«شینا انصاری» و آزمون شفافیت

«ابهام»، مهم‌ترین مشخصه این روزهای «سازمان حفاظت محیط‌زیست» است. هرچند «شینا انصاری»، رئیس «سازمان حفاظت محیط‌زیست»، از زمان آغاز به کارش در این سازمان تاکنون از اجتماعی کردن محیط‌زیست سخن گفته، اما در عمل به‌مرور از اصل «شفافیت» به‌عنوان بنیان اجتماعی کردن محیط‌زیست غفلت کرده است. در روزهایی که صدور مجوز محیط‌زیستی برای «میدان نفتی سهراب» به یکی از موضوعات بحث‌برانگیز حوزه محیط‌زیست تبدیل شده، تغییر معاون محیط‌زیست انسانی «سازمان حفاظت محیط‌زیست» بیش از گذشته به چشم می‌آید. در هر دو مورد، یک پرسش مشترک وجود دارد: تصمیم چگونه گرفته شده و چرا درباره آن توضیح روشنی به افکار عمومی داده نمی‌شود؟

تغییر مدیران دولتی عجیب نیست. هر مدیری حق دارد تیم خود را انتخاب کند. اما هر تصمیم و تغییری نیازمند توضیح است. برکناری «صدیقه ترابی» از معاونت محیط‌زیست انسانی «سازمان حفاظت محیط‌زیست» از همین جنس است. بدنه کارشناسی کشور در حوزه آب و محیط‌زیست، «ترابی» را به‌عنوان یک چهره متخصص و پاک‌دست می‌شناسد. او در دولت چهاردهم از «وزارت نیرو» به «سازمان حفاظت محیط‌زیست» آمد و این امیدواری را به وجود آورد که به مسائلی مثل نظام ارزیابی محیط‌زیستی طرح‌ها، مسئله آلودگی هوا، مدیریت پسماند و… رسیدگی کند. در مواضع «ترابی»، تأکید بر رعایت قانون دیده می‌شد. او درباره طرح‌های بحث‌برانگیز، بر طی‌شدن فرایندهای کارشناسی و اتکا به ارزیابی‌های تخصصی تأکید می‌کرد. چند روز بعد از انتشار غیررسمی خبر دستگیری تعدادی از کارشناسان «سازمان حفاظت محیط‌زیست» که در پرونده خودروهای وارداتی نقش داشته‌اند، «ترابی» هم به‌یک‌باره از کار برکنار شد. در برخی محافل این ادعا مطرح شده است که دستگیری تعدادی از کارشناسان و مسئولان سابق معاونت محیط‌زیست انسانی، حاصل پیگیری‌های «ترابی» بوده است و جریانی که او را «مدیر غریبه» در سازمان می‌دانسته، زمینه برکناری‌اش را فراهم کرده است. این ادعا به‌دلیل سکوت «سازمان حفاظت محیط‌زیست» و نبود اطلاعات مستقل، قابل ارزیابی نیست.

اگر عملکرد «ترابی» مطلوب نبوده، باید گفته شود مشکل چه بوده است. اگر تغییر ناشی از بازنگری در سیاست‌های معاونت بوده، بهتر است این سیاست‌ها اعلام شود. اگر تصمیم صرفاً مدیریتی بوده، توضیح آن می‌تواند مانع شکل‌گیری روایت‌های غیررسمی شود. شاید توضیح درباره علت این تغییر، تصمیم سازمان را تغییر ندهد، اما می‌تواند برای جامعه و ذی‌نفعان سازمان اعتمادآفرین باشد. خانم «انصاری»، به‌عنوان رئیس «سازمان حفاظت محیط‌زیست»، هم در موضوع خانم «ترابی» و هم در موضوع اعطای مجوز برای فعالیت در «میدان نفتی سهراب»، در برابر آزمون شفافیت قرار گرفته است و با کلی‌گویی و حواله‌دادن توضیحات به آینده‌ای نامعلوم، مسئله حل نمی‌شود.