بایگانی مطالب برچسب: وزارت میراث

ارگ بم؛ از آوار تا احیا

از آن کابوس ۱۲ثانیه‌ای که شهر را تبدیل به تلی از خاک کرد، ۲۱ سال می‌گذرد. آن روز، صبحِ مردم بم با یک کابوس طولانی شروع شد. کابوسی که بوی مرگ و اشک و داغ می‌داد. حالا ۲۱ سال گذشته و بم زلزله پنجم دی‌ماه ۱۳۸۲ را به‌عنوان بخشی از تاریخ خود پذیرفته است. تاریخی که نه‌فقط اهل بم که بسیاری از مردم جهان آن را به‌خاطر دارند. مردمی که داغ بم قلبشان را فشرد. بعضی راهی شهر زلزله‌زده شدند تا کاری کنند. بعضی سال‌ها پاگیر بم شدند و ماندند و کاری کردند کارستان. «اسکندر مختاری» یکی از همان آدم‌هاست که در روزهای ابتدایی پس از زلزله به بم رفت و ماند و نقش پررنگی در احیای ارگ ایفا کرد. مدیر پروژه نجات‌بخشی ارگ بم، در گفت‌وگو با «پیام ما» از تجربه آن شش سال می‌گوید و آن را تجربه‌ای موفق در حوزه مدیریت بحران میراث فرهنگی می‌داند، تجربه‌ای که می‌توانست سرنوشتی بهتر داشته باشد.

حراج پارسه در سایه ابهامات قانونی

|پیام ما| هفدهم آذرماه خبری مبنی‌بر صدور مجوز نخستین حراج اموال تاریخی مجاز در ایران منتشر شد. خبری که علاوه‌بر ابهامات بسیار، باعث طرح انتقاداتی به وزارت میراث‌فرهنگی شد که چرا در چنین شرایطی اقدام به صدور مجوز حراج آثار تاریخی کرده است. هرچند رئیس اداره اموال فرهنگی و تاریخی اداره‌کل موزه‌ها تأکید ویژه‌ای بر قانونی بودن این اقدام دارد و صدور این مجوز را براساس «آیین‌نامه مدیریت، ساماندهی، نظارت و حمایت از مالکان و دارندگان اموال فرهنگی تاریخی منقول مجاز» نخستین حراج قانونی می‌داند که تمامی مراحل لازم را برای اخذ مجوز طی کرده است، اما همچنان نقدهایی از ابعاد مختلف به برگزاری آن از سوی کارشناسان و فعالان میراث فرهنگی وارد است.

«پوآرو» رخ یک جریان مجرمانه است

در نشست تخصصی «فضای مجازی و مبارزه با تخریب آثار تاریخی ایران» که با حضور تعدادی از کارشناسان میراث فرهنگی؛ حقوقی و اعضای کارگروه مبارزه با گنج‌یابی در پژوهشگاه میراث فرهنگی برگزار شد، موضوعات مختلفی درباره چالش‌های پیش روی حفاظت از آثار تاریخی ایران و مقابله با تخریب و قاچاق این آثار مورد بحث و بررسی قرار گرفت. در این نشست که بر نقش فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی در گسترش گنج‌یابی و تخریب محوطه‌های باستانی تمرکز داشت، در کنار انتقادات صریحی که به عملکرد وزارت میراث‌فرهنگی در مقابله با این جریان وارد کرد، تأکید ویژه‌ای بر ضرورت اصلاح قوانین و تغییر نگرش قانونی و ساختاری در وزارت میراث‌فرهنگی و نهادهای مرتبط و آگاهی‌بخشی عمومی رسانه‌ها شد.

حفاظت کم اثر

|پیام ما|سال‌هاست که یگان حفاظت میراث‌فرهنگی کشور از نبود نیروی حفاظتی گله دارد و آسیب‌های فراوانی به‌دلیل همین کمبود نیرو به محوطه‌ها و بناهای تاریخی وارد می‌شود، اما همچنان در گزارش‌های ارائه‌شده از سوی یگان حفاظت میراث‌فرهنگی، کمبود تجهیزات و نیروی انسانی یکی از سرفصل‌های این گزارش بود.

