بایگانی مطالب: فناوری

افزایش ۳۴۵ مگاوات به ظرفیت تولید برق با راه‌اندازی واحد بخار نیروگاه رودشور

سخنگوی صنعت برق از راه‌اندازی واحد بخار نیروگاه سیکل ترکیبی رودشور با ظرفیت ۳۴۵ مگاوات طی یک ماه آینده خبر داد و بر لزوم صرفه‌جویی در مصرف برق برای حفظ پایداری شبکه تأکید کرد.

فیلترینگ؛ دهه‌ها عقبگرد در توسعه پایدار

|پیام ما| اینترنت آزاد، فراتر از وعده‌های انتخاباتی، مطالبه‌ای است که عمری به درازای محدودیت‌های سخت ایجادشده در این حوزه دارد. «وضعیت خطرناک اینترنت ایران» که در آخرین گزارش‌های بررسی کیفیت اینترنت بر آن تأکید شده، با تداوم سیاست‌های محدودکننده داخلی، مشکلات زیرساخت و شبکه و همین‌طور تحریم‌های خارجی، ادامه یافته است. با وجود تکرار هشدارها از زبان کارشناسان و فعالان این حوزه، در هنوز بر همان پاشنه می‌چرخد. سال گذشته در پاسخ به مطالبه مردم، فقط شاهد رفع فیلتر دو ابزار بودیم که تأثیر چندانی در کاهش استفاده از فیلترشکن‌ها نداشت و هیچ‌یک از وعده‌ها به جایی نرسید که دست آخر، امکان استفاده آزادانه از اینترنت را برای مردم فراهم کند. این شرایط درحالی‌است که اینترنت به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های اساسی توسعه پایدار شناخته می‌شود. از طرف دیگر، طبق اهداف توسعه پایدار سازمان ملل (SDGs)، دسترسی به اینترنت نه‌تنها دسترسی به اطلاعات را تسهیل می‌کند، بلکه زمینه‌ساز آموزش، اشتغال و کاهش نابرابری‌‌هاست که ایران با چالش‌های عمیقی در این حوزه مواجه است.

هوش مصنوعی و رقابت با قطع برق

ناترازی انرژی به معضل بزرگی برای ایران و بسیاری از کشورهای جهان تبدیل شده است. در حالی که انتظار می‌رود ناترازی برق در تابستان ۱۴۰۳ به ۲۰ هزار مگاوات برسد، فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی به عنوان راه‌حلی نوین برای بهبود مدیریت مصرف و تولید انرژی مورد توجه قرار گرفته‌اند.

آینده چگونه حافظ گذشته می‌شود

|پیام ما| شناخت گذشته بیش از هر زمان دیگری با کمک ابزارهای آینده ممکن شده است. هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین، دیگر فقط ابزارهای تخصصی برای حوزه‌های خاص نیستند؛ آنها سال‌هاست که به کمک تاریخ و میراث فرهنگی آمده‌اند. از ربات‌های راهنمای موزه گرفته تا الگوریتم‌هایی که کیفیت کاوش‌های باستان‌شناسی را دگرگون کرده‌اند، از آرشیوهای دیجیتال گرفته تا تکنیک‌های مستندسازی و رمزگشایی داده‌های تاریخی، همه در خدمت حفظ، معرفی و بازآفرینی میراث فرهنگی هستند. اما در کشوری چون ایران، با گنجینه‌ای غنی از تاریخ و تمدن، نه‌تنها بهره‌ای از این فناوری‌ها گرفته نمی‌شود که حتی ابتدایی‌ترین اصول حفاظت و معرفی آثار تاریخی نیز نادیده گرفته می‌شود. روز جهانی محوطه‌ها و بناهای تاریخی، بهانه‌ای‌ست برای مرور وضعیت میراث فرهنگی در جهانی که به‌سرعت در حال تحول است؛ جهانی که از ابزارهای نوین برای شناخت بهتر ریشه‌ها و روایت دقیق‌تر گذشته‌اش بهره می‌برد. نگاه به وضعیت امروز میراث فرهنگی ایران، تصویری نگران‌کننده ترسیم می‌کند: فرونشست زمین، آرام و بی‌صدا، آثار ارزشمند تاریخی را تهدید می‌کند؛ بسیاری از بناها و محوطه‌های تاریخی زیر سایه‌ بی‌توجهی و نبود برنامه‌های اصولی، روزبه‌روز فرسوده‌تر می‌شوند. نبود ساختارهای مشخص برای مستندسازی و اطلاع‌رسانی، نه‌تنها پژوهشگران و علاقه‌مندان را از دسترسی به اطلاعات پایه محروم کرده که راه معرفی و آشنایی بیشتر با میراث تاریخی برای عموم مردم را مسدود کرده است. نگاه‌های محدودکننده به داده‌هایی که می‌توانند بستری برای شناخت بهتر میراث باشند هم این شکاف را عمیق‌تر کرده است. فاصله‌ ما از استانداردهای جهانی، روزبه‌روز بیشتر می‌شود. درحالی‌که بسیاری از ابزارها در دسترس‌اند، اما آنچه جای خالی‌اش بیش از هر چیز احساس می‌شود، اراده‌ای جدی برای استفاده‌ درست از این ظرفیت‌ها در مسیر حفاظت، معرفی و آگاهی‌بخشی پیرامون میراث فرهنگی است.

