حفاظت از مرال‌های سمنان

تحریریه پیام ما

استراتژی محیط‌زیست سمنان

گاوبانگی؛ فرصت پایش و چالش حفاظتی در مناطق هیرکانی

19 شهریور 1405، 12:52

با آغاز فصل «گاوبانگی» در جنگل‌های هیرکانی استان سمنان، اداره کل حفاظت محیط‌زیست این استان، عملیات گسترده پایش و حفاظت از مرال‌ها (گوزن قرمز) را در مناطق حساس نظیر پرور و رودبارک آغاز کرد. این برنامه با هدف کاهش تهدیدهای شکارچیان و کنترل آلودگی‌های صوتی، با مشارکت محیط‌بانان و جوامع محلی برای تضمین بقای این گونه ارزشمند اجرایی شده است.

فصل گاوبانگی؛ موسم حیات یا تهدید؟

فصل گاوبانگی، که از نیمه شهریور تا نیمه مهرماه ادامه دارد، دورانی سرنوشت‌ساز برای مرال‌هاست. در این بازه زمانی، گوزن‌های نر با سردادن بانگ‌های بلند، ضمن تعیین قلمرو، ماده‌ها را به سوی خود فرامی‌خوانند. اگرچه این فرآیند بخشی از چرخه طبیعی زادآوری است، اما به دلیل افزایش فعالیت صوتی مرال‌ها، آن‌ها را در برابر شکارچیان غیرمجاز که از این صداها سوءاستفاده می‌کنند، بسیار آسیب‌پذیر می‌سازد.

حفاظت از مرال‌های هیرکانی در فصل گاوبانگی

مدیریت و حفاظت مشارکتی در جنگل‌های سمنان

سعید یوسف‌پور، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان، از آغاز برنامه گاوبانگی از دهم شهریورماه خبر داد. وی با اشاره به تمرکز بر مناطق «پرور» و «رودبارک» مهدیشهر با وسعتی بالغ بر ۳۰ هزار هکتار، اظهار کرد: «در این عملیات ۲۵۰ نفرروز از محیط‌بانان، کارشناسان و حفاظت‌گران مردمی برای تأمین امنیت زیستگاه مشارکت دارند.»

این رویکرد که بر پایه توسعه پایدار و حفاظت مشارکتی استوار است، فراتر از نظارت‌های معمول رفته و بر پایش علمی جمعیت این گونه تأکید دارد.

الزامات گردشگری مسئولانه در مناطق حساس

در پناهگاه حیات‌وحش خوش‌ییلاق و جنگل ابر شاهرود نیز تدابیر سخت‌گیرانه‌ای برای جلوگیری از برهم خوردن آرامش زیستگاه اتخاذ شده است. علی‌اکبر قربانلو، رئیس اداره محیط‌زیست شاهرود، تأکید کرد: «ورود تورهای گردشگری با خودروهای آفرود، شب‌مانی‌های غیرمجاز و استفاده از ادوات موسیقی پرسرصدا در این مناطق اکیداً ممنوع است.»

بر اساس آخرین ارزیابی‌ها، جمعیت مرال‌ها در منطقه شاهرود حدود ۲۰ تا ۳۰ رأس برآورد شده است؛ عددی که اهمیت حفاظت از هر فرد از این گونه را در برابر تهدیدهایی نظیر شکار غیرمجاز و تخریب زیستگاه دوچندان می‌کند.

حفاظت از مرال‌های هیرکانی در فصل گاوبانگی