بایگانی مطالب: فرهنگ
تاریخِ ترکخورده
جنگها معمولاً پیش از آنکه در تاریخ نوشته شوند، در حافظه بناها ثبت میشوند. ترکهایی که روی دیوارهای خشتی و آجری مینشینند، کاشیهایی که از گنبدها فرومیریزند، شیشههایی که در تالارهای آیینهکاری خُرد میشوند و نقاشیهایی که با موج انفجار ترک برمیدارند، همه روایتهای خاموشی از لحظههایی هستند که تاریخ معاصر با گذشته دور یک ملت برخورد میکند. در هفتههای گذشته و در جریان آنچه به «جنگ رمضان» میان ایران، آمریکا و اسرائیل معروف شده، میراثفرهنگی ایران نیز مانند بسیاری از زیرساختهای شهری و انسانی کشور از تبعات مستقیم و غیرمستقیم این درگیریها در امان نمانده است. گزارشهای رسمی منتشر شده از سوی دستگاههای استانی میراثفرهنگی نشان میدهد که در اکثر شهرهای کشور، بهویژه در اصفهان و تهران، تعدادی از بناهای تاریخی و مجموعههای میراثی در معرض موج انفجار، لرزشهای شدید و آسیبهای ثانویه قرار گرفتهاند؛ آسیبهایی که اگرچه در مواردی محدود به تخریبهای ظاهری بوده، اما در برخی بناهای حساس نگرانیهای جدی درباره پیامدهای سازهای آن نیز مطرح شده است.
میراث مارگیران راجستان با تابآوری زنده ماند
| پیام ما| در دل کویرهای سوزان راجستان هند، جایی که زندگی با ریتم باد و شن گره خورده، رقصی سنتی جریان دارد که فراتر از نمایش هنری، نماد مقاومت و هویت یک جامعه است. رقص کالبیلیا، با حرکات سیال و هیپنوتیزمکننده زنان مارگیر، اکنون در فهرست میراثفرهنگی ناملموس بشریت یونسکو جای گرفته و داستان آن از ممنوعیتهای دوران استعمار بریتانیا تا جهانیشدن توسط هنرمندانی چون گلابو سپرا، روایتی الهامبخش از تابآوری فرهنگی به شمار میرود.
صدمه به بنای ثبت ملی نخستین بلدیه شیراز در پی حملات هوایی دشمن
نیایش چرنوبیل
کاروانسرای شفیعآباد میراثی میان «هتل تجملی» یا «تعاونی روستایی»
هرکسی که پایش را در شفیعآباد بگذارد در همان پیچوخمهای اول روستا کاروانسرای تاریخی بینظیری را میبیند، کاروانسرایی که مدتهاست ورودیاش تبدیل به فروشگاه دائمی محصولات گروه گوجینو شده، درواقع اگر نقش کاروانسرای شفیعآباد را در جهانیشدن روستای شفیعآباد نادیده بگیریم، خطا کردهایم. این کاروانسرا به دلیل موقعیت و معماری بینظیرش فضایی برای زنان استوار کویر ایجاد کرده و البته بیم آن وجود دارد که این بنای ارزشمند تغییراتی در کاربریاش ایجاد شود.
مناقشه بر سر حفاظت از «بیابان لوت»
چندی پیش روزنامه «پیامما» گزارشی با عنوان «هواپیمایی ماهان در بیابان لوت چه میکند؟» منتشر کرد که نشان میداد؛ بیابان لوت، این روزها در مرکز یک مناقشه جدی میان فعالان محیطزیست، کارشناسان میراثفرهنگی و برخی نهادهای اقتصادی قرار گرفته است. احداث دریاچهای در منطقه گندم بریان این نگرانی را تشدید کرده که بیابان لوت از فهرست میراث طبیعی جهانی خارج شود. در گزارش پیشرو تلاش شده تا اطلاعات بیشتری درباره مناقشه بر سر حفاظت از «بیابان لوت» ارائه شود.
حبس برج افشاری در بنبستِ میراث
|پیام ما| آثار و بناهای بهجامانده از دوره افشاری در ایران آنقدر معدود و انگشت شمارند که کمتر کسی میتواند به جز کاخ خورشید در کلات نادری اثر شاخص دیگری را از این دوره به یاد آورد. در میان همین آثار معدود، برج افشاری سمنان که بر اساس مستندات موجود به دستور مستقیم نادرشاه ساخته شده؛ مهجور و ناشناخته، سالهاست بهرغم پیگیری کنشگران میراثفرهنگی و کارشناسان و پژوهشگران استان سمنان، به حال خود رها شده است. پیگیریها برای ثبت این اثر در فهرست میراث ملی هم در چهار سال گذشته بینتیجه مانده است. در روزهایی که جنگ و آسیبهای آن به آثار تاریخی دل بسیاری از علاقهمندان به میراثفرهنگی را به درد آورده است، ساختمان بلندمرتبهای در مجاورت برج افشاری در حال تکمیل است. ساخت این بنا در حریم درجه یک اثری سیصدساله، در اوج بیتوجهی و مماشات مسئولان میراثفرهنگی استان، موضوعی است که نمیتوان با اغماض از کنار آن گذشت.
شاهنامهپژوهِ اَوستاشناس
برای «جلیل دوستخواه» که در غربت غرب و غوغای جنگ سوم فروردین در ۹۲ سالگی درگذشت
آسیب به برج و باروی ۱۷۰۰ساله کوهپایه
«کوهپایه»، شهری که قرنها در حاشیه کویر مرکزی ایران بهعنوان یکی از حلقههای تاریخی مسیر اصفهان به یزد و کرمان شناخته میشود، این روزها با خبری تلخ در حوزه میراثفرهنگی مواجه شده است؛ خبر آسیب به برخی از بناهای تاریخی این شهر بر اثر موج انفجار ناشی از حملات موشکی در جریان جنگ اخیر موسوم به جنگ رمضان. بناهایی که برخی از آنها قدمتی تا دوره ساسانی دارند و بخشی از حافظه تاریخی شرق اصفهان محسوب میشوند.
هشدار وزیر میراث فرهنگی به یونسکو درباره تهدید حمله به راهآهن ایران
وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی با ارسال نامهای رسمی به مدیرکل یونسکو، ضمن اعلام نگرانی عمیق جمهوری اسلامی ایران نسبت به تهدیدات مطرحشده علیه راهآهن سراسری ایران، این اقدام را تعرضی آشکار به میراث مشترک بشریت دانست و خواستار موضعگیری صریح، فوری و بازدارنده این نهاد بینالمللی شد.
