بایگانی مطالب: فناوری
فرصتی برای دیجیتالشدن زبالهها
| پیام ما | در شهرهای ما، زباله فقط زباله نیست. بخشی از واقعیت روزمره است؛ نمادی از سبک زندگی، سازوکار اقتصادی، و نحوه مشارکت اجتماعی. در سالهایی که همهچیز دیجیتال میشود، از تاکسی تا خرید خانه، گروهی از جوانها تلاش کردهاند همین زباله را هم بهنوعی دیجیتال کنند با اپلیکیشن، پلتفرم و مدلهای خلاقانه بازیافت. استارتاپهایی مثل «تفکیکان» که در سالهای اخیر موفق به جذب سرمایه شد، یا نرمافزارهایی مثل «کارو» در مشهد، «جارو» در تهران و کرج و «کلینزی» در بوشهر، بهدنبال این هستند که مدیریت پسماند شهری را از قالب سنتی و پرهزینه بیرون بکشند و وارد بازی نوآورانه کنند. اما کار به این سادگی هم نیست. اینطور نیست که صرفاً با راهاندازی یک اپلیکیشن و اندک تبلیغ در اینستاگرام، مردم به تفکیک زباله از مبدأ روی بیاورند یا ناگهان فرهنگ شهر تغییر کند. همین حالا اگر یک قوطی فلزی نوشابه روی زمین بیفتد، احتمال زیاد است که خیلی زود یکی از زبالهگردها آن را بردارد، چون ارزش فروش دارد. اما کیسهای زباله تر، بیبو و بیارزش ممکن است هفتهها در گوشه یک کوچه بماند، بیآنکه کسی حتی لحظهای دربارهاش فکر کند. این گزارش نگاهی دارد به برخی از این تلاشها برای نوآوری در حوزه بازیافت در ایران، چالشهایشان، و چشماندازی که پیش رو دارند. نه با نگاه تبلیغاتی، نه با کلیشههای محیطزیستی بلکه از منظر فناوری، مشارکت عمومی و واقعیتهای شهری امروز.
مبارزه جدی با قاچاق سوخت : شفافیت مصرف و فناوریهای هوشمند در خط مقدم
قاچاق سوخت، یکی از معضلات تاریخی اقتصاد ایران، به دلیل تفاوت قیمتهای فاحش با کشورهای همسایه به یک فعالیت سودآور تبدیل شده است. با ورود مستقیم مقامهای دولتی، تلاشها برای مقابله با این پدیده تشدید یافته و برنامههای هوشمندانهای در حال اجراست تا این چالش به حداقل برسد.
نوری از دل بطری
|پیام ما| گاهی سادهترین راهحلها، انقلابیترین و مؤثرترین آنها هستند. در جریان بحران انرژی برزیل در سال ۲۰۰۲، مکانیکی بهنام «آلفردو موزر» روشی ساده و مؤثر برای روشن کردن فضاهای داخلی در طول روز ابداع کرد. او فقط با استفاده از یک بطری پلاستیکی PET که روی سقف نصب میشد و با آب و مقدار کمی سفیدکننده پر میشد، از شکست نور خورشید برای روشن کردن فضاهایی استفاده کرد که پیشتر در تاریکی فرو رفته بودند. در خانههای خودساختهای که اغلب بهدلیل توسعههای پیاپی، نور طبیعی و تهویه مناسب را از دست میدهند، این راهحل تفاوت چشمگیری ایجاد میکند. این اختراع که به «چراغ موزر» معروف شد؛ نوری معادل یک لامپ ۶۰ وات تولید میکرد و بهواسطه گزارشهای متعدد در سطح جهانی شناخته شد. از آن زمان، این پروژه بهطور مداوم تکامل یافته و با نیازهای جوامع مدرن تطبیق پیدا کرده است؛ راهحلی بسیار ساده و درعینحال هوشمند که زندگی انسانها را دگرگون کرده است.
نمایشگرهای مرگ
موج سفرهای نوروز ۱۴۰۴ با آمار تکاندهندهای از سوانح جادهای همراه بود. گزارشهای رسمی نشان میدهد در فاصله تعطیلات نوروز امسال نزدیک به صدهزار تصادف در جادههای کشور رخداده که صدها خانواده را داغدار کرده است. فراتر از اعداد خام، کارشناسان بر نقشی که فناوریهای خودرویی و فرهنگ استفاده از آنها در این حوادث ایفا کردهاند تأکید میکنند. نمایشگرهای لمسی نصبشده در خودروهای داخلی - از دنا و دنا پلاس گرفته تا تارا و شاهین - همراه با انتظارهای اشتباهی که درباره امکاناتشان شکلگرفته، به عاملی تازه در حواسپرتی رانندگان بدل شدهاند. این گزارش تحلیلی، نگاهی فناورانه به پشتصحنه این تصادفات دارد و نقدی جدی بر خودروسازان داخلی و نظارت ایمنی، در کنار ارائه هشدارها و راهکارهایی برای آیندهای امنتر در جادهها.
