بحران ناترازی انرژی و چالش خودروهای فرسوده

احمد طاهری، رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست، در پانزدهمین جلسه کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا، هشدار داد که شکاف میان عرضه و تقاضای بنزین به یک چالش امنیتی در حوزه انرژی تبدیل شده است. وی اعلام کرد که در حالی که روزانه ۱۲۱ میلیون لیتر بنزین عرضه می‌شود، تقاضا در برخی روزها از ۱۴۵ میلیون لیتر نیز فراتر می‌رود.

او با اشاره به وجود بیش از ۲۰ میلیون وسیله نقلیه فرسوده، تأکید کرد که صرفِ افزایش تعداد اسقاط، پاسخگوی بحران نیست؛ زیرا با روند فعلی، تعداد خودروهای فرسوده تا سال ۱۴۱۰ می‌تواند به ۳۷ میلیون دستگاه برسد.

تحلیل ناوگان تاکسی‌های اینترنتی تهران

بر اساس مطالعات انجام شده، وضعیت ناوگان سواری تاکسی‌های اینترنتی در تهران نگران‌کننده است:

• تعداد خودروهای فعال: حدود ۵۴۰ هزار دستگاه.
• میزان پیمایش ماهانه: ۵۰۰ میلیون کیلومتر.
• میزان مصرف بنزین: حدود ۶۰ میلیون لیتر در ماه.
• وضعیت عمر ناوگان: ۶۳ درصد خودروها بیش از ۱۰ سال و ۴۱ درصد بیش از ۱۵ سال عمر دارند.

طاهری با شناسایی ۳۰ هزار و ۶۰۰ خودروی «پرپیمایش» بالای ۱۰ سال به عنوان هدف اصلی، اعلام کرد که این گروه به تنهایی ماهانه حدود ۱۴.۷ میلیون لیتر بنزین مصرف می‌کنند.

مدل اقتصادی طرح: جایگزینی با خودروهای برقی

در طرح پیشنهادی، هدف اصلی نوسازی خودروهایی است که بیشترین سهم را در مصرف سوخت و آلایندگی دارند. محاسبات اقتصادی نشان می‌دهد:

۱. ارزش یارانه سوخت: یک خودروی پرپیمایش با پیمایش ۴ هزار کیلومتر در ماه، حدود ۶۱ میلیون تومان یارانه سوخت (بر اساس قیمت بنزین وارداتی) دریافت می‌کند.

۲. تسهیلات نوسازی: خودروهای فرسوده با مدل‌های برقی یا هیبریدی جایگزین می‌شوند. تسهیلات با نرخ ۲۳ درصد و دوره بازپرداخت ۶۰ ماهه ارائه خواهد شد.

۳. بازپرداخت خودکار از محل صرفه‌جویی: نکته کلیدی این طرح، استفاده از «گواهی صرفه‌جویی سوخت» است. میزان سوخت ذخیره شده ناشی از پیمایش خودروی جدید، مستقیماً برای پوشش اقساط استفاده می‌شود؛ به‌طوری که با پیمایش ماهانه ۴ تا ۴.۵ هزار کیلومتر، راننده عملاً نیازی به پرداخت مستقیم اقساط نخواهد داشت.

گامی به سوی توسعه پایدار و محیط زیست

این استراتژی برقی‌سازی، فراتر از یک طرح نوسازی، ابزاری برای توسعه پایدار است که با اتکا به داده‌های واقعی پیمایش، امکان پایش دقیق مصرف سوخت را فراهم می‌کند. این اقدام می‌تواند به‌طور همزمان بر کاهش فشار مالی و ارزی کشور، بهبود کیفیت هوا و حفظ منابع انرژی اثرگذار باشد.