن میگویند. این تناقضها نشاندهنده تأثیرپذیری بالای گردشگری از مسائل سیاسی و اقتصادی است. از یکسو، پروژههای ایرانهراسی در خارج از کشور موجب شده است گردشگران خارجی کمتری به ایران بیایند و از سوی دیگر، در داخل نیز نبود زیرساختهای مناسب، آسیبهای قابلتوجهی به این صنعت وارد کرده است. علاوهبراین، اولویت نبودن این صنعت در سیاستهای کلان کشور، از دیگر عوامل تأثیرگذار بر وضعیت کنونی گردشگری ایران است. محمدحسین یزدانی، رئیس انجمن حرفهای راهنمایان گردشگری استان تهران و نایبرئیس جامعه انجمنهای حرفهای راهنمایان گردشگری ایران، در گفتوگو با «پیام ما» به این مسائل اشاره میکند. او دراینباره میگوید: «گردشگری صنعتی حساس اما انعطافپذیر است و برای رشد آن نیاز به تغییر نگرش و ایجاد زیرساختهای مناسب داریم.». یزدانی تأکید میکند بدون حمایتهای جدی و برنامهریزیهای بلندمدت، نمیتوان به بهبود وضعیت این صنعت امیدوار بود.
نوروز بیمسافر
|پیام ما| کمتر از دو هفته تا شروع تعطیلات نوروزی باقی مانده و سایه مشکلات معیشتی آنقدر سنگین است که مثل سالهای دور خبری از شور و حال رسیدن بهار بین مردم نیست. آنها که با فشارهای اقتصادی هر روز شاهد کوچک شدن سفرههایشان هستند، حالا دیگر تعطیلات سالانه را هم به گرانی باختهاند و باید قید سفر نوروزی را بزنند. اظهارات اخیر رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی نشان از گستردگی ابعاد این ماجرا دارد. در وضعیت نابسامان اقتصادی تنها مسافران نیستند که از میدان کناره گرفتهاند، بلکه فعالان این حوزه هم هزینه سنگینی بابت این شرایط میپردازند. در میان مسافران هرساله نوروز، هستند کسانی که به ترفند سفرهای اقساطی متوسل میشوند تا شاید بتوانند چندروزی از سختی زندگی فاصله بگیرند و به سفر پناه ببرند، اما بسیارند آنها که حتی توسل به این ترفند هم در توانشان نیست. هرچند ارگانهای مختلف پیشبینی میکنند سفرهای نوروزی بین ۱.۵ تا ۷ درصد رشد داشته باشند، در جامعه و بخشهای مرتبط با مسافران در حوزه گردشگری اما خبرهای دیگری است.