انقلاب خاموش
موج هوش مصنوعی تا یک دهه آینده دستکم ۲۰ درصد مشاغل کشور را تحتتأثیر قرار میدهد. درحالیکه فقط دو درصد شغلها کاملاً جایگزین میشوند، ۱۸ درصد دیگر با ترکیب هوش مصنوعی و نیروی انسانی متحول خواهند شد. پیشبینی میشود این تحولات درصورت مدیریت صحیح میتواند سالانه تا ۱.۵ درصد به بهرهوری ملی بیفزاید، اما غفلت از الزامات این انتقال، شکاف دیجیتالی و بیکاری ساختاری را تشدید خواهد کرد. مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارشی با عنوان «بررسی تأثیرات هوش مصنوعی بر بازار مشاغل و بهرهوری در جهان و ایران» این موضوع را بررسی کرده است.
توربین بادی سیمانی: انقلابی در تولید انرژی تجدیدپذیر ایران
با معرفی «توربین بادی سیمانی»، ایران گام بزرگی در جهت کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و بهرهگیری از انرژیهای تجدیدپذیر برداشته است. این فناوری نوآورانه با قابلیت ساخت در کارگاههای معمولی، به دنبال تأمین برق پایدار و ایمن برای آینده کشور است.
راهحلهای دیجیتال برای زمین
جهان امروز با چالشهای بیسابقهای در حوزههای محیطزیستی، اجتماعی و اقتصادی مواجه است. مسائلی سر بر میآورند که باید با مجموعهای از دانشهای گوناگون به آنها پاسخ داد و این درحالیاست که جامعه در مسیر هرچه تخصصیتر شدن پیش میرود. در حال حاضر محیطزیست یکی از مهمترین حوزههای تجلیگر این تناقض محسوب میشود و برای مثال، تشخیص و اعلام خطرات تغییراقلیم را در حالی متخصصان جغرافیا برعهده گرفتهاند که این مسئله با سویههای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی همراه است. در مواجهه با چنین معضلاتی، لزوم ترک رویکردهای گذشته و اتخاذ تصمیمات بینرشتهای بیشازپیش نمایان شده است. ازاینرو، دانشمندان از طریق رویکردی نوین بهنام «پایداری محاسباتی» که با ترکیب علوم مختلف، بهرهگیری از ظرفیتهای اجتماعی و استفاده از امکانات بهروز تکنولوژی بهوجودآمده، در پی آنند تا این چالشها را به مسائل قابلحل تبدیل کنند.
ماهوارهها چگونه ترافیک و آلودگی را در شهرها کاهش میدهند
دادههای ماهوارهای، بهویژه دادههای سنجش از دور (Earth Observation) یکی از مهمترین ابزارهایی هستند که میتوانند به شکلگیری، مدیریت و بهینهسازی شهرهای هوشمند کمک کنند.
هوش مصنوعی روی شالیزار
|پیامما|در حال حاضر، بهدلیل عدم تدوین راهبرد ملی کشـاورزی دیجیتال مشتمل بر سند راهبردی و برنامه اقدام در کشور، محیط توانمندساز و مشخص برای فعالیت بازیگران مختلف بهویژه شرکتهای دانشبنیان و تحقق الزامات مربوطه برای تحقق کشاورزی دیجیتال، ایجاد نشده است. مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی با عنوان «سند ملی راهبردی و برنامه اقدام کشاورزی دیجیتال؛ ضرورتها و مؤلفهها» اعلام کرده است فناوریهای اطلاعات و ارتباطات میتوانند دسترسی بازیگران دولتی، نظارتی و بخش غیردولتی را به دادههای باز در بسیاری از حوزههای کلیدی کشاورزی و منابعطبیعی، مانند میزان تولید و سطح زیرکشت محصولات، اطلاعات حوزه حفظ نباتات، کیفیت خاکهای زمینهای کشاورزی، اطلاعات لازم برای سرمایهگذاری در بخش کشاورزی مرتبط با منابع پایه از جمله زمین و آب، ظرفیتهای خالی صنایع تبدیلی و تکمیلی، میزان تغییر کاربری و واگذاری اراضی کشاورزی و منابع طبیعی و الزامات توسعه تولید نهادههای فناورانه بهشکل مقرونبهصرفه و با دقت بالا فراهم کنند. این گزارش میگوید: «در حال حاضر، ارزیابی دقیقی از وضعیت فعلی، شکافها و فرصتهای موجود برای نوآوری دیجیتال بهعمل نیامده و نظام مناسبی برای پایش پیشرفت و اندازهگیری تأثیر ابتکارات کشاورزی دیجیتال طراحی نشده است. همچنین، اولویتها یبخش کشاورزی در استفاده از ظرفیتهای دیجیتال تاکنون تعیین نشده است. ازاینرو، تدوین برنامه و راهبردهای مشخص و شفاف در زمینههای مرتبط با فناوری اطلاعات و ارتباطات و ترسیم یک تصویر منسجم از تحقق اهداف حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات بهویژه در بخش کشاورزی اجتنابناپذیر است.
«نکست» محیطزیست را ندید
بزرگترین رویداد فناوری کشور در حالی به پایان رسید که ابر چالشهای ایران در آن جایی نداشتند. هنگامی که ایران با بحرانهای آب، آلودگی هوا و کمبود انرژی دستوپنجه نرم میکند، دومین دوره جایزه ملی فناوری کشور(نکست) برگزار و تمام شد اما استفاده از فناوری برای حل این بحرانها دوباره در آن نادیده گرفته شد.