حفظ یا کاهش حریم‌؟

به‌جای محدود کردن حریم آثار تاریخی، دایره مسئولیت‌پذیری وزارت میراث‌فرهنگی را گسترش دهید

حقایق تلخ از درون پایگاه‌های میراثی

اخیراً نامه سرگشاده‌ای در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است که به بی‌عدالتی در پرداخت حقوق کارکنان پایگاه‌های میراث فرهنگی اشاره دارد. قرار بود پیگیری این موضوع از مدیران پایگاه‌های چند استان کشور به‌عنوان محور اصلی گزارش باشد، اما در گفت‌وگو با آنها مسائلی آشکار شد که نشان از نابسامانی وضعیت پایگاه‌ها داشت و این مشکلات، مسئله‌ای فراتر از پرداخت حقوق بود. مشکلاتی ریشه‌دار که «بی‌عدالتی در پرداخت حقوق کارکنان» تنها یکی از وجوه آن است. برخی از مدیران پایگاه‌های ملی و جهانی، با این شرط که نامشان محفوظ بماند، حاضر به گفت‌وگو با «پیام ما» شدند و نکاتی را مطرح کردند که به‌گفته آنها، بازتاب‌دهنده حرف دل اغلب مدیران پایگاه‌های میراث ملی و جهانی کشور است. تلاش ما برای گفت‌وگو با «مصطفی پورعلی»، مدیرکل امور پایگاه‌های میراث ملی و جهانی، و انعکاس توضیحات او در این زمینه بی‌نتیجه ماند.

شیراز، آزمونی برای حفظ یا تخریب میراث ملی

|پیام ما| چندهفته‌ای است که لودرها دوباره به بافت تاریخی شیراز بازگشته‌اند. اما این بار شرایط با دو سال پیش که جولان لودرها همه را نگران کرده بود، تفاوت‌های بسیاری دارد. از جمله اینکه بافت تاریخی شیراز در فهرست میراث ملی ثبت شده است. اختیاراتی که به استان برای تصمیم‌گیری در مورد طرح، تفویض شده بود لغو شده است. بر اساس رأی دیوان عدالت اداری، طرح تفصیلی بافت پیرامون حرم شاه‌چراغ باید به تصویب شورای‌عالی معماری و شهرسازی برسد. به‌رغم تمام این تغییرات که در دو سال گذشته اتفاق افتاده است، هنوز در بر همان پاشنه می‌چرخد و تصاویر و گزارش‌های رسیده از بافت تاریخی شیراز حکایت از گودبرداری‌های وسیع در مجاورت حرم شاه‌چراغ دارند. «محمدمهدی کلانتری» که سال‌ها موضوع تخریب بافت‌های تاریخی را در شهرهای مختلف پیگیری و در چند سال اخیر به طور متمرکز مسئله بافت تاریخی شیراز را دنبال کرده، در گفت‌وگو با «پیام ما» درباره اظهارات اخیر مسئولان استان فارس در خصوص گودبرداری در مجاورت حرم، توضیحاتی ارائه می‌کند که بیانگر تخلفات آشکار و بی‌توجهی به قوانین و مصوبات در محدوده بافت تاریخی شیراز است.

میراث فرهنگی، زبان کودکان را نمی‌شناسد

|پیام ما|جای خالی کودکان در برنامه‌ها و سیاستگذاری‌های وزارت میراث‌فرهنگی سال‌هاست که بسیاری از دغدغه‌مندان این حوزه را گله‌مند کرده است. درحالی‌که توجه به کودکان و برنامه‌ریزی و سیاستگذاری برای آشنایی آنان با مظاهر میراث فرهنگی و موزه‌ها از ضروری‌ترین اقداماتی است که باید در دستورکار این وزارتخانه قرار گیرد. پس از سال ها تلاش فعالان حوزه کودک هنوز در چارت وزارتخانه و پژوهشگاه میراث فرهنگی، هیچ بخشی به حوزه کودک اختصاص پیدا نکرده است. به مناسبت روز جهانی کودک مراسمی با حضور کودکان و خانواده‌هایشان و مسئولان کانون پرورش فکری و پژوهشگاه میراث فرهنگی برگزار شد و در سخنرانی‌ها به ضرورت توجه به کودکان در حوزه میراث فرهنگی تأکید شد. اما توجه و تأکید بر ضرورت آگاهی کودکان در مورد میراث فرهنگی و توجه به آنها در ساختار وزارتخانه، تنها با برگزاری یک برنامه مناسبتی سالانه امکانپذیر نیست. آگاهی‌بخشی به کودکان و نوجوانان باید جزو سیاست‌های اصلی وزارت میراث‌فرهنگی قرار گیرد و به‌طور مستمر به آن توجه شود و در برنامه‌های جاری مورد تأکید مدیران قرار گیرد.