بایگانی مطالب برچسب: بافت تاریخی
مقاومت کوچه
شامگاه ۳۱ فروردینماه درحالیکه فقط چندروز به شروع فستیوال موسیقی «کوچه» بوشهر مانده بود، خبر لغو این رویداد منتشر شد. اما از همان دقایق انتشار این خبر، سیل حمایتها از برگزارکنندگان و انتقادها به نسبت به لغو آن از سوی مردم در شبکههای اجتماعی شکل گرفت. بااینحال، چندساعت پس از انتشار این خبر اعلام شد با پیگیریهایی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد، برگزاری این فستیوال قطعی است. هرچند که تا لحظه تنظیم این گزارش، برگزارکنندگان اظهارنظری قطعی نکردهاند و وزارت میراثفرهنگی و گردشگری نسبت به این موضوع سکوت کرده است.
«کوچه» فقط یک فستیوال هنری نیست
بافتهای تاریخی ایران، گنجینهای از هویت فرهنگی و تمدنیاند که در طول تاریخ، روایتگر سبک زندگی، باورها و ارزشهای جوامع شهری بودهاند. این کوچهها و بناهای کهن، با وجود معماری چشمنواز و داستانهای پنهان در دل خشتهایشان، امروزه بیش از هر زمان دیگری در معرض فراموشی و تخریب قرار گرفتهاند. تغییر الگوهای زندگی شهری، مهاجرت جمعیت بومی و عدم توجه کافی به نیازهای روزمره این محلات، بسیاری از آنها را به فضاهایی متروک و بیروح تبدیل کرده است. در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که چگونه میتوان به این بافتهای ارزشمند حیات دوباره بخشید؟
اعتراف، انتقاد یا شعار؟
|پیام ما| یک مناسبت دیگر از سر میراث فرهنگی ایران گذشت و بزرگداشت و سخنرانی و برنامه و نشست هم بهبهانه آن برگزار شد. سخنانی گفته شد و نقدهایی مطرح شد؛ گاهی تکراری، گاهی هم مناسب تیتر یک خبرگزاریها، گاهی نقدی محافظهکارانه یا جسورانه، و گاهی وعدهای که گوینده هم به تحققش امیدی ندارد. اما آنچه در پس تمام این اتفاقات حقیقتی عریان را به نمایش میگذارد، وضعیت بناها و محوطههای تاریخی است که همچنان بدون هیچ تغییر مثبتی قرار است به حال خود رها شوند و شاید ماندن در وضعیت فعلی و تشدید نشدن بحرانهای موجود در آنها بهترین اتفاقی باشد که برای این محوطهها و بناها میافتد. نگاهی به اظهارات و واکنشها و نقدهای مطرحشده در این چندروز در نشستهای مختلف و کنار هم گذاشتن سخنان و کارنامه عملکرد دستگاهها و انجمنها و شوراهای تخصصی نشان میدهد قرار نیست کسی در روال و روند مدیریتش تغییری ایجاد کند. قرار نیست محوطهها و بناهای تاریخی و در نگاهی جامعتر، میراث فرهنگی ایران شاهد تغییری مثبت در حوزه مدیریت باشد.
بلندمرتبهسازی؛ کابوس جدید بافت تاریخی شیراز
|پیام ما| تصاویر منتشرشده از بافت تاریخی شیراز خبر از اجرای پروژه ساختمانی بزرگمقیاسی در محدوده ثبتملیشده این بافت میدهد. پروژهای که هنوز جزئیات آن مشخص نیست، اما در تخلف صورتگرفته در آن تردیدی نیست. روز پنجشنبه انجمن صنفی مرمتگران آثار تاریخی استان فارس از فعالیت تاورکرین و ماشینآلات سنگین در بافت تاریخی شیراز، مرز ممنوعه مداخلات عمرانی، خبر دادند. گویا بعد از جولان لودرها حالا نوبت به خودنمایی جرثقیلها در آسمان بافت تاریخی شیراز رسیده است. براساس گزارشی که خبرگزاری ایسنا بهنقل از این انجمن منتشر کرد، همزمان با روز جهانی محوطهها و بناهای تاریخی، انجمن صنفی مرمت استان فارس در قالب بیانیهای درباره تحرکات تازهای که در بافت تاریخی شیراز مشاهده شده و همچنین، خطراتی که مجموعه ثبتشده این بافت را تهدید میکند، هشدار داده است. حال باید دید متولیان حفاظت از این اثر ملی چه توجیهی برای جولان جرثقیلها در آسمان این شهر دارند.
کلیدواژههای تکراری؛ بحرانهای پایدار
نگاهی به وضعیت میراث فرهنگی ایران در سالی که گذشت
خانههای آجری در صف حذف
شهر دزفول بهدلیل تراکم بافت تاریخی، به شهر آجر مشهور است. آجرکاران این شهر را بازماندگان معماران معبد چغازنبیل میدانند، همان آجرکارانی که معمار قلعه شوش بودند. دزفول شهری کهن با پیشینه تاریخی چندهزارساله است و از قدیمیترین شهرهای استان خوزستان بهشمار میرود. این شهر از نظر تاریخی، طبیعی و فرهنگی ویژگیهای برجستهای دارد. دزفول ۲۴۴ هکتار بافت تاریخی دارد که در بخش شرقی شهر قرار گرفته و دارای ۲۸ محله بوده و ۷۵ خانه ثبت ملی را در خود جا داده است. این بافت تاریخی برای ادامه حیات خود بهعنوان بافتی منحصربهفرد با معماری ویژه نیاز به رسیدگی و توجه بیشتر دارد.
گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها
کارگاههای حفاری مترو زیر بافت تاریخی شیراز همچنان فعال هستند و در روزهای اخیر سفالهای قرون میانه اسلامی که احتمالاً متعلق به قرون ۵ تا ۱۰ هجری قمری هستند، در میان نخالههای یکی از کارگاههای حفر تونل مترو که قرار است به عبور اتوبوسهای برقی از زیر زمین در بافت تاریخی شیراز اختصاص پیدا کند، کشف شده است. این درحالیاست که بهگفته فعالان میراث فرهنگی شیراز، قرار بود تا پایان مطالعات و صدور مجوز وزارت میراثفرهنگی برای حفر مترو در بافت تاریخی شیراز، هیچ اقدامی از سوی شهرداری شیراز برای حفر تونل مترو انجام نشود.
ابیانه؛ یک امضا تا جهانی شدن
ابیانه، روستای سرخپوش ایران، با قدمتی بیش از هزار و ۸۰۰ سال (برخی قدمت آن را بیش از چهار هزار سال تخمین زدهاند)، یکی از شاخصترین مناطق تاریخی کشور بهشمار میرود. این روستا که در سال ۱۳۵۴ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته، سالهاست که در انتظار ثبت جهانی در یونسکو است. اما با وجود پیگیریهای مکرر، همچنان موانعی در مسیر این ثبت وجود دارد که روند آن را با چالشهایی مواجه کرده است. باتوجهبه اهمیت این روستا از منظر فرهنگی، تاریخی و گردشگری، ثبت جهانی آن میتواند تحولی مهم در حفظ بافت سنتی و توسعه پایدار منطقه ایجاد کند. اما آیا مشکلات زیرساختی و تغییرات ناهمگون در فضای روستا، مانعی جدی در این مسیر محسوب میشود؟ گزارش پیش رو، به بررسی ابعاد مختلف این موضوع پرداخته و دیدگاههای کارشناسان، مسئولان و مردم محلی را درباره این چالشها منعکس میکند.
