همزمان با آغاز فصل زادآوری و «گاوبانگی» گوزن‌های قرمز (مرال) در جنگل‌های استان گلستان، اداره کل حفاظت محیط‌زیست از اعمال محدودیت‌های تردد برای گردشگران تا ۱۵ مهرماه خبر داد. هدف از این تصمیم، کاهش تنش‌های محیطی و جلوگیری از فعالیت شکارچیان غیرمجاز در این دوره حساس زیستی است.

با آغاز فصل «گاوبانگی» در جنگل‌های هیرکانی استان سمنان، اداره کل حفاظت محیط‌زیست این استان، عملیات گسترده پایش و حفاظت از مرال‌ها (گوزن قرمز) را در مناطق حساس نظیر پرور و رودبارک آغاز کرد. این برنامه با هدف کاهش تهدیدهای شکارچیان و کنترل آلودگی‌های صوتی، با مشارکت محیط‌بانان و جوامع محلی برای تضمین بقای این گونه ارزشمند اجرایی شده است.

با آغاز فصل گاوبانگی در جنگل‌های هیرکانی، اداره کل حفاظت محیط‌زیست مازندران با همکاری دانشگاه تربیت مدرس، عملیات علمی پایش و حفاظت از مرال‌ها را آغاز کرد. این برنامه با هدف عبور ایمن گوزن‌های قرمز از فصل جفت‌گیری و مقابله با تهدید شکارچیان غیرمجاز اجرا می‌شود.

با آغاز فصل جفت‌گیری گوزن قرمز (مرال) در استان گلستان، تیم‌های حفاظتی با برپایی چادرهای پایش شبانه‌روزی در پارک ملی گلستان و منطقه حفاظت‌شده لوه، عملیات ویژه مقابله با شکار غیرمجاز و سرشماری حیات وحش را آغاز کردند. این اقدامات که با همکاری گروه‌های بومی و مردم‌نهاد انجام می‌شود، با هدف صیانت از این گونه ارزشمند و پایش دقیق رفتارشناسی آن‌ها در حساس‌ترین فصل سال صورت می‌گیرد.

با آغاز فصل «گاوبانگی»، دوره حساس جفت‌گیری مرال‌ها، یگان حفاظت محیط زیست کشور از تشدید گشت و کنترل در زیستگاه‌های این گونه ارزشمند خبر داده است. سردار رضا رستگار، فرمانده یگان، تأکید کرد که با هرگونه شکار و تخلف در این ایام بدون مماشات و برابر قانون برخورد خواهد شد.

سازمان حفاظت محیط زیست با هدف جلوگیری از اخلال در فرآیند تولیدمثل گوزن قرمز (مرال)، برگزاری هرگونه تور گردشگری تحت عنوان «گاوبانگی» را به طور کامل ممنوع اعلام کرد. حمید ظهرابی، معاون محیط زیست طبیعی سازمان، با تأکید بر اینکه امنیت زیستی این گونه بر منافع اقتصادی مقدم است، اعلام کرد که حضور انسان در زیستگاه‌ها صرفاً به ضرورت‌های پایش و حفاظت محدود خواهد شد.

خشکسالی، تغییر اقلیم، کاهش جمعیت طعمه‌ها، دام و سگ‌های گله، شتر و جاده ناامن، تنها بخشی از چالش‌های بقای یوزپلنگ آسیایی در پارک ملی توران‌اند. به این عوامل باید محدودیت‌های کارشناسان برای پایش در این منطقه و کمبود نیروی محیط‌بان و اعتبارات را نیز افزود. به گفته مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان، تنها ۱۲ محیط‌بان از محدوده یک میلیون و ۴۵۰ هزار هکتاری پارک ملی، پناهگاه حیات‌وحش و منطقه حفاظت‌شده توران حفاظت می‌کنند. دکتر «دکتر سعید یوسف‌پور» در گفت‌وگو با «پیام ما» تأکید کرد که با ادامه این روند، در آینده نزدیک شاهد انقراض یوز خواهیم بود.

رقابت با دانشگاه‌ها، انجمن‌ها و افرادی که طرح‌ها و پروژه‌ها را با هزینه‌های پایین یا به‌صورت رایگان انجام می‌دهند. همچنین، شرکت‌های مشاوره‌ای و دانش‌بنیان دارای روابط گسترده، کار را برای حفاظتگرانی که می‌خواهند به‌صورت خصوصی از راه حفاظت حیات‌وحش و مدیریت تنوع‌زیستی درآمد کسب کنند، بسیار دشوار کرده است.

بانگ چند گوزن در جنگل می‌پیچد. «پیمان» می‌گوید این «صداهای پسرانه» از گلوی مرال نر جوانی می‌آید که هنوز جفتی پیدا نکرده. دقیقه‌ای بعد، ارتفاعات جنوبی ارفع‌کوه از صدای مرالی بزرگ به لرزه می‌افتد. در عصر یکی از آخرین روزهای فصل گاوبانگی، گوزن‌های قرمز هنوز سرمست‌اند. «تا چند سال پیش این‌همه بانگ مرال نبود.» «داریوش» می‌گوید «مرال‌ها می‌دانند که اینجا دیگر امن است» و «مرال‌ها می‌دانند» را محکم ادا می‌کند. آنها دوست و برادرند، نگهبانان این راشستان بزرگ، حافظان مرال‌های تیزرو در یکی از آخرین نقاط بکر ایران.

«من هرگز حذف نشدم، بلکه بقا پیدا کردم. در این حوزه ماندن و ادامه دادن خودش شکلی از بقاست.» اینها گفته «پانته‌آ اردانی» است. فعالیت میدانی این حفاظتگر با وجود داشتن مسئولیت‌های خانواده سؤال بزرگی بود که بایست هر روز در مواجهه با دیگران به آن پاسخ می‌داد. پس از گذشتن از این «خوان»‌، تازه نوبت به دولت و سازمان حفاظت محیط‌زیست می‌رسید؛‌ آنها هم موانعی پیش روی حضور زنان در مناطق می‌گذاشتند و گاه امروز هم می‌گذارند. زنان حفاظتگر مانند اردانی برای بقا جنگیدند و‌ در این راه همکاران حفاظتگر مردشان هم کنارشان قرار گرفتند. آنها در ادارات کل چانه‌زنی می‌کردند و نمی‌پذیرفتند همکارشان صرفاً به‌واسطه جنسیت حذف شود. امروز اندکی راه هموارتر شده، بااین‌حال تا رسیدن به وضعیت ایدئال هنوز فاصله است. پانته‌آ اردانی متولد سال ۱۳۵۲ است. او در دانشگاه امیرکبیر در رشته فیزیک کاربردی لیسانس گرفت. سال ۹۱ مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته زیستگاه‌ها و تنوع‌زیستی از دانشگاه علوم تحقیقات تهران دریافت کرد. سال ۱۴۰۰ در کارشناسی ارشد اکولوژی کاربردی شروع به تحصیل و در یک برنامه مشترک بین دانشگاه کیل آلمان، دانشگاه کویمبرای پرتغال و گراند دو سول برزیل شرکت کرد. او در حال حاضر دانشجوی دکترای اکولوژی در دانشگاه کویمبرای پرتغال است. از او درباره شروع فعالیتش در حوزه محیط‌زیست،‌ چالش‌های پیش روی زنان و آینده حفاظت پرسیدیم.