پادکست ۲۵ فروردین ۱۴۰۴

ورود خودروهای برقی به ناوگان پلیس گامی به‌سوی توسعه پایدار

فرصتی برای دیجیتال‌شدن زباله‌ها

| پیام ما | در شهرهای ما، زباله فقط زباله نیست. بخشی از واقعیت روزمره است؛ نمادی از سبک زندگی، سازوکار اقتصادی، و نحوه مشارکت اجتماعی. در سال‌هایی که همه‌چیز دیجیتال می‌شود، از تاکسی تا خرید خانه، گروهی از جوان‌ها تلاش کرده‌اند همین زباله را هم به‌نوعی دیجیتال کنند با اپلیکیشن، پلتفرم و مدل‌های خلاقانه بازیافت. استارتاپ‌هایی مثل «تفکیکان» که در سال‌های اخیر موفق به جذب سرمایه شد، یا نرم‌افزارهایی مثل «کارو» در مشهد، «جارو» در تهران و کرج و «کلینزی» در بوشهر، به‌دنبال این هستند که مدیریت پسماند شهری را از قالب سنتی و پرهزینه بیرون بکشند و وارد بازی نوآورانه کنند. اما کار به این سادگی هم نیست. این‌طور نیست که صرفاً با راه‌اندازی یک اپلیکیشن و اندک تبلیغ در اینستاگرام، مردم به تفکیک زباله از مبدأ روی بیاورند یا ناگهان فرهنگ شهر تغییر کند. همین حالا اگر یک قوطی فلزی نوشابه روی زمین بیفتد، احتمال زیاد است که خیلی زود یکی از زباله‌گردها آن را بردارد، چون ارزش فروش دارد. اما کیسه‌ای زباله تر، بی‌بو و بی‌ارزش ممکن است هفته‌ها در گوشه یک کوچه بماند، بی‌آنکه کسی حتی لحظه‌ای درباره‌اش فکر کند. این گزارش نگاهی دارد به برخی از این تلاش‌ها برای نوآوری در حوزه بازیافت در ایران، چالش‌هایشان، و چشم‌اندازی که پیش‌ رو دارند. نه با نگاه تبلیغاتی، نه با کلیشه‌های محیط‌زیستی بلکه از منظر فناوری، مشارکت عمومی و واقعیت‌های شهری امروز.

مبارزه جدی با قاچاق سوخت : شفافیت مصرف و فناوری‌های هوشمند در خط مقدم

قاچاق سوخت، یکی از معضلات تاریخی اقتصاد ایران، به دلیل تفاوت قیمت‌های فاحش با کشورهای همسایه به یک فعالیت سودآور تبدیل شده است. با ورود مستقیم مقام‌های دولتی، تلاش‌ها برای مقابله با این پدیده تشدید یافته و برنامه‌های هوشمندانه‌ای در حال اجراست تا این چالش به حداقل برسد.

نوری از دل بطری

|پیام ما| گاهی ساده‌ترین راه‌حل‌ها، انقلابی‌ترین و مؤثرترین آنها هستند. در جریان بحران انرژی برزیل در سال ۲۰۰۲، مکانیکی به‌نام «آلفردو موزر» روشی ساده و مؤثر برای روشن کردن فضاهای داخلی در طول روز ابداع کرد. او فقط با استفاده از یک بطری پلاستیکی PET که روی سقف نصب می‌شد و با آب و مقدار کمی سفیدکننده پر می‌شد، از شکست نور خورشید برای روشن کردن فضاهایی استفاده کرد که پیش‌تر در تاریکی فرو رفته بودند. در خانه‌های خودساخته‌ای که اغلب به‌دلیل توسعه‌های پیاپی، نور طبیعی و تهویه مناسب را از دست می‌دهند، این راه‌حل تفاوت چشمگیری ایجاد می‌کند. این اختراع که به «چراغ موزر» معروف شد؛ نوری معادل یک لامپ ۶۰ وات تولید می‌کرد و به‌واسطه گزارش‌های متعدد در سطح جهانی شناخته شد. از آن زمان، این پروژه به‌طور مداوم تکامل یافته و با نیازهای جوامع مدرن تطبیق پیدا کرده است؛ راه‌حلی بسیار ساده و درعین‌حال هوشمند که زندگی انسان‌ها را دگرگون کرده است.

نمایشگرهای مرگ

موج سفرهای نوروز ۱۴۰۴ با آمار تکان‌دهنده‌ای از سوانح جاده‌ای همراه بود. گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد در فاصله تعطیلات نوروز امسال نزدیک به صدهزار تصادف در جاده‌های کشور رخ‌داده که صدها خانواده را داغدار کرده است. فراتر از اعداد خام، کارشناسان بر نقشی که فناوری‌های خودرویی و فرهنگ استفاده از آن‌ها در این حوادث ایفا کرده‌اند تأکید می‌کنند. نمایشگرهای لمسی نصب‌شده در خودروهای داخلی - از دنا و دنا پلاس گرفته تا تارا و شاهین - همراه با انتظارهای اشتباهی که درباره امکاناتشان شکل‌گرفته، به عاملی تازه در حواس‌پرتی رانندگان بدل شده‌اند. این گزارش تحلیلی، نگاهی فناورانه به پشت‌صحنه این تصادفات دارد و نقدی جدی بر خودروسازان داخلی و نظارت ایمنی، در کنار ارائه هشدارها و راهکارهایی برای آینده‌ای امن‌تر در جاده‌ها.