بایگانی مطالب برچسب: پژوهش
واهمه از «خودآگاهی» ماشینها
|پیام ما| آیا سیستمهای هوش مصنوعی (AI) میتوانند خودآگاه شوند؟ سه پژوهشگران خودآگاهی میگویند که در ال حاضر، هیچچیز از این موضوع نمیدانیم و بهدلیل انجام نشدن مطالعات و تحقیقاتی در اینباره، نگرانند. سه نفر از رهبران انجمن علوم آگاهی ریاضی (AMCS) در اظهارنظری خطاب به سازمان ملل متحد خواستار آن شدند که تحقیقات دربارهٔ هوش مصنوعی و خودآگاهی آن مورد حمایت بیشتری قرار گیرد. آنها میگویند که انجام تحقیقات علمی متمرکز بر شناختن مرز بین سیستمهای هوش مصنوعی خودآگاه و ناخودآگاه ضروری است. آنها بر این باورند که این مسایل اخلاقی، قانونی و ایمنی هستند که درک خودآگاهی هوش مصنوعی را بسیار مهم میکنند. بهعنوان مثال، باید بهدرستی این موضوع تشریح شود که اگر هوش مصنوعی شروع به توسعهٔ خودآگاهیاش کرد، آیا بهتر است به مردم این اجازه را بدهیم که بعد از استفاده از هوش مصنوعی، آن را از کار بیاندازند؟
بدبینی پژوهشگران به هوش مصنوعی
از یک سال قبل که چت جیپیتی (ChatGPT) برای استفاده در دسترس عموم قرار گرفت، بیرون رفتن از جنون آن غیرممکن شده است. این چتربات که در آبان ۱۴۰۱ (نوامبر ۲۰۲۲) توسط اپنایآی (OpenAI) با متنهای فوقالعاده واقعی و شبیه بهمتنهای نوشته شده توسط انسان به بازار آماد، اینطور که بهنظر میرسد به تمامی حوزهها، از جمله علم نفوذ کرده است. تاکنون محققان از چتجیپیتی و فناوری گستردهتری که از آن بهعنوان «هوش مصنوعی مولد» یاد میشود، برای ایدههای تحقیقاتی، ایجاد کدهای برنامهنویسی و حتی نوشتن کل مقالات تحقیقاتی استفاده کردهاند.
کبوتر نماد مناسبی برای صلح است؟
پژوهشگر خط قرمز ندارد
|پیام ما| آئین افتتاحیه هفتهٔ پژوهش و فناوری در پژوهشگاه میراث فرهنگی فرصتی بود تا «عزتالله ضرغامی»، وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، بار دیگر از افراط و تفریط در کشور انتقاد کند. او که در دو سال گذشته کوشیده موضعی متفاوت از سایر مدیران ارشد دولت بگیرد این بار هم در لباس حامی «پژوهش» به میدان آمد و با بیان اینکه «آدم ترسو پژوهشگر نیست»، گفت: «پژوهشگر باید پرتوافکنی کند و حقیقت را بگوید.» او در سخنانش از برگزارکنندگان همایش «کوروش، از افسانه تا واقعیت» هم قدردانی کرد.
زنان و مردان هر دو به شکار میرفتند
این ایده قدیمی که مردان برای شکار و زنان برای گردآوری تکامل یافتهاند، فرضیهای نسبتاً بیاساس است که نتایج مطالعات جدید، مقاومت بیشتری دربرابر آن نشان میدهند. یک بررسی جدید از شواهد باستانشناسی و فیزیولوژی انسان شواهدی قوی دراختیار گذاشته که نشان میدهد نقشهای جنسیتی مدرن، بازسازی نقشهای جنسیتی گذشته دور هستند.
روابط با جهان علمی در نقطۀ صفر است
اخراج یا بازنشستگی اجباری استادان دانشگاه، استفاده از استادان غیرمتخصص برای تدریس رشتههای علوم انسانی و مهاجرت دانشجویان نگرانیهای بسیاری را بههمراه داشته است. در برخی از رشتههای علوم انسانی مانند انسانشناسی یا مردمشناسی بسیاری از استادان برجسته و پیشکسوت از دنیا رفتهاند، برخی دیگر بازنشسته شده یا مهاجرت کردهاند و برخی دیگر نیز فقط در دانشگاههای مشخصی تدریس میکنند. بسیاری از دانشگاهها از اساتید غیرمتخصص در حوزۀ علوم انسانی برای تربیت دانشجو بهره میبرند؛ استادانی که اطلاعات و پژوهشهای کافی در رشتههای تحصیلی عنوانشده ندارند. از طرفی آشفتگی تدریس مباحث علوم اجتماعی بهگونهای است که شاهد سرفصلهای ضد و نقیضی در دانشگاهها هستیم که بعضاً موجب نارضایتی دانشجویان شده است.تمام این عوامل دستبهدست هم دادهاند تا آمار مهاجرت دانشجویان بیشتر از قبل باشد. به گفتۀ «بهرام صلواتی»، مدیر رصدخانۀ مهاجرت ایران، کشور ایران در فراز مهاجرتی قرار دارد و ایران بعد از هفت تا هشت سال در تراز ۵۰ هزار دانشجوی مهاجر قرار گرفته و اکنون وارد تراز بالاتر از ۶۶ هزار نفر دانشجوی مهاجر شده است که این عدد نشان میدهد پدیدۀ افزایش جمعیت دانشجویی خارج از کشور به سرعت در حال رشد است. برای بررسی چالشهای موجود در حوزۀ علوم انسانی تا دربارۀ مسائل دانشگاه و وضعیت این روند در آینده با «ناصر فکوهی»، انسانشناس به گفتوگو بنشینیم که مشروح آن را در ادامه میخوانید.
ارتباط مختل «پژوهش» و «حفاظت»
یکی از موضوعات مورد بحث در حوزههای مختلف از جمله حفاظت محیط زیست و گونههای وحشی، قطع ارتباط بخش پژوهش و بخش اجراست. به بیان دیگر، بخش زیادی از مطالعات و یافتههای پژوهشی در حوزه اجرا به کار گرفته نمیشود که این یکی از محلهای اختلاف بین پژوهشگران و مدیران اجرایی است. تنها در چند حوزه معدود، ارتباط نسبتا نزدیکی بین این دو بخش وجود دارد. عدهای ایراد را متوجه بخش اجرا میدانند و معتقدند که در بخش اجرا، افراد علاقهمند به تکرار فعالیتهای روتین و معمول خود هستند و کمتر انگیزهای برای تغییر رویه دارند. برخی دیگر نیز علت این جدایی را، فاصلهٔ بخش پژوهش با واقعیتهای اجرا میدانند و معتقدند بخش پژوهش با آنچه در واقعیت و روی زمین رخ میدهد بیگانه است و تولیداتش قابلیت استفاده اجرایی ندارد. آنچه در ادامه میخوانید، نگاهی به این پدیده در حوزه حفاظت حیاتوحش است. «دانیال نیری» از گروه مطالعاتی ابعاد انسانی منابع طبیعی دانشگاه تگزاس آمریکا و «پوریا سرداری» از گروه علوم زیستی دانشگاه سایمون فریزر کانادا با نگاهی به مقالهای قدیمی، چالشها، واقعیات و اشتباهات هر دو بخش پژوهش و اجرا را بررسی کردهاند. «پیام ما» آماده دریافت و انتشار دیدگاههای مدیران، کارشناسان و فعالان حوزه حیاتوحش و محیط زیست درباره این موضوع در قالب مقالات کوتاه است.
