تغییر اقلیم و گرمایش زمین، تنها‌ محیط‌زیست و منابع طبیعی را درگیر نمی‌کند، بلکه بر بیماری‌های نوپدید و تسریع آن‌ها در کشورهای مختلف هم تأثیر می‌گذارد. تجربۀ کرونا به ما نشان داد، در دنیای امروز یک بیماری و اپیدمی مختص یک کشور نیست و افزایش ارتباطات در زمان حاضر، به شیوع آن‌ها در کشورهای مختلف منجر می‌شود. اما درحال‌حاضر، محققان با بررسی تغییر اوضاع اقلیمی یافته‌اند، این تغییرات در بروز بیماری‌ها مؤثرند. بیش از نیمی از بیماری‌های انسانی مانند تب دنگی، هپاتیت، ذات‌الریه، مالاریا و زیکا، می‌تواند در اثر تغییر اوضاع اقلیمی، تشدید شود. گروهی از محققان دانشگاه هاوایی در مانوا آمریکا، در نشریۀ «نیچر کلایمت چنج» تحقیقی را منتشر کرده‌اند که به نمونه‌های تجربی دربارۀ ۱۰ مخاطرۀ اقلیمی حساس به انتشار گازهای گلخانه‌ای در بروز بیماری‌های عفونی شناخته‌شدۀ انسانی، پرداختند. این مخاطرات شامل گرمایش زمین، خشکسالی، موج گرما، حریق جنگلی، بارش شدید، سیل، توفان، بالاآمدن سطح آب دریاها، تغییرات بیوشیمیایی اقیانوس‌ها و تغییر پوشش خشکی است. این تحقیق نشان داد، گرمایش زمین، بارش، سیل، خشکسالی، توفان، تغییر پوشش خشکی، تغییر اقلیم اقیانوسی، آتش‌سوزی جنگل‌ها، موج گرما و تغییر سطح آب دریاها، بر بیماری های عفونی ناشی از ویروس‌ها، باکتری‌ها، حیوانات، قارچ‌ها، تک‌یاخته‌ها، گیاهان و کرومیست‌ها تأثیر گذاشته است. انتقال بیماری‌های عفونی، عمدتاً از طریق ناقل‌ها بوده است، اگرچه نمونه‌های موردی نیز از موارد انتقال آبی، هوازی، تماس مستقیم و از طریق غذا یافت شد. در نهایت این مطالعه نشان داد، بیش از ۵۸ درصد یا ۲۱۸ مورد از ۳۷۵ مورد بیماری انسانی، دست‌کم تحت‌تأثیر یک مخاطرۀ اقلیمی از طریق ۱ هزار و ۶ مسیر منحصربه‌فرد بوده است.

|پیام ما| بخشی از منطقۀ حفاظت‌شدۀ «دنا» به مساحت ۶۷ هزار هکتار و «پارک ملی دنا» با مساحت ۳۵ هزار هکتار، در میان مرز دو استان کهگیلویه‌وبویراحمد و اصفهان قرار گرفته است. از سال ۱۳۶۹، مدیریت حفاظت محیط‌زیست این منطقه، به استان کهگیلویه‌وبویراحمد واگذار شد، اما در سال‌های اخیر، مسئولان استان اصفهان با ارائۀ طرحی، مدیریت دوطرفه را برای این منطقه پیشنهاد دادند؛ طرحی که اعتراض متعدد محلی‌ها و انتقاد کارشناسان را در پی داشت. کارشناسان می‌گویند، در صورت عملی‌شدن این طرح، علاوه‌بر مشکلات حقوقی به‌ویژه در تعقیب متخلفان محیط‌زیستی، سدسازی و انتقال آب از دنا نیز، دور از ذهن نخواهد بود. آن‌ها معتقدند، سدسازی در این منطقه، به ازبین‌رفتن اکوسیستم آن و به‌خطرافتادن زیست جانوری منجر خواهد شد. در متن زیر، دو تن از کارشناسان حوزۀ شهرسازی و آب، دربارۀ اشکالات اجتماعی و محیط‌زیستی این طرح گفته‌اند.

«پیام ما»: «چه خاطره‌ای از گزارش‌هایی که نوشته‌ای‌، مصاحبه‌هایی که گرفته‌ای، سفرهایی که رفته‌ای داری که بخواهی آن را با بقیه به اشتراک بگذاری؟» این پرسش را با گروهی از خبرنگاران محیط‌زیست در میان گذاشتیم؛ برخی به‌دلیل مشغله نتوانستند به ما پاسخ دهند و گروهی هم حاضر به نوشتن شدند. در پروندۀ «روز خبرنگار»، نگاهی داریم به این خاطرات!

بامداد هفتم مرداد، دو جنگلبان با شنیدن صدای اره موتوری و افتادن درخت در منطقۀ جنگلی گیسوم تالش، متوجه سه قاچاقچی درحال‌ بریدن درخت شدند. یکی از قاچاقچیان با اره موتوری روشن به جنگلبانان حمله و یکی از آن‌ها را از ناحیۀ دندان، زبان، دست، صورت و پا مجروح کرد. آن‌ها پس از این حمله،‌ بدون برداشتن محمولۀ چوب‌ها، از منطقۀ درگیری متواری شدند. با وجود تاریکی هوا و انبوهی جنگل، جنگلبان دوم موفق به برداشتن پلاک خودروی قاچاقچیان شد و هر سه نفر ظرف ۷ ساعت بعد از حادثه، شناسایی و دستگیر شدند. سه متخلف مدت زیادی در بازداشت نماندند و کمتر از ۴۸ ساعت بعد با قرار وثیقه آزاد شدند.

مدیرکل منابع طبیعی استان تهران با اشاره به آخرین وضعیت برخی پارک‌های جنگلی تهران، از پلاک‌کوبی درختان پارک چیتگر خبر داد.

یکی از کاندیداهای ریاست سازمان حفاظت محیط‌زیست، «اطهره نژادی» دانش‌آموختۀ رشتۀ مدیریت محیط‌زیست در مقطع دکتری است. او مدتی دبیر کمسیون امور زیربنایی دولت در دولت دوم حسن روحانی و مدتی هم معاون برنامه‌ریزی و هماهنگی معاونت زنان و خانوادۀ ریاست‌جمهوری بوده است. انتقادهایی به این کاندیدا دربارۀ اشراف اندک به موضوع محیط‌زیست طبیعی و ناآشنایی با ساختار سازمان حفاظت محیط‌زیست وارد شده است. ما با او دربارۀ برنامه‌هایش، نقدهای واردشده و موضوعات مرتبط با محیط‌ طبیعی گفت‌وگو کردیم. او در پاسخ به سؤالی دربارۀ استیلای دیدگاه امنیتی بر فعالیت‌های رایج حفاظتی، این‌گونه پاسخ داد که شاید برخی مناطق را اشتباه انتخاب کرده‌ایم که نمی‌توانیم به‌تنهایی مسئولیت حفاظت آن‌ را داشته باشیم و باید در آن‌ها تجدیدنظر کنیم. این درحالی‌است که در خلال مصاحبه، بارها تأکید شده که این نگاه معطوف به منطقۀ خاصی نیست و یک نگاه کلی است.

اول مرداد آتش به جان کوه‌های «لاین» و «کانی‌گشه» شهرستان کامیاران افتاد. عامل آتش «بی‌احتیاطی و سهل‌انگاری یکی از افراد محلی» عنوان شد و در اثر آن ۲۰ هکتار از مراتع طعمۀ حریق شدند. آتش اما نه فقط مراتع و جنگل‌ها، که جان «اسماعیل کریمی» را هم گرفت. کریمی از نیروهای جنگلبانی بود که همراه با نیروهای محلی به دل آتش زد و به‌گفتۀ امید سجادیان فعال محیط‌زیست، «انفجار دستگاه دمنده» عامل ازدست‌رفتن جانش شد. او با درصد بالایی از سوختگی به بیمارستان سنندج منتقل شد، اما شدت جراحات زندگی را از او گرفت. «مسعود کمانگر» از اعضای انجمن کوانۀ کامیاران، از جمله کسانی بود که همراه کریمی برای مهار آتش به دل کوه زده بود. این داغ برایش سنگین است و می‌گوید: «اسماعیل بهار امسال نیروی رسمی شده بود. نترس بود و هرکجا خبر آتش‌سوزی می‌آمد، نخستین نفر برای مهار آتش بود. او بیش از یک ساعت در محاصرۀ آتشی قرار گرفت که در حدود شش هکتار از مراتع منطقه را سوزاند.»

با گذشت یک ماه از تابستان، آتش‌سوزی‌های سریالی در جنگل‌های خوزستان حالا به اوج رسیده است. ۱۶۸ مورد آتش‌سوزی در مناطق حفاظت‌شده و جنگل‌ها از ابتدای امسال؛ این درحالی‌ست که هنوز تا پایان فصل گرما در خوزستان حدود سه ماه باقی مانده است. در روزهایی که خوزستان رکورد دمای بالای ۵۰ درجه را ثبت کرده، آتش از جنگل‌های کرخه تا خائیز را خاکستر کرده است. فریاد اعتراض داوطلبان مردمی به کمبود امکانات و طولانی شدن حریق‌ها هر روز بلندتر می‌شود. هم‌زمان انتقادها به نبود مدیرکل بحران استانداری خوزستان نیز بالا گرفته؛ مدیری که بیش از دو هفته است پست‌اش را ترک کرده و به‌عنوان رئیس منطقۀ اقتصادی ویژۀ سبزوار منصوب شده است